Σήμερα Γιορτάζουν:

ΧΑΡΙΤΙΝΗ

5 Οκτωβρίου 2026

Τασούλας: 82η επέτειος απελευθέρωσης Καρπάθου

πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου

  • Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας παρέστη στις εκδηλώσεις για την 82η επέτειο του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος της Καρπάθου.
  • Η Κάρπαθος ήταν το πρώτο νησί των Δωδεκανήσων που εξεγέρθηκε κατά της ιταλικής Κατοχής στις 5 Οκτωβρίου 1944.
  • Ο κ. Τασούλας αναφέρθηκε στο αξιόμαχο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην ανάγκη υπεράσπισης της ελευθερίας.
  • Κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο του Σμηναγού Κωνσταντίνου Ηλιάκη.
  • Στην ομιλία του τόνισε τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της ενότητας για το μέλλον της Ελλάδας.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, παρέστη στις επετειακές εκδηλώσεις τιμής και μνήμης που διοργανώθηκαν για την 82η επέτειο του Επαναστατικού Απελευθερωτικού Κινήματος της Καρπάθου, τιμώντας τον ιστορικό ξεσηκωμό των κατοίκων του νησιού στις 5 Οκτωβρίου 1944 εναντίον της ιταλικής Κατοχής. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κάρπαθος υπήρξε το πρώτο νησί των Δωδεκανήσων που εξεγέρθηκε και ύψωσε την ελληνική σημαία, γεγονός που την καθιστά σύμβολο αντίστασης και ελευθερίας.

Κατά την ομιλία του, ο κ. Τασούλας αναφέρθηκε στη σημασία της ημέρας, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η μέρα αυτή, για εσάς, αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα είναι μια μέρα που κάποιοι άνθρωποι ξεχνούν την καθημερινότητα και μετατρέπονται σε ιστορικά όντα. Ένας από τους πιο σοφούς πολιτικούς που είχε ποτέ η Ελλάδα και διετέλεσε πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά τη Μεταπολίτευση, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, έχω ακούσει να λέει ότι αν μπορούσε ο Έλληνας να ήταν λίγο καιρό περισσότερο ιστορικός και λιγότερο καθημερινός, η Ελλάδα θα έκανε θαύματα».

Συνεχίζοντας, ο Πρόεδρος τόνισε: «Αυτό το θαύμα έγινε εδώ πριν από 82 χρόνια. Απελευθερωθήκατε de facto, μόνοι σας, απομονωμένοι και διασαλπίσατε την ελευθερία σας σε όλη την Ελλάδα και στην ελληνική κυβέρνηση. Τον Μάρτιο του 1948 γιορτάστηκε η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, μετά την απόφαση στο Συμβούλιο Ειρήνης των Παρισίων, τον Φεβρουάριο του 1947 να συμπεριληφθούν επιτέλους τα Δωδεκάνησα στη μητέρα πατρίδα».

Παράλληλα, ο κ. Τασούλας μίλησε και για το αξιόμαχο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σήμερα, υπογραμμίζοντας: «Έχοντας κατακτήσει την ελευθερία μας πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε άξιοι αυτής. Όχι μόνο υπερασπιζόμενοι τα σύνορά μας με έναν αξιόμαχο στρατό - ποτέ δεν είχαμε τόσο αξιόμαχο στρατό - αλλά υπερασπιζόμενοι και την πατρίδα μας καλλιεργώντας την προκοπή της. Για να δικαιώσουμε την ελευθερία μας. Γιατί η ελευθερία είναι αρένα προκοπής και αρένα ανεξαρτησίας».

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετέβη στο Μνημείο του Σμηναγού Κωνσταντίνου Ηλιάκη, όπου κατέθεσε στεφάνι, αποτίοντας φόρο τιμής στον πεσόντα αξιωματικό.

Ακολουθεί ολόκληρη η αντιφώνηση του κ. Τασούλα:

«Αγαπητέ κύριε Δήμαρχε, κυρίες και κύριοι, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο οποίος ύμνησε το Αιγαίο, έγραψε πως, εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, θα σου μείνει μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβι. Πράγμα που σημαίνει ότι με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις. Η Ελλάδα έχει ισχυρές παραδόσεις. Η Κάρπαθος είναι ένα παραδοσιακό νησί, ιδιαίτερα η πιο ορεινή, χωρίς όμως να αγνοεί και το σήμερα. Είναι μια τέλεια σύνδεση του χθες με το σήμερα η ζωή στην Κάρπαθο. Κάθε άνθρωπος γεννιέται για να είναι ένας καθημερινός άνθρωπος. Μέσα όμως σε κάθε άνθρωπο εμφωλεύει ένα ζώπυρο ιστορικότητας.

Εμφωλεύει ένα μικρό στίγμα ιστορικότητας, το οποίο άλλοτε ξεπηδά, κυριαρχεί και τον παραμερίζει και άλλοτε, αχρείαστο, τον αφήνει να ζήσει την καθημερινότητά του και να πλάσει τον μύθο της ζωής του ως ένας κοινός, ήσυχος άνθρωπος. Υπάρχουν όμως στιγμές που αυτό το σπέρμα της ιστορικότητας που εμφωλεύει σε κάθε άνθρωπο, ξεσπά και κυριαρχεί. Και δεν κυριαρχεί σε έναν άνθρωπο, κυριαρχεί σε πολλούς.

Και τότε ο καθημερινός άνθρωπος μετατρέπεται σε ιστορικό. Είναι η ευλογημένη στιγμή που γράφεται ιστορία. Αυτό έγινε πριν 82 χρόνια στον τόπο σας. Πριν από 82 χρόνια, ημέρα Πέμπτη, κάποιοι συμπατριώτες σας - ο Μαρής, ο Γεραπετρίτης, ο Λοΐζος, ο Οικονομίδης, ο Οθείτης, μέλη της Επαναστατικής Επιτροπής Μενετών, αποφάσισαν να δώσουν “νόημα στων πολλών την ύπαρξη” και κάλεσαν με τις καμπάνες της Εκκλησίας όλο το χωριό. Και αφού έγινε η δοξολογία και μπήκε το πέπλο της ευλογίας της Παναγίας σε όσα επακολούθησαν, ανακοινώθηκε ότι η απόφαση ήταν να πάρουμε τη μοίρα μας στα χέρια μας, έξι αιώνες μετά, και να ορίσουμε τη μοίρα μας ως ιστορικοί άνθρωποι πλέον και όχι ως καθημερινοί.

Έπραξαν «κεχαρισμένα τοις θεοίς», όπως λέγεται, και αυτή η φλόγα διαδόθηκε σε όλο το νησί. Πολύ σύντομα, οι τελευταίοι εκπρόσωποι των κατακτητών, οι Ιταλοί, συνθηκολόγησαν και παραδόθηκαν στους συμπατριώτες σας, στους προγόνους σας. Ενημερώθηκε η ελληνική κυβέρνηση στην Αίγυπτο και, μετά από λίγο καιρό, αγγλικά πολεμικά πλοία έφτασαν εδώ και έφεραν εφόδια. Προηγουμένως, για κάθε Καρπάθιο αναλογούσαν 30 γραμμάρια αλεύρου την ημέρα. Έτσι, η Κάρπαθος, που κήρυξε την ελευθερία της οκτώ μήνες νωρίτερα από όλα τα υπόλοιπα νησιά, έγινε περιζήτητη.

Συνέρρευσαν εδώ 4.000 Δωδεκανήσιοι για να αποφύγουν τον γερμανικό ζυγό. Για όλους αυτούς φρόντισε το νησί σας, πάντα φιλόξενο, σε συνεργασία με τους Συμμάχους και με την UNRRA. Η μοίρα της Καρπάθου είναι η γεωγραφία της. Απομονωμένο νησί μεν γεωγραφικά, όχι όμως απομονωμένο από τις αρχές και τις αξίες του ελληνισμού, από τις αρχές και τις αξίες της Ορθοδοξίας. Πέρασε τόσους αιώνες υπό κατακτητές: Ενετούς, Οθωμανούς, Ιταλούς, Γερμανούς.

Όταν, το 1912, ενσωματώθηκε στην ιταλική επικράτεια, μετά τον νικηφόρο πόλεμο των Ιταλών κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Ιταλοί τότε επεκτάθηκαν σε αυτή την περιοχή της Μεσογείου, παίρνοντας τα Δωδεκάνησα και, λίγο παρακάτω, αυτό που σήμερα είναι η Λιβύη. Όταν η Κάρπαθος περιήλθε στην ιταλική κυριαρχία, συνέβη κάτι το οποίο ήταν ακριβώς αντίθετο με τη μοίρα της Καρπάθου, γιατί στην ιστορία πρέπει να ξέρουμε: «Ουδέν κακόν αμιγές καλού». Τι ήταν αυτό; Η ήττα των Οθωμανών από τους Ιταλούς στον Ιταλοτουρκικό πόλεμο του 1911-1912 αποδυνάμωσε την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Και αυτή η αποδυνάμωσή της βοήθησε τους Έλληνες στους Βαλκανικούς Πολέμους, οι οποίοι ξέσπασαν αμέσως μετά, με αποτέλεσμα να διπλασιαστεί η Ελλάδα, τόσο γεωγραφικά όσο και πληθυσμιακά. Η ιταλική κατοχή διήρκεσε έως τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το φθινόπωρο του 1943. Και όταν η Ιταλία συνθηκολόγησε, μια νέα, σκληρότερη κατοχή επιβλήθηκε στο νησί: η γερμανική, η οποία κράτησε άλλον έναν χρόνο. Αλλά το 1944 ήταν ένα πολύ κρίσιμο έτος για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένα έτος κατά το οποίο το ζύγι έκλινε οριστικά υπέρ των Συμμάχων και η Γερμανία έχανε πλέον τον πόλεμο.

Το φθινόπωρο του 1944 η Γερμανία πιεζόταν και από το ανατολικό και από το δυτικό μέτωπο. Ο Κόκκινος Στρατός είχε προελάσει μέχρι τα σύνορα της Γερμανίας. Οι Αμερικανοί στο δυτικό μέτωπο, μετά την απόβαση στη Νορμανδία, είχαν απελευθερώσει ολόκληρη τη Γαλλία και ακολούθησε η πρώτη μάχη σε γερμανικό έδαφος, η μάχη του Άαχεν, στην οποία οι Γερμανοί ηττήθηκαν.

Συνεπώς, η Γερμανία πιεζόταν και από τις δυο πλευρές. Και όταν ο Χίτλερ έχασε τη μεγάλη μάχη στις Αρδένες, τότε πλέον το ζύγι έγειρε οριστικά και το Γ’ Ράιχ είχε χάσει τον πόλεμο. Εκείνη την εποχή, λοιπόν, μέσα σε αυτές τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι Γερμανοί αποσύρονται από τα περισσότερα νησιά και μαζεύονται στη Ρόδο.

Έμειναν εδώ οι Ιταλοί. Και αμέσως μετά την αποχώρηση των Γερμανών, οι πρόγονοί σας σήκωσαν τη σημαία της απελευθέρωσης χάρη στην επαναστατική επιτροπή του χωριού αυτού και η φλόγα αυτή της ελευθερίας εξαπλώθηκε σε όλο το νησί. Η μέρα αυτή, για εσάς, αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα είναι μια μέρα που κάποιοι άνθρωποι ξεχνούν την καθημερινότητα και μετατρέπονται σε ιστορικά όντα.

Ένας από τους πιο σοφούς πολιτικούς που είχε ποτέ η Ελλάδα και διετέλεσε πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά τη Μεταπολίτευση, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, έχω ακούσει να λέει ότι αν μπορούσε ο Έλληνας να ήταν λίγο καιρό περισσότερο ιστορικός και λιγότερο καθημερινός, η Ελλάδα θα έκανε θαύματα.

Αυτό το θαύμα έγινε εδώ πριν από 82 χρόνια. Απελευθερωθήκατε de facto, μόνοι σας, απομονωμένοι και διασαλπίσατε την ελευθερία σας σε όλη την Ελλάδα και στην ελληνική κυβέρνηση. Τον Μάρτιο του 1948 γιορτάστηκε η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα, μετά την απόφαση στο Συμβούλιο Ειρήνης των Παρισίων, τον Φεβρουάριο του 1947 να συμπεριληφθούν επιτέλους τα Δωδεκάνησα στη μητέρα πατρίδα.

Αυτή η τελευταία, εδαφική επέκταση της χώρας, ξεκίνησε με το προανάκρουσμα του δικού σας χωριού, του δικού σας νησιού. Και αυτό το προανάκρουσμα μας δείχνει πως όταν ο Έλληνας αποφασίσει να γίνει ιστορικό ον, τότε κάνει θαύματα.

Σήμερα η χώρα ευτυχώς δεν χρειάζεται θαύματα. Χρειάζεται σύνεση, ενότητα, προκοπή και προσήλωση στον στόχο. Νομίζω πως τα διαθέτουμε όλα. Έχοντας κατακτήσει την ελευθερία μας πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε άξιοι αυτής. Όχι μόνο υπερασπιζόμενοι τα σύνορά μας με έναν αξιόμαχο στρατό - ποτέ δεν είχαμε τόσο αξιόμαχο στρατό - αλλά υπερασπιζόμενοι και την πατρίδα μας καλλιεργώντας την προκοπή της.

Για να δικαιώσουμε την ελευθερία μας. Γιατί η ελευθερία είναι αρένα προκοπής και αρένα ανεξαρτησίας. Ο Δήμος σας κάνει και διεκδικεί έργα σε πολλούς τομείς και αναπτύσσει το τουριστικό του αποτύπωμα με μεγάλη επιτυχία. Σε λίγο είμαι βέβαιος, κύριε Δήμαρχε, θα φτάσετε σε τουριστική περίοδο ίση σε διάρκεια με αυτή της Ρόδου. Θα επεκταθείτε, χωρίς να σας κατακλύσει ο υπερτουρισμός, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά σας.

Έτσι λοιπόν, μια τέτοια μέρα δίνουμε την υπόσχεση σε αυτούς, πως θα εκτιμήσουμε αυτή την ιστορική συμβολή τους και θα συμβάλουμε, όλοι ως πολίτες, ώστε να δικαιωθεί εκείνη η απόφαση και η Ελλάδα να βαδίσει ανεξάρτητη, ελεύθερη και προκομμένη στην ιστορική της αποστολή.

Χρόνια πολλά!»