Τατζικιστάν: Σφοδρές επιθέσεις με νεκρούς κινέζους πολίτες – Νέα ένταση στα σύνορα με το Αφγανιστάν
Ένα κύμα αιματηρών επιθέσεων στα σύνορα Τατζικιστάν–Αφγανιστάν έχει προκαλέσει βαθιά ανησυχία στην περιοχή, μετά τον θάνατο πέντε Κινέζων πολιτών και τον τραυματισμό άλλων πέντε, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της Δευτέρας από τις αρχές του Τατζικιστάν και την πρεσβεία της Κίνας στη Ντουσάνμπε. Οι επιθέσεις, που σημειώθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες, αποδίδονται σε ομάδες που δρουν από το αφγανικό έδαφος, ενώ οι ταραγμένες σχέσεις των δύο χωρών καθιστούν ακόμη πιο περίπλοκη την προσπάθεια σταθεροποίησης των συνόρων.
Η κινεζική πρεσβεία εξέδωσε επείγουσα οδηγία προς τις κινεζικές εταιρείες και το προσωπικό τους να εγκαταλείψουν άμεσα την παραμεθόρια ζώνη, επισημαίνοντας ότι οι Κινέζοι υπήκοοι ήταν στόχος ένοπλης επίθεσης την Κυριακή, πολύ κοντά στη γραμμή των συνόρων. Λίγο νωρίτερα, την Παρασκευή, είχε προηγηθεί άλλη επίθεση, στην οποία –σύμφωνα με τις τατζικικές αρχές– χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και χειροβομβίδες που ρίχθηκαν από drones, με αποτέλεσμα τρεις Κινέζοι πολίτες να χάσουν τη ζωή τους.
Το Τατζικιστάν, ορεινό κράτος της Κεντρικής Ασίας με σχεδόν 11 εκατομμύρια κατοίκους και κοσμική κυβέρνηση, διατηρεί παραδοσιακά δύσκολες σχέσεις με τους Ταλιμπάν. Εδώ και χρόνια προειδοποιεί για τη δράση λαθρεμπόρων ναρκωτικών και παράνομων χρυσωρύχων που κινούνται στα αφιλόξενα, απομακρυσμένα σύνορα. Παράλληλα, η Κίνα, η οποία επίσης συνορεύει με το Τατζικιστάν σε μια δύσβατη ορεινή περιοχή, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της χώρας και έχει επενδύσει σε μεγάλα έργα υποδομής, γεγονός που καθιστά τη σταθερότητα της περιοχής ακόμη πιο κρίσιμη.
Από την πλευρά των Ταλιμπάν δεν υπήρξε άμεση αντίδραση στη δήλωση του Τατζικιστάν. Την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο, το αφγανικό υπουργείο Εξωτερικών είχε αποδώσει τις εντάσεις σε μια «ανώνυμη ομάδα» που επιδιώκει να προκαλέσει αστάθεια, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι είναι διατεθειμένο να συνεργαστεί με τις τατζικικές αρχές για την αποκατάσταση της ασφάλειας.
Στην Ντουσάνμπε, η κατάσταση αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα. Η υπηρεσία Τύπου του προέδρου Εμομάλι Ραχμόν ανακοίνωσε ότι ο ίδιος συγκάλεσε σύσκεψη με τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας, προκειμένου να αξιολογηθεί η κατάσταση και να εξεταστούν μέτρα ενίσχυσης της προστασίας της συνοριακής γραμμής. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Ραχμόν καταδίκασε με έντονο τρόπο τις «παράνομες και προκλητικές ενέργειες Αφγανών πολιτών» και έδωσε εντολή για άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα, ώστε να αποφευχθεί επανάληψη τέτοιων περιστατικών.
Το Τατζικιστάν έχει μακρά ιστορία αστάθειας. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η χώρα βυθίστηκε σε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο τη δεκαετία του 1990, κατά τη διάρκεια του οποίου ο Ραχμόν ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία. Έκτοτε, η Μόσχα παραμένει ο σημαντικότερος σύμμαχος του Τατζικιστάν, διατηρώντας στρατιωτική βάση στο έδαφός του. Αυτή η στενή σχέση με τη Ρωσία, σε συνδυασμό με την ιστορική υποστήριξη του Τατζικιστάν προς τους Αφγανούς Τατζίκους –που παραδοσιακά αντιτίθενται στους Ταλιμπάν– δημιουργεί μια πρόσθετη γεωπολιτική πολυπλοκότητα.
Η νέα κλιμάκωση, με θύματα Κινέζους πολίτες, πιθανότατα θα επιφέρει περαιτέρω πίεση στην ταραχώδη περιοχή και ίσως αναγκάσει όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές να επανεξετάσουν τα μέσα επιτήρησης και ασφάλειας στα σύνορα. Για το Πεκίνο, που επιδιώκει σταθερότητα στις ζώνες όπου έχει επενδύσει στρατηγικά, τα πρόσφατα γεγονότα αποτελούν μια σαφή υπενθύμιση ότι η ασφάλεια στην Κεντρική Ασία παραμένει εύθραυστη και απρόβλεπτη.
