Το «φορολογικό διαζύγιο» και οι κρυφές παγίδες της εφορίας

Περισσότερες όψεις απ’ όσες φαίνονται αρχικά έχει το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο», δηλαδή η επιλογή των έγγαμων φορολογουμένων να υποβάλουν χωριστές δηλώσεις εισοδήματος. Αν και για πολλούς προσφέρει ευελιξία και αυτονομία στη φορολογική τους εικόνα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου η απόφαση αυτή οδηγεί τελικά σε υψηλότερη επιβάρυνση, κυρίως λόγω τεκμηρίων και αδυναμίας συμψηφισμών.

Οι σύζυγοι που επιθυμούν να ακολουθήσουν χωριστή φορολογική πορεία για τα εισοδήματα του 2025 θα πρέπει να το δηλώσουν έως τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026 μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ, καθώς η 28η Φεβρουαρίου συμπίπτει φέτος με Σάββατο. Η πλατφόρμα έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία και απευθύνεται τόσο σε όσους επιλέγουν για πρώτη φορά τις χωριστές δηλώσεις όσο και σε εκείνους που είχαν επιστρέψει στην κοινή δήλωση και επιθυμούν εκ νέου αλλαγή.

Η επιλογή αυτή, ωστόσο, δεν είναι φορολογικά ουδέτερη. Με τις χωριστές δηλώσεις, τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν αποκλειστικά τον κάθε σύζυγο, χωρίς δυνατότητα κάλυψης από το εισόδημα του άλλου. Το ίδιο ισχύει και για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις, καθώς δεν προβλέπεται μεταφορά πλεονάσματος από τον έναν στον άλλο. Σε ζευγάρια με σημαντική ανισορροπία εισοδημάτων, το συνολικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι δυσμενέστερο σε σχέση με την κοινή δήλωση. Αντίστοιχη προσοχή απαιτείται και στη δήλωση της κύριας κατοικίας, καθώς τα σχετικά τεκμήρια κατανέμονται ατομικά.

Η φορολογική διοίκηση υπενθυμίζει ότι το καθεστώς των χωριστών δηλώσεων έχει μόνιμο χαρακτήρα. Όσοι το έχουν ήδη επιλέξει και επιθυμούν να το διατηρήσουν, δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται η έγγαμη σχέση. Αντίθετα, όσοι θέλουν να επιστρέψουν στην κοινή δήλωση οφείλουν να το δηλώσουν ρητά εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Εάν δεν υποβληθεί καμία γνωστοποίηση, η εφορία θεωρεί αυτομάτως ότι οι σύζυγοι θα υποβάλουν κοινή δήλωση.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι στις κοινές δηλώσεις εξακολουθεί να γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου για κάθε σύζυγο, χωρίς συμψηφισμό χρεωστικών και πιστωτικών ποσών, ενώ η χορήγηση επιδομάτων δεν επηρεάζεται από το αν η δήλωση είναι κοινή ή χωριστή. Τα εξαρτώμενα τέκνα δηλώνονται και από τους δύο γονείς, ενώ το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν υποβάλλει δική του δήλωση προστίθεται στον γονέα με το υψηλότερο εισόδημα.

Η διαδικασία γνωστοποίησης μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε από τους δύο συζύγους, είτε προσωπικά με τους δικούς του κωδικούς είτε μέσω εξουσιοδοτημένου λογιστή. Απαραίτητη προϋπόθεση, πάντως, είναι και οι δύο να διαθέτουν προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης. Η απόφαση για χωριστές δηλώσεις δεν αποτελεί απλή τυπική επιλογή, αλλά μια κρίσιμη φορολογική κίνηση με συνέπειες που απαιτούν προσεκτική στάθμιση πριν από την οριστική γνωστοποίησή της.