Το Πεντάγωνο μπλοκάρει έκθεση για τα F-35

Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες, το Πεντάγωνο προχώρησε σε μια άνευ προηγουμένου ενέργεια, εμποδίζοντας τη δημοσιοποίηση μιας ετήσιας έκθεσης που είχε παραγγελθεί από το Κογκρέσο. Η έκθεση αυτή αφορούσε το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, ένα από τα πλέον δαπανηρά και αμφιλεγόμενα αμυντικά προγράμματα στην παγκόσμια ιστορία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg, το Government Accountability Office (GAO), ο αρμόδιος ελεγκτικός φορέας, γνωστοποίησε ότι αξιωματούχοι του Υπουργείου Άμυνας έκριναν πως η ετήσια αξιολόγηση του προγράμματος, το οποίο έχει προϋπολογισμό που αγγίζει τα 1,6 τρισεκατομμύρια δολάρια, περιείχε "Ελεγχόμενες Μη Διαβαθμισμένες Πληροφορίες" (CUI). Αυτός ο χαρακτηρισμός είχε ως αποτέλεσμα κανένα τμήμα της εν λόγω έκθεσης να μην μπορεί να δημοσιοποιηθεί, όπως δήλωσε εκπρόσωπος του GAO.

Η συγκεκριμένη έκθεση αποτελούσε επί σειρά ετών ένα κρίσιμο παράθυρο ενημέρωσης για το πιο προηγμένο και ακριβό αμυντικό πρόγραμμα στον κόσμο. Ωστόσο, αυτή τη φορά, η μόνη πληροφορία που έχει δει το φως της δημοσιότητας είναι ο τίτλος της, με ημερομηνία 25ης Ιουνίου: "F-35 Joint Strike Fighter: Ενημέρωση σχετικά με τις προσπάθειες παραγωγής και εκσυγχρονισμού".

Ο Τζον Λούντβιγκσον, διευθυντής στο γραφείο συμβάσεων και προμηθειών εθνικής ασφάλειας του GAO, ο οποίος είχε την εποπτεία της σύνταξης της έκθεσης, ανέφερε ότι το GAO διενεργεί ετήσιους ελέγχους για την προμήθεια των F-35 από το 2005, όταν και το Κογκρέσο επέβαλε αυτή την υποχρέωση. "Αυτή είναι η πρώτη χρονιά που διαπιστώθηκε ότι κάποια από τις εκθέσεις προμηθειών μας περιέχει πληροφορίες CUI", τόνισε, προσθέτοντας ότι η δημοσιοποίησή της απαγορεύεται. Παρόλα αυτά, η λογοκριμένη έκθεση παραδόθηκε στους βουλευτές των τεσσάρων επιτροπών άμυνας του Κογκρέσου.

Το πρόγραμμα F-35, το οποίο υλοποιείται από την αμερικανική εταιρεία Lockheed Martin, αποτελεί το πιο ακριβό οπλικό πρόγραμμα στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά τη στρατηγική του σημασία, έχει δεχθεί επανειλημμένα δριμεία κριτική για υπερβάσεις κόστους, σημαντικές καθυστερήσεις στις παραδόσεις κινητήρων και αεροσκαφών, προβλήματα στις αναβαθμίσεις λογισμικού, καθώς και για πρόωρη φθορά εξαρτημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η περσινή έκθεση είχε επισημάνει πως το πρόγραμμα "συνεχίζει να υπόσχεται περισσότερα από όσα τελικά παρέχει".

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Παρνέλ, είχε δηλώσει προηγουμένως πως ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ διευθύνει "το πιο διαφανές Υπουργείο Άμυνας στην ιστορία", μια δήλωση που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πρόσφατη απόφαση λογοκρισίας.

Η ετήσια έκθεση επιδόσεων του GAO αποτελούσε την μοναδική λεπτομερή αξιολόγηση που είχε στη διάθεσή του το κοινό για ένα από τα πιο γνωστά οπλικά προγράμματα. Οι προηγούμενες εκθέσεις είχαν φέρει στο φως κρίσιμες καθυστερήσεις που σχετίζονται με σημαντικές αναβαθμίσεις λογισμικού, υλικού και κινητήρων. Οι αξιολογήσεις αυτές είχαν αποδειχθεί πολύτιμοι οδηγοί όχι μόνο για τους Αμερικανούς νομοθέτες, αλλά και για κυβερνήσεις χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ισραήλ, η Ιαπωνία και η Πολωνία, οι οποίες έχουν προχωρήσει στην αγορά του αεροσκάφους.

Η χρήση της σήμανσης CUI αποτελεί εδώ και χρόνια αντικείμενο κριτικής από νομοθέτες, λόγω των ευρέων και ασαφών ορισμών της. Ουσιαστικά, αυτή η πρακτική επιτρέπει στο Υπουργείο Άμυνας να εμποδίζει τη δημοσιοποίηση πληροφοριών που δεν επιθυμεί να γίνουν ευρέως γνωστές, ακόμη και αν καμία από τις λεπτομέρειες δεν είναι τυπικά απόρρητη. Το Πεντάγωνο είχε προχωρήσει σε ανάλογες ενέργειες λογοκρισίας και στο παρελθόν, όπως σε εκθέσεις του GAO για τον εκσυγχρονισμό του πυρηνικού οπλοστασίου επί κυβέρνησης Μπάιντεν, αλλά και το 2023, όταν επέβαλε περιορισμούς σε μια έκθεση που επέκρινε την αξιοπιστία του χρονοδιαγράμματος κατασκευής των πυρηνικά εξοπλισμένων υποβρυχίων κλάσης "Columbia".