Το ακριβότερο Πάσχα των τελευταίων ετών

Σε ένα από τα ακριβότερα πασχαλινά τραπέζια των τελευταίων ετών οδηγούνται φέτος τα ελληνικά νοικοκυριά, με την ακρίβεια να πιέζει σχεδόν το σύνολο των βασικών αγαθών και να περιορίζει αισθητά τις αγοραστικές δυνατότητες των καταναλωτών. Για πολλές οικογένειες θεωρείται πλέον βέβαιο ότι το φετινό Πάσχα θα στηθεί με λιγότερα προϊόντα και με πολύ μεγαλύτερο οικονομικό βάρος.

Όπως επισημαίνει ο εκπρόσωπος Τύπου του Νέου Ινστιτούτου Καταναλωτών και δικηγόρος, Παναγιώτης Γεωργιάδης, οι ανατιμήσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί, καθώς αναμένεται να συνεχιστούν και τις αμέσως επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το συνολικό κόστος των πασχαλινών αγορών διαμορφώνεται περίπου 20% υψηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Η μεταφορά ακριβαίνει, οι τιμές ανεβαίνουν

Κατά τον ίδιο, ένα μέρος των αυξήσεων συνδέεται πράγματι με την άνοδο του κόστους μεταφοράς, λόγω των διεθνών συνθηκών και των επιπτώσεων του πολέμου. Αυτό σημαίνει ότι σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων υπάρχει αντικειμενική επιβάρυνση, η οποία περνά στην τελική τιμή πώλησης.

Ωστόσο, ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν εξηγούνται όλες οι ανατιμήσεις με αυτό το επιχείρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως αναφέρει, οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή προϊόντων δεν έχουν ακόμη επιβαρυνθεί από τις πρόσφατες αυξήσεις, επειδή η παραγωγική διαδικασία είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα και με χαμηλότερο κόστος.

Οι «προληπτικές ανατιμήσεις» στην αγορά

Στο σημείο αυτό εντοπίζει το φαινόμενο των προληπτικών ανατιμήσεων, το οποίο, όπως λέει, έχει εξαπλωθεί σε πολλούς τομείς της αγοράς. Πρόκειται για την πρακτική κατά την οποία επιχειρήσεις και έμποροι ανεβάζουν από τώρα τις τιμές, επικαλούμενοι το νέο περιβάλλον κόστους, παρότι διαθέτουν ακόμα στοκ που αγοράστηκε ή παρήχθη σε αισθητά χαμηλότερες τιμές.

Με αυτόν τον τρόπο, προϊόντα που είχαν αποκτηθεί σε παλαιότερο χρόνο με μικρότερο κόστος φτάνουν στα ράφια με τις σημερινές, αυξημένες τιμές. Όπως εξηγεί ο κ. Γεωργιάδης, αυτό δεν περιορίζεται σε έναν μόνο κλάδο, αλλά εμφανίζεται σε τρόφιμα, είδη ένδυσης, προϊόντα λαϊκής αγοράς, σούπερ μάρκετ και εμπορικά καταστήματα.

Ακριβότερα τρόφιμα και πίεση στο πασχαλινό τραπέζι

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ήδη σε βασικά αγαθά του πασχαλινού τραπεζιού. Οι τιμές σε κρέας, λαχανικά και άλλα είδη πρώτης ανάγκης κινούνται έντονα ανοδικά, με αποτέλεσμα πολλά παραδοσιακά προϊόντα να γίνονται ολοένα και πιο δύσκολα προσβάσιμα για σημαντικό μέρος των καταναλωτών.

Κατά τον εκπρόσωπο του Νέου ΙΝΚΑ, δεν μπορεί να θεωρείται εύλογο να πωλείται το κατσίκι σε τόσο υψηλά επίπεδα ήδη πριν από τη Μεγάλη Εβδομάδα, ενώ αντίστοιχα αδικαιολόγητες χαρακτηρίζονται και οι τιμές σε ορισμένα οπωροκηπευτικά. Η εκτίμησή του είναι ότι η αγορά θα συνεχίσει να κινείται ανοδικά και μέχρι το Πάσχα οι τελικές τιμές ενδέχεται να γίνουν ακόμη βαρύτερες για τον καταναλωτή.

Η συγκυρία επιδεινώνει τα δομικά προβλήματα

Ο κ. Γεωργιάδης επισημαίνει ότι η διεθνής κρίση δεν δημιουργεί από το μηδέν το πρόβλημα, αλλά επιδεινώνει αδυναμίες που ήδη υπάρχουν στην ελληνική οικονομία. Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει την ισχυρή συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους παίκτες, αλλά και το φαινόμενο της αισχροκέρδειας, που διογκώνει ακόμη περισσότερο τις τελικές επιβαρύνσεις.

Σύμφωνα με την ίδια ανάγνωση, η ακρίβεια σε αυτή τη φάση δεν είναι εύκολο να ανακοπεί συνολικά, όμως υπάρχει πεδίο παρέμβασης απέναντι σε φαινόμενα υπερβολικής κερδοσκοπίας. Όπως σημειώνει, μπορεί να διαπιστώνεται πρόθεση από την πλευρά της Πολιτείας να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, όμως τα αποτελέσματα παραμένουν περιορισμένα σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι το φετινό Πάσχα διαμορφώνεται μέσα σε ένα περιβάλλον εντεινόμενης οικονομικής πίεσης, όπου το κόστος της καθημερινότητας μεταφέρεται με ολοένα και μεγαλύτερη ένταση στα νοικοκυριά. Και αυτό σημαίνει ότι το παραδοσιακό τραπέζι της γιορτής κινδυνεύει για πολλούς να γίνει υπόθεση αυστηρών περικοπών και αναγκαστικών συμβιβασμών.