Το αθέατο σχέδιο των ΗΠΑ: Ιράν, οικονομικός πόλεμος και το νέο Bretton Woods

Μια διαφορετική ανάγνωση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, στην αμερικανική οικονομική πολιτική και στη νέα επιστημονική στρατηγική της Ουάσιγκτον επιχειρεί να παρουσιάσει η Μπάρμπαρα Μπόιντ, υποστηρίζοντας ότι πίσω από την εικόνα γεωπολιτικού χάους υπάρχει ένα ευρύτερο σχέδιο αναδιάταξης ισχύος.

Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανάλυση, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν αντιμετωπίζεται ως μια αλληλουχία ασύνδετων κρίσεων, αλλά ως τμήμα μιας συνολικότερης στρατηγικής πίεσης απέναντι στο Ιράν και στα δίκτυα οργανώσεων που συνδέονται με την Τεχεράνη.

Η βασική θέση είναι ότι το αποφασιστικό όπλο δεν υπήρξε μόνο στρατιωτικό. Καθοριστικό ρόλο αποδίδεται στον οικονομικό πόλεμο και στις παρεμβάσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, που, κατά την ίδια προσέγγιση, περιόρισαν τις χρηματοδοτικές δυνατότητες του Ιράν και επηρέασαν τη λειτουργία οργανώσεων και ένοπλων δικτύων που εξαρτώνται από την ιρανική στήριξη.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται αναφορές σε προβλήματα πληρωμών προς δυνάμεις που συνδέονται με την Τεχεράνη, καθώς και ο ισχυρισμός ότι η Χαμάς έχει κινηθεί προς αποδοχή αφοπλισμού. Πρόκειται για σημεία που παρουσιάζονται ως τμήμα της συγκεκριμένης πολιτικής αφήγησης και απαιτούν ξεχωριστή επιβεβαίωση ως προς την πραγματική έκταση και το περιεχόμενό τους.

Η Μπόιντ συνδέει αυτή τη διαδικασία με τη διάλυση, όπως υποστηρίζει, ενός ευρύτερου υπεράκτιου οικονομικού μηχανισμού που επέτρεπε τη διοχέτευση κεφαλαίων, τη χρηματοδότηση δικτύων επιρροής και τη διατήρηση ενός συστήματος εξάρτησης από το υφιστάμενο διεθνές χρηματοπιστωτικό μοντέλο.

Από τη Μέση Ανατολή στις αγορές ομολόγων και σε ένα νέο Bretton Woods

Η οικονομική διάσταση της ανάλυσης επεκτείνεται και στον ρόλο του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ. Η προσέγγιση που παρουσιάζεται υποστηρίζει ότι οι κινήσεις της Ουάσιγκτον δεν περιορίζονται στις κυρώσεις κατά του Ιράν, αλλά αγγίζουν βαθύτερα ζητήματα που σχετίζονται με την Ιαπωνία, τις διεθνείς αγορές ομολόγων και τη μελλοντική αρχιτεκτονική του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Σύμφωνα με αυτή τη θέση, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν σταδιακά να απομακρυνθούν από ένα μοντέλο που βασίστηκε για δεκαετίες στην υπερβολική χρηματοπιστωτική μόχλευση και να κινηθούν προς μια διαφορετική δομή, η οποία περιγράφεται ως ένα είδος «νέου Bretton Woods».

Η ιδέα αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη επιστροφή στην παραγωγική οικονομία, στη βιομηχανική ισχύ και στη χρήση του κρατικού σχεδιασμού ως εργαλείου για την ενίσχυση της πραγματικής παραγωγής και όχι αποκλειστικά των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη παρουσίαση από τον Λευκό Οίκο της έκθεσης που αποδίδεται στον Μάικλ Κράτσιος, με τίτλο «Science: A New Golden Age». Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως μια μεγάλης κλίμακας επανεξέταση της αμερικανικής επιστημονικής πολιτικής, με στόχο την επανασύνδεση της έρευνας, της τεχνολογίας και της παραγωγικής ανάπτυξης.

Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η κατεύθυνση αυτή αποτελεί συνειδητή επιστροφή σε ιστορικά πρότυπα κρατικής κινητοποίησης της επιστήμης, με σαφή αναφορά στην εποχή του Φράνκλιν Ρούζβελτ και στην τεράστια επιστημονική και βιομηχανική προσπάθεια που πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η έννοια των «παραγωγικών δυνάμεων της εργασίας», δηλαδή η αντίληψη ότι η οικονομική ισχύς μιας χώρας δεν μετριέται μόνο από τα χρηματοπιστωτικά μεγέθη, αλλά από την ικανότητά της να παράγει, να καινοτομεί, να δημιουργεί τεχνολογίες και να αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας.

Η λεγόμενη «Genesis Mission» παρουσιάζεται στο ίδιο πλαίσιο ως μέρος μιας συνολικότερης προσπάθειας για την αναγέννηση της αμερικανικής επιστημονικής, τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης.

Κατά τη συγκεκριμένη πολιτική ερμηνεία, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει στοιχεία του ιστορικού «Αμερικανικού Συστήματος», δηλαδή μιας οικονομικής λογικής που δίνει ιδιαίτερο βάρος στην παραγωγή, στις υποδομές, στην επιστήμη και στην εθνική βιομηχανική ικανότητα.

Το Μίσιγκαν, οι Δημοκρατικοί και η μάχη για τον νέο πολιτικό χάρτη

Η πολιτική διάσταση της συζήτησης μεταφέρεται παράλληλα στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, με επίκεντρο τα αποτελέσματα των προκριματικών εκλογών στο Μίσιγκαν.

Η Σούζαν Κοκίντα εστιάζει ιδιαίτερα στην πλευρά των Δημοκρατικών και στην προσπάθεια μέρους του αμερικανικού μιντιακού και κομματικού μηχανισμού να αναδείξει νέα πρόσωπα που θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως η επόμενη μεγάλη πολιτική ελπίδα του κόμματος.

Η αναφορά σε έναν πιθανό «νέο Ομπάμα» αποτυπώνει αυτή ακριβώς την προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου πολιτικού συμβόλου που θα μπορούσε να ανασυντάξει την εκλογική βάση των Δημοκρατικών και να λειτουργήσει ως αντίβαρο στη νέα περίοδο κυριαρχίας του Τραμπ.

Τα αποτελέσματα στο Μίσιγκαν εξετάζονται ως πρώιμος δείκτης για τις πολιτικές ισορροπίες που μπορεί να διαμορφωθούν ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το αν οι Δημοκρατικοί μπορούν να ανακτήσουν κοινωνικά στρώματα και περιοχές που έχουν μετακινηθεί προς τους Ρεπουμπλικανούς.

Η συνολική εικόνα που επιχειρεί να παρουσιάσει η συγκεκριμένη ανάλυση συνδέει τρία διαφορετικά πεδία: τη γεωπολιτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, τον μετασχηματισμό της αμερικανικής οικονομικής και επιστημονικής πολιτικής και την αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε αυτό το σκηνικό εντάσσεται και η πληροφορία για την απομάκρυνση του Ουκρανού πρεσβευτή στην Ουάσιγκτον από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, προστίθεται στις ευρύτερες μεταβολές στις σχέσεις Κιέβου και Ουάσιγκτον.

Το βασικό επιχείρημα αυτής της προσέγγισης είναι ότι οι εξελίξεις δεν πρέπει να διαβάζονται ως απομονωμένες κρίσεις. Ο οικονομικός πόλεμος απέναντι στο Ιράν, οι κινήσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, η νέα επιστημονική στρατηγική, η συζήτηση για ένα διαφορετικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και οι πολιτικές ανακατατάξεις στις ΗΠΑ παρουσιάζονται ως τμήματα μιας συνολικότερης προσπάθειας ανασχεδιασμού της αμερικανικής ισχύος.