Θέουτα: Ύποπτες αγορές χημικών και έρευνα για στελέχη της No Name Kitchen

Σοβαρά ερωτήματα προκαλούν οι πληροφορίες που έρχονται από τη Θέουτα, όπου το τελευταίο διάστημα έχουν καταγραφεί επεισόδια με αυτοσχέδιους μηχανισμούς και επιθέσεις εναντίον στρατιωτών, αλλά και πολιτών που συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις για την αυξημένη μεταναστευτική πίεση στην ισπανική πόλη.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η ΜΚΟ No Name Kitchen, στελέχη της οποίας φέρονται, κατά δημοσιεύματα που επικαλούνται στοιχεία της ισπανικής αστυνομικής έρευνας, να είχαν προμηθευτεί μαζί με μετανάστες σημαντικές ποσότητες υδροχλωρικού οξέος, αλουμινόχαρτου και ακετόνης. Πρόκειται για υλικά που διατίθενται νόμιμα στην αγορά, μπορούν όμως, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και συνδυασμούς, να χρησιμοποιηθούν και για την κατασκευή αυτοσχέδιων χημικών μηχανισμών.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή, λίγες ημέρες πριν από τις συγκεκριμένες αγορές, παρόμοιου τύπου δοχεία είχαν χρησιμοποιηθεί σε επεισόδια εναντίον στρατιωτικών και διαδηλωτών στη Θέουτα. Οι αστυνομικές αρχές διερευνούν πλέον εάν υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ των προμηθειών και των επιθέσεων.

Η Θέουτα βρίσκεται εδώ και εβδομάδες σε καθεστώς αυξημένης έντασης. Ομάδες μεταναστών από το Μαρόκο επιχειρούν επανειλημμένα να περάσουν τα σύνορα, οι δυνάμεις ασφαλείας βρίσκονται σε συνεχή επιφυλακή, ενώ κάτοικοι της περιοχής έχουν πραγματοποιήσει κινητοποιήσεις εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην κατάσταση που έχει διαμορφωθεί.

Μέσα σε αυτό το ιδιαίτερα φορτισμένο περιβάλλον, η No Name Kitchen, οργάνωση που δραστηριοποιείται επί χρόνια στο μεταναστευτικό και έχει παρουσία σε διάφορα σημεία των ευρωπαϊκών συνόρων, βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με τις ισπανικές αρχές.

Οι αγορές χημικών και οι επιθέσεις στη Θέουτα

Κατά πληροφορίες που αποδίδονται στην ισπανική εφημερίδα El Español, η αστυνομία ταυτοποίησε πρόσωπα που συνδέονται με τη No Name Kitchen και φέρονται να προμηθεύτηκαν μαζί με μετανάστες μεγάλες ποσότητες σαλφουμάν, δηλαδή εμπορικού υδροχλωρικού οξέος, καθώς και αλουμινόχαρτου και ακετόνης.

Οι συγκεκριμένες αγορές προκάλεσαν το ενδιαφέρον των αρχών, καθώς τα ίδια ή παρόμοια υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αυτοσχέδιους μηχανισμούς. Η χρονική συγκυρία θεωρήθηκε ακόμη πιο σημαντική επειδή στη Θέουτα είχαν ήδη σημειωθεί περιστατικά στα οποία χρησιμοποιήθηκαν δοχεία με χημικό περιεχόμενο.

Την Πέμπτη, στρατιωτικοί που πραγματοποιούσαν περιπολία φέρονται να δέχθηκαν επίθεση με τέτοιου είδους μηχανισμούς. Μία ημέρα αργότερα, αντίστοιχο περιστατικό καταγράφηκε κατά τη διάρκεια κινητοποίησης κατοίκων. Την Κυριακή σημειώθηκε νέα επίθεση εναντίον στρατιωτών στην περιοχή Σαν Αμάρο.

Μετά από ένα από τα περιστατικά συνελήφθησαν τρεις Μαροκινοί. Η έρευνα συνεχίζεται προκειμένου να εξακριβωθεί εάν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα πρόσωπα αυτά, στις επιθέσεις και στις επίμαχες αγορές χημικών ουσιών.

Το γεγονός ότι το υδροχλωρικό οξύ, η ακετόνη και το αλουμινόχαρτο πωλούνται ελεύθερα εξηγεί γιατί η αγορά τους, από μόνη της, δεν οδήγησε σε άμεσες συλλήψεις. Η αστυνομία, ωστόσο, φέρεται να έχει καταγράψει τα στοιχεία των εμπλεκομένων και να εξετάζει συνολικά τις κινήσεις τους.

Από την πλευρά της, η No Name Kitchen έδωσε διαφορετική ερμηνεία για τις αγορές. Η οργάνωση υποστήριξε ότι το αλουμινόχαρτο προοριζόταν για τρόφιμα και τα υπόλοιπα προϊόντα για εργασίες καθαρισμού. Η εξήγηση αυτή δεν φαίνεται να έκλεισε το ζήτημα για τις τοπικές αρχές, οι οποίες εξακολουθούν να ερευνούν τα περιστατικά.

Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών έχει διαψεύσει ότι η Εθνική Αστυνομία ή η Guardia Civil διεξάγουν έρευνα σε βάρος συγκεκριμένης ΜΚΟ για προμήθεια υλικών με σκοπό την κατασκευή εκρηκτικών. Η διάψευση, ωστόσο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι μεμονωμένα πρόσωπα που φέρονται να συνδέονται με την οργάνωση έχουν ταυτοποιηθεί και εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας.

Η συγκεκριμένη διάκριση αποτελεί κρίσιμο σημείο της υπόθεσης: άλλο η επίσημη διερεύνηση μιας οργάνωσης ως νομικού προσώπου και άλλο η αστυνομική έρευνα για ενέργειες συγκεκριμένων προσώπων που σχετίζονται μαζί της. Μέχρι στιγμής, δεν έχει παρουσιαστεί δικαστική απόφαση που να αποδίδει στη No Name Kitchen ευθύνη για τις επιθέσεις.

Η οργάνωση είχε βρεθεί στο στόχαστρο των αρχών και λίγες ημέρες νωρίτερα. Στις 23 Αυγούστου δύο μέλη της είχαν συλληφθεί στη Θέουτα. Ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα είχε δηλώσει ότι φέρονταν να ενθάρρυναν βίαιες ομάδες να κινηθούν κατά αστυνομικών και στη συνέχεια να μην συμμορφώθηκαν με τις εντολές των αρχών.

Η No Name Kitchen απέρριψε και εκείνη την κατηγορία, υποστηρίζοντας ότι τα στελέχη της απλώς κατέγραφαν με βίντεο αστυνομικές επιχειρήσεις που αφορούσαν μετανάστες. Το αποτέλεσμα είναι ότι μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα η ίδια οργάνωση βρέθηκε δύο φορές στο επίκεντρο σοβαρών περιστατικών και αστυνομικών ερευνών.

Το δίκτυο χρηματοδότησης και οι αναφορές στο Open Society Foundations

Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλούν και οι πηγές χρηματοδότησης της No Name Kitchen. Η οργάνωση έχει συνδεθεί τα προηγούμενα χρόνια με ένα ευρύτερο δίκτυο οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στο μεταναστευτικό και στα ευρωπαϊκά σύνορα.

Η No Name Kitchen υπήρξε μεταξύ των οργανώσεων που συμμετείχαν στη δημιουργία του Border Violence Monitoring Network. Το συγκεκριμένο δίκτυο είχε αναγνωρίσει ήδη από το 2019 ότι είχε λάβει χρηματοδότηση από το Open Society Foundations, το διεθνές δίκτυο ιδρυμάτων που δημιούργησε ο Τζορτζ Σόρος.

Τα σχετικά κονδύλια, όπως είχε αναφερθεί, χρησιμοποιήθηκαν μεταξύ άλλων για την κάλυψη θέσεων εργασίας και μετακινήσεων εθελοντών. Εκείνη την περίοδο η No Name Kitchen δραστηριοποιούνταν στο πλαίσιο του ίδιου δικτύου κατά μήκος της βαλκανικής μεταναστευτικής διαδρομής και παρέμεινε συνδεδεμένη με αυτό μέχρι το 2023.

Οι οικονομικές διασυνδέσεις δεν περιορίζονται σε μία μόνο πηγή. Η No Name Kitchen έχει λάβει χρηματοδότηση και από οργανώσεις που συμμετέχουν σε ευρύτερα προγράμματα μαζί με το Open Society Foundations. Μεταξύ αυτών αναφέρεται το βρετανικό Choose Love, το οποίο έχει υποστηρίξει οικονομικά τη No Name Kitchen και έχει συμμετάσχει σε κοινά χρηματοδοτικά σχήματα με οργανισμούς όπως το Open Society, το Rockefeller Brothers Fund και το Ίδρυμα Robert Bosch.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται και το Guerrilla Foundation, το οποίο φέρεται να διέθεσε 16.500 ευρώ στη No Name Kitchen το 2023. Το συγκεκριμένο ίδρυμα είχε συμμετάσχει επίσης στη δημιουργία του FundAction μαζί με την Open Society Initiative for Europe και άλλους χρηματοδότες.

Η δομή αυτών των δικτύων καθιστά συχνά δύσκολη την απευθείας αντιστοίχιση ενός συγκεκριμένου ποσού με μία συγκεκριμένη ενέργεια στο πεδίο. Μεγάλα ιδρύματα χρηματοδοτούν κοινά ταμεία, τα οποία στη συνέχεια υποστηρίζουν μικρότερους οργανισμούς και ομάδες που δραστηριοποιούνται τοπικά.

Για τον λόγο αυτό απαιτείται σαφής διάκριση ανάμεσα στην ύπαρξη οικονομικών δεσμών και στην απόδοση ευθύνης για παράνομες πράξεις. Η τεκμηρίωση μιας χρηματοδοτικής σχέσης δεν αποδεικνύει από μόνη της συμμετοχή του χρηματοδότη σε ενέργειες βίας.

Αυτό που παραμένει προς διερεύνηση στη Θέουτα είναι εάν οι ύποπτες αγορές χημικών συνδέονται πράγματι με τους μηχανισμούς που χρησιμοποιήθηκαν στις επιθέσεις και εάν πρόσωπα που σχετίζονται με τη No Name Kitchen είχαν οποιαδήποτε συμμετοχή σε αυτές.

Μέχρι να υπάρξουν επίσημα συμπεράσματα από τις ισπανικές αρχές, οι σοβαρές καταγγελίες παραμένουν αντικείμενο έρευνας. Η συγκυρία, οι προηγούμενες συλλήψεις μελών της οργάνωσης, οι επίμαχες αγορές και η ένταση που επικρατεί στη Θέουτα δημιουργούν, πάντως, ένα ιδιαίτερα βαρύ πλαίσιο που απαιτεί πλήρη διαλεύκανση και σαφείς απαντήσεις από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.