Τουρκία: Απάντηση σε Δένδια για τη Μικρασιατική Εκστρατεία

Η πρόσφατη ανάρτηση του Έλληνα Υπουργού Άμυνας, Νίκου Δένδια, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την οποία χαρακτήρισε τα γεγονότα στην Ανατολία μεταξύ 1919 και 1922 ως «Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας» και τίμησε τη μνήμη των προσφύγων, προκάλεσε την άμεση και έντονη αντίδραση της Άγκυρας. Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία απορρίπτει κατηγορηματικά τις δηλώσεις του Έλληνα αξιωματούχου, κλιμακώνοντας εκ νέου την αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών σε ιστορικό και πολιτικό επίπεδο.

Η αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών

Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει χαρακτηριστικά: «Απορρίπτουμε τις αβάσιμες δηλώσεις των ελληνικών αρχών σχετικά με την περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχείρησε να κατακτήσει και να εισβάλει στην Ανατολία και καλούμε τους Έλληνες αξιωματούχους να ενεργήσουν με σοβαρότητα και κοινή λογική». Η Άγκυρα, μέσω της επίσημης τοποθέτησής της, δεν περιορίζεται μόνο στην άρνηση των ελληνικών ισχυρισμών, αλλά προχωρά και σε αντεγκλήσεις, υποστηρίζοντας ότι «η Ελλάδα διέπραξε σφαγές και καταστροφές εναντίον του άμαχου πληθυσμού στην Ανατολία κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από την τουρκική πλευρά στο νομικό πλαίσιο της εποχής, καθώς επικαλείται το άρθρο 59 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης. Σύμφωνα με την τουρκική ερμηνεία, η Ελλάδα είχε αποδεχτεί τα εγκλήματα και την υποχρέωση καταβολής αποζημιώσεων για τις ζημίες που προκλήθηκαν. Το άρθρο 59 όριζε ότι η Ελλάδα ήταν υποχρεωμένη να αποζημιώσει για ζημίες που προέκυψαν από ενέργειες του ελληνικού στρατού ή της ελληνικής διοίκησης στην Ανατολία που παραβίαζαν τους νόμους του πολέμου. Ωστόσο, όπως υπενθυμίζει η Άγκυρα, η Τουρκία, λαμβάνοντας υπόψη τη μεταπολεμική οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, παραιτήθηκε από την αξίωσή της για αποζημίωση για αυτές τις ζημίες, μια κίνηση που η τουρκική πλευρά ερμηνεύει ως αναγνώριση της ευθύνης.

Ιστορικό πλαίσιο και νομικές προεκτάσεις

Η αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης αποτελεί πάγια τακτική της τουρκικής διπλωματίας όταν θίγονται ζητήματα που αφορούν τη Μικρασιατική Καταστροφή και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η ανάρτηση Δένδια, η οποία συνέπεσε με την επέτειο μνήμης των Ελλήνων της Ανατολίας, έδωσε στην Άγκυρα την αφορμή να επαναφέρει στο προσκήνιο τις δικές της θέσεις περί «σφαγών και καταστροφών» από τον ελληνικό στρατό. Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει τη βαθιά ιστορική διαμάχη και τις διαφορετικές ερμηνείες που εξακολουθούν να διχάζουν τις δύο χώρες, παρά την πάροδο ενός αιώνα από τα γεγονότα.

Η τουρκική ανακοίνωση καταλήγει με μια έκκληση προς τους Έλληνες αξιωματούχους να επιδείξουν «σοβαρότητα και κοινή λογική», υπονοώντας ότι οι ελληνικές δηλώσεις αποτελούν προϊόν πολιτικής σκοπιμότητας και όχι ιστορικής ακρίβειας. Από την πλευρά της, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προβεί ακόμη σε επίσημη απάντηση στις τουρκικές αιτιάσεις, αφήνοντας το πεδίο ανοιχτό για περαιτέρω διπλωματικές αντιδράσεις.