Το Χαμόγελο του Παιδιού για την υπόθεση της Κυψέλης

Σοβαρά ζητήματα σχετικά με τον χειρισμό αναφορών για κακοποίηση ανηλίκων και τις εγγενείς αδυναμίες του συστήματος παιδικής προστασίας έφερε στην επιφάνεια ο πρόεδρος του οργανισμού «Το Χαμόγελο του Παιδιού», Κώστας Γιαννόπουλος. Με αφορμή την πολύκροτη υπόθεση της Κυψέλης, ο κ. Γιαννόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή «ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ» του ΕΡΤnews, προχώρησε σε μια λεπτομερή καταγραφή των ενεργειών του οργανισμού, αποκαλύπτοντας παράλληλα κενά και καθυστερήσεις στην εξέλιξη των διαδικασιών.

Ο κ. Γιαννόπουλος αποκάλυψε ότι ο οργανισμός είχε δεχθεί ανώνυμη αναφορά ήδη από τον Απρίλιο του 2020, η οποία περιέγραφε περιστατικά παραμέλησης ανηλίκων. Ο ίδιος ήταν προσεκτικός στη διατύπωσή του, διευκρινίζοντας ότι ο οργανισμός κάνει λόγο για «αναφορά» και όχι για «καταγγελία», καθώς η δεύτερη προϋποθέτει την ύπαρξη αποδεικτικών στοιχείων. Ο ρόλος του οργανισμού, όπως εξήγησε, είναι αυστηρά διαμεσολαβητικός, καθώς δεν διαθέτει τη νομική δικαιοδοσία να διενεργήσει έρευνα ή να παρέμβει στα ενδοοικογενειακά ζητήματα.

«Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι κάνει ο καθένας στο σπίτι του και ούτε έχουμε τη δικαιοδοσία», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η αποστολή του οργανισμού είναι να διαβιβάζει τις πληροφορίες στους αρμόδιους θεσμούς και να συνεργάζεται μαζί τους για την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη αναφορά του 2020 διαβιβάστηκε άμεσα στον Εισαγγελέα Ανηλίκων Αθηνών. Ωστόσο, όπως τόνισε, ο οργανισμός δεν λαμβάνει καμία ενημέρωση για την πορεία και την εξέλιξη των υποθέσεων μετά τη διαβίβασή τους, γεγονός που δημιουργεί ένα πέπλο αδιαφάνειας.

Το 2024, ο οργανισμός ήρθε αντιμέτωπος με μια νέα αναφορά, τα στοιχεία της οποίας παρουσίαζαν συνδέσεις με την προηγούμενη υπόθεση. Συνολικά, όπως ανέφερε ο κ. Γιαννόπουλος, υπήρξαν τέσσερις αναφορές που αφορούσαν τα συγκεκριμένα παιδιά. Σε μία από αυτές τις περιπτώσεις, τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δεν κρίθηκαν επαρκή ή αρκετά συγκεκριμένα, με αποτέλεσμα η ανώνυμη αναφορά να μην διαβιβαστεί περαιτέρω στην εισαγγελική αρχή.

Οι προκλήσεις στη φιλοξενία και η κατάσταση των δομών

Ο πρόεδρος του «Χαμόγελου του Παιδιού» επεκτάθηκε και στις δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν οι αρχές όταν χρειάζεται να απομακρυνθεί ένα παιδί από το οικογενειακό του περιβάλλον. Η έλλειψη άμεσα διαθέσιμων χώρων φιλοξενίας οδηγεί συχνά σε αδιέξοδα, με τα νοσοκομεία να μετατρέπονται σε προσωρινά καταφύγια, έναν ρόλο που δεν τους αναλογεί και επιβαρύνει τόσο το ιατρικό προσωπικό όσο και την ψυχολογία των παιδιών.

Παράλληλα, ο κ. Γιαννόπουλος στάθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κρατικά ιδρύματα, τα οποία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας καλούνται να φιλοξενήσουν τα παιδιά. Η υποστελέχωση και η περιορισμένη διαθεσιμότητα θέσεων αποτελούν τροχοπέδη για την άμεση και κατάλληλη στέγαση των ανηλίκων. Αναφέρθηκε, δε, στις εναλλακτικές μορφές φροντίδας, όπως η αναδοχή και η υιοθεσία, καθώς και στην ημιαυτόνομη διαβίωση, επισημαίνοντας ότι για τους εφήβους, ειδικά σε ευάλωτες ηλικιακές ομάδες, οι επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

Η ανάγκη για ακριβή γλώσσα και η προστασία των ανηλίκων

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο κ. Γιαννόπουλος αναφέρθηκε και στην υπόθεση της 15χρονης, ασκώντας κριτική στη χρήση διατυπώσεων που υποβαθμίζουν τη σοβαρότητα των περιστατικών. Με έντονο ύφος, υπογράμμισε ότι πράξεις όπως αυτές δεν μπορούν να χαρακτηρίζονται ως «σχέση» ή να αποδίδονται σε έναν «σύντροφο», καθώς πρόκειται για κακουργηματικές πράξεις.

«Ο άνθρωπος βίασε. Είναι έγκλημα. 13 χρονών, είναι έγκλημα. Δεν υπάρχει άλλη λέξη και φτιασιδώματα αυτά. Έγκλημα. Βιασμός», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας την ανάγκη για ακριβή και αυστηρή γλώσσα που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.

Τέλος, ο πρόεδρος του οργανισμού αποκάλυψε και ένα ακόμη ανησυχητικό φαινόμενο που καλούνται να διαχειριστούν. Όπως είπε, όλο και περισσότερα έφηβα κορίτσια, ηλικίας 14 και 15 ετών, απευθύνονται στο «Χαμόγελο του Παιδιού» ζητώντας βοήθεια, καθώς οι γονείς τους επιχειρούν να τα παντρέψουν. Πρόκειται για παιδιά που επιθυμούν να συνεχίσουν τη σχολική τους ζωή και να βιώσουν την παιδική τους ηλικία, αντιτιθέμενα σε πρακτικές που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και τα οδηγούν σε πρόωρους γάμους.