Σε νέα φάση κλιμάκωσης μπήκε την Τρίτη η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ, με την Τεχεράνη να απορρίπτει την αμερικανική πρόταση για άμεση κατάπαυση του πυρός και επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, λίγο πριν από την προθεσμία που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με το Reuters, η ιρανική πλευρά απάντησε μέσω διαμεσολάβησης του Πακιστάν με δικό της πλαίσιο όρων, ζητώντας ευρύτερη και μόνιμη διευθέτηση της σύγκρουσης.
Η απάντηση της Τεχεράνης, όπως μεταδόθηκε από το ιρανικό πρακτορείο IRNA και αναπαρήγαγε το Reuters, περιλαμβάνει δέκα βασικά σημεία, ανάμεσά τους τον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων στην περιοχή, ρυθμίσεις για την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ, άρση κυρώσεων και πρόνοιες για ανοικοδόμηση. Η ιρανική ηγεσία επιμένει ότι δεν θα αποδεχθεί μια προσωρινή εκεχειρία χωρίς συνολικό πολιτικό αποτέλεσμα.
Οριακή πίεση πριν από το τελεσίγραφο Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί οριστική την προθεσμία που έδωσε στην Τεχεράνη έως το βράδυ της Τρίτης στις ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι, σε περίπτωση μη συμφωνίας, θα ακολουθήσουν μαζικά πλήγματα σε ιρανικές υποδομές. Το Reuters μετέδωσε ότι ο Τραμπ απείλησε ανοιχτά με επιθέσεις σε εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής, γέφυρες και άλλες κρίσιμες εγκαταστάσεις, απορρίπτοντας μάλιστα τις αιτιάσεις ότι μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να συνιστά έγκλημα πολέμου.
Από την πλευρά του Ιράν, ο πρεσβευτής στα Ηνωμένα Έθνη χαρακτήρισε τις δηλώσεις αυτές ευθεία υποκίνηση σε τρομοκρατική δράση και ένδειξη πρόθεσης για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου. Την ίδια στιγμή, η ιρανική στρατιωτική ηγεσία απάντησε με σκληρή φρασεολογία, ενώ στην εσωτερική πολιτική σκηνή αυξάνονται οι δημόσιες καμπάνιες συσπείρωσης γύρω από κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Συνεχείς επιθέσεις και περιφερειακή ανησυχία
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε νέες αεροπορικές επιδρομές εναντίον κυβερνητικών και άλλων υποδομών στο Ιράν, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιήθηκαν συστήματα αεράμυνας για την αναχαίτιση πυραύλων που εκτοξεύθηκαν από ιρανικό έδαφος. Η ένταση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους δύο βασικούς αντιπάλους, καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις διάχυσης του πολέμου σε ολόκληρη την περιοχή.
Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς την ανατολική της περιφέρεια, με θραύσματα να πέφτουν κοντά σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Μπαχρέιν εξέδωσαν ταυτόχρονες προειδοποιήσεις δημόσιας ασφάλειας, σε μια ακόμη ένδειξη ότι ο πόλεμος έχει ήδη δημιουργήσει κλίμα γενικευμένης περιφερειακής επισφάλειας.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο και το πετρέλαιο σε νευρικότητα
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ο καθοριστικός γεωοικονομικός μοχλός της κρίσης. Σύμφωνα με το Reuters, το πέρασμα, από το οποίο διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένει ουσιαστικά κλειστό, καθώς η Τεχεράνη το αντιμετωπίζει ως κεντρικό διαπραγματευτικό χαρτί και αρνείται να το ανοίξει χωρίς ευρύτερη συμφωνία.
Η αβεβαιότητα αυτή μεταφέρθηκε αμέσως στις αγορές ενέργειας, με το Brent να κινείται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό αργό ακόμη υψηλότερα, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν παρατεταμένη αστάθεια στην τροφοδοσία. Η νέα αυτή άνοδος ενισχύει τους φόβους για αναζωπύρωση πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς, σε μια συγκυρία που ήδη επιβαρύνεται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ανθρώπινο κόστος και πολιτικός κίνδυνος
Το Reuters σημειώνει ότι η σύγκρουση, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες νεκρούς σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η οργάνωση HRANA, με έδρα τις ΗΠΑ, ανεβάζει τους νεκρούς στο Ιράν σε 3.546, ενώ στον Λίβανο οι απώλειες προσεγγίζουν τις 1.500 μέσα στο πλαίσιο των ισραηλινών επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η κρίση εξελίσσεται πλέον και σε σοβαρό πολιτικό στοίχημα. Η κατάρριψη αμερικανικού F-15E και η επιχείρηση διάσωσης του εγκλωβισμένου αξιωματικού όπλων μέσα στο ιρανικό έδαφος έχουν αυξήσει την πίεση στον Λευκό Οίκο, την ώρα που το Ιράν αποδεικνύεται πιο ανθεκτικός και πιο δύσκολος αντίπαλος από τις αρχικές εκτιμήσεις της Ουάσιγκτον.
