Το κόστος των πυρκαγιών στην Ισπανία αγγίζει τα 7,1 δισ. ευρώ

Η Ισπανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τεράστιο οικονομικό πλήγμα εξαιτίας των δασικών πυρκαγιών, το οποίο αποτυπώνεται με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο στα επίσημα στοιχεία. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σύστημα παρατήρησης της Γης «Κοπέρνικος», περίπου 206.000 εκτάρια δασικής έκτασης έχουν ήδη γίνει στάχτη μόνο μέσα στο τρέχον έτος. Το μέγεθος της καταστροφής αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση αν αναλογιστεί κανείς ότι, βάσει υπολογισμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οικονομικές επιπτώσεις για το 2022 ανήλθαν σε περίπου 7,1 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 4,5% του ΑΕΠ της χώρας. Ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, Εμίλιο Βιζουέτε Λουτσιάνο, εξηγεί ότι το ποσό αυτό δεν αντανακλά μόνο το άμεσο κόστος της κατάσβεσης, αλλά και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις από την αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών.

Οι πυρκαγιές δεν καταστρέφουν μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά πλήττουν καίρια την τοπική οικονομία και το εμπόριο. Ο ίδιος οικονομολόγος επισημαίνει ότι ο τουρισμός, ένας από τους βασικούς πυλώνες της ισπανικής οικονομίας, έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα, καθώς οι περιοχές που πλήττονται από τις φλόγες βλέπουν την τουριστική δραστηριότητα να διακόπτεται απότομα, με ιδιαίτερα σημαντικές οικονομικές συνέπειες.

Οι πυρκαγιές επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη

Η οικονομολόγος με ειδίκευση στο κλίμα, Σάρα Μάιερ, από το ελβετικό πανεπιστήμιο ETH Ζυρίχης, έχει μελετήσει ενδελεχώς τις οικονομικές απώλειες που προκαλούν οι πυρκαγιές στη Νότια Ευρώπη. Τα ευρήματά της είναι αποκαλυπτικά: στις περιοχές που έχουν πληγεί από τουλάχιστον μία πυρκαγιά, ο ρυθμός ανάπτυξης μειώνεται κατά 0,11% έως 0,18%. Μάλιστα, σύμφωνα με μελέτη του 2023 στην οποία ήταν μία από τους συγγραφείς, η μείωση της ανάπτυξης μπορεί να φτάσει έως και το 4,5% όταν εκδηλώνονται ταυτόχρονα πολλές πυρκαγιές, ανάλογα με την έκταση που καταλαμβάνουν.

Η Ευρώπη καίγεται

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Ισπανία. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Ένωση χάνει κάθε χρόνο περίπου 500.000 εκτάρια γης λόγω των πυρκαγιών, με την Ισπανία, την Ελλάδα και τη Γαλλία να συγκαταλέγονται στις πλέον πληγείσες χώρες. Οι οικονομικές ζημίες εκτείνονται πολύ πέρα από τον τουρισμό, περιλαμβάνοντας την απώλεια βιοποικιλότητας, τη μείωση των εσόδων από τη δασοκομία, τη διάβρωση του εδάφους, την καταστροφή υποδομών και περιουσιών, καθώς και το κόστος της καταπολέμησης των πυρκαγιών.

Στην Ισπανία, το ζήτημα της χρηματοδότησης της πρόληψης έχει πυροδοτήσει έντονο διάλογο. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι δαπάνες για την πρόληψη των δασικών πυρκαγιών μειώθηκαν δραστικά από 364 εκατομμύρια ευρώ το 2009 σε μόλις 144 εκατομμύρια ευρώ το 2024. Την ίδια περίοδο, οι ετήσιες δαπάνες για την κατάσβεση παρέμειναν σταθερές, στα 417 εκατομμύρια ευρώ περίπου, γεγονός που αναδεικνύει μια στρατηγική που επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση παρά στην πρόληψη.

Το υψηλό κόστος πυρόσβεσης στην Ισπανία

Η ισπανική εταιρεία δασικών υπηρεσιών Forescat έχει υπολογίσει ότι η καταπολέμηση και η κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών κοστίζει περίπου 19.000 ευρώ ανά εκτάριο. Το 2025, σχεδόν 400.000 εκτάρια δάσους καταστράφηκαν από τις φλόγες στην Ισπανία, με το κόστος να ανέρχεται σε περίπου 7,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι ακόμη πρόωρο να υπολογιστεί το ακριβές κόστος για τις φετινές πυρκαγιές, ωστόσο η Μαρία Ινμακουλάντα Μαρμόλ Ταρδαγκίλα της οργάνωσης MATS υπογραμμίζει την ανάγκη για αλλαγή προσέγγισης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, το να βασίζεται κανείς αποκλειστικά στις ηρωικές προσπάθειες των πυροσβεστικών συνεργείων αποτελεί τόσο οικολογική απερισκεψία όσο και δημοσιονομική ανευθυνότητα. Η ίδια έχει προειδοποιήσει επίσης για την αύξηση των αναπνευστικών παθήσεων που προκαλούνται από τον καπνό των δασικών πυρκαγιών.

Η λύση, σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι η αγορά όλο και περισσότερων αεροσκαφών πυρόσβεσης, αλλά η λήψη προληπτικών μέτρων, όπως η απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, για παράδειγμα των ξερών κλαδιών, από τα δάση πριν εκδηλωθεί η πρώτη σπίθα. Εάν οι πολιτικοί δεν αναλάβουν δράση και τις ευθύνες τους, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ακόμη μεγαλύτερες καταστροφές.