Σε μια εξέλιξη με βαρύτατες γεωπολιτικές προεκτάσεις, οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συνολική συμφωνία με τη Δαμασκό, η οποία προβλέπει τη σταδιακή ενσωμάτωση των στρατιωτικών και διοικητικών τους δομών στο συριακό κράτος. Πρόκειται για μια κίνηση που ουσιαστικά σηματοδοτεί το τέλος του μοντέλου de facto αυτονομίας που οικοδομήθηκε την τελευταία δεκαετία στη σκιά του συριακού εμφυλίου και της διεθνούς στρατιωτικής εμπλοκής.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), που αποτελούν τον βασικό στρατιωτικό πυλώνα της κουρδικής διοίκησης, η συμφωνία προβλέπει την απόσυρση των κουρδικών μονάδων από την πρώτη γραμμή και την ανάπτυξη των δυνάμεων ασφαλείας της Δαμασκός σε κρίσιμες πόλεις όπως η Χασάκα και η Καμισλί, οι οποίες μέχρι σήμερα τελούσαν υπό κουρδικό έλεγχο.
Σταδιακή ενσωμάτωση και ελεγχόμενη υποχώρηση
Η συμφωνία δεν προβλέπει άμεση διάλυση των κουρδικών δυνάμεων, αλλά μια προσεκτικά σχεδιασμένη μετάβαση. Όπως διευκρινίζεται, οι SDF θα παραμείνουν συγκροτημένες σε τρεις ταξιαρχίες, διατηρώντας οργανωτική συνοχή, αλλά εντασσόμενες πλέον στο πλαίσιο των συριακών κρατικών δομών. Αυτό το στοιχείο αποκαλύπτει ότι η Δαμασκός επιδιώκει την απορρόφηση –και όχι τη σύγκρουση– με τις κουρδικές δυνάμεις, αποφεύγοντας έναν νέο κύκλο αστάθειας.
Για τους Κούρδους, η επιλογή αυτή συνιστά έναν δύσκολο συμβιβασμό. Από τη μία πλευρά, εγκαταλείπουν την προοπτική μιας αυτόνομης πολιτικής οντότητας με ανεξάρτητες δομές διακυβέρνησης. Από την άλλη, εξασφαλίζουν τη φυσική τους επιβίωση και έναν βαθμό θεσμικής συνέχειας, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς εγγυήσεις –ιδίως από τις ΗΠΑ– εμφανίζονται ολοένα και πιο αβέβαιες.
Η αποχώρηση από την πρώτη γραμμή και η είσοδος των δυνάμεων της Δαμασκού στις κουρδικές πόλεις αποτελεί σαφές μήνυμα: ο συριακός κράτος επανέρχεται, όχι μόνο στρατιωτικά αλλά και διοικητικά, σε περιοχές που επί χρόνια βρίσκονταν εκτός του άμεσου ελέγχου του.
Γεωπολιτικές συνέπειες και νέα ισορροπία ισχύος
Η συμφωνία αυτή δεν αφορά μόνο τις σχέσεις Κούρδων–Δαμασκού. Επηρεάζει άμεσα την Τουρκία, η οποία αντιμετωπίζει τις κουρδικές δομές της βόρειας Συρίας ως απειλή εθνικής ασφάλειας, αλλά και τη Ρωσία και το Ιράν, που στηρίζουν σταθερά την επανεδραίωση της κεντρικής εξουσίας του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Ταυτόχρονα, θέτει υπό αμφισβήτηση τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες επί χρόνια στήριξαν στρατιωτικά τις SDF στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους.
Η ένταξη των κουρδικών δυνάμεων στο συριακό κράτος συνιστά, ουσιαστικά, μια έμμεση παραδοχή ότι το παράθυρο ευκαιρίας για μια αυτόνομη κουρδική οντότητα στη Συρία κλείνει. Η επιβίωση περνά πλέον μέσα από τη διαπραγμάτευση με τη Δαμασκό και όχι από τη διεθνή προστασία.
Το αν η συμφωνία αυτή θα οδηγήσει σε πραγματική πολιτική ενσωμάτωση ή απλώς σε μια προσωρινή ανακωχή εξαρτάται από την εφαρμογή της και από το κατά πόσο το συριακό κράτος θα σεβαστεί τις ιδιαιτερότητες των κουρδικών περιοχών. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια εξέλιξη που αλλάζει ριζικά τον χάρτη της βόρειας Συρίας και σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής αυτονομίας που γεννήθηκε μέσα στο χάος του πολέμου.
