Τουρκία – Ισραήλ: Νέα ένταση για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων

Νέα ένταση καταγράφεται στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, μετά την απόφαση της κυβέρνησης Νετανιάχου να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915. Η κίνηση του Ισραήλ προκάλεσε σκληρή αντίδραση από την Άγκυρα, η οποία κατηγόρησε την ισραηλινή κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της διεθνούς πίεσης που δέχεται για τη Γάζα.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, με ανακοίνωσή του, επιτέθηκε με ιδιαίτερα οξύ ύφος στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι ένα κράτος που, όπως αναφέρει, έχει διώξει συστηματικά τον παλαιστινιακό λαό και βρίσκεται αντιμέτωπο με διαδικασίες ενώπιον διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων για την κατάσταση στη Γάζα, επιχειρεί να καλύψει τα δικά του εγκλήματα μέσω μιας πολιτικής απόφασης για τα γεγονότα του 1915.

Η Άγκυρα χαρακτηρίζει την ισραηλινή πρωτοβουλία «κακόβουλη προσπάθεια», υποστηρίζοντας ότι αγνοεί τα ιστορικά και νομικά δεδομένα. Παράλληλα, συνδέει ευθέως την απόφαση με τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει η ισραηλινή ηγεσία λόγω της διεθνούς κριτικής για τον πόλεμο στη Γάζα και των ενταλμάτων σύλληψης που έχουν εκδοθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σε βάρος Ισραηλινών αξιωματούχων.

Σκληρή ανακοίνωση από την Άγκυρα

Το τουρκικό ΥΠΕΞ επιχειρεί να παρουσιάσει την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων ως κίνηση αντιπερισπασμού από την πλευρά του Ισραήλ. Η ανακοίνωση εντάσσει την απόφαση στο πλαίσιο της επιδείνωσης των σχέσεων των δύο χωρών και της σφοδρής αντιπαράθεσης που έχει προκαλέσει η πολιτική της κυβέρνησης Νετανιάχου στη Γάζα.

Η τουρκική πλευρά δηλώνει ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για τον τερματισμό των «επεκτατικών και αποσταθεροποιητικών πολιτικών» του Ισραήλ στην περιοχή. Παράλληλα, επιμένει στην ανάγκη απόδοσης ευθυνών στην κυβέρνηση Νετανιάχου για εγκλήματα σε βάρος αμάχων, διατηρώντας την αντιπαράθεση σε υψηλούς τόνους.

Η αντίδραση της Άγκυρας δεν περιορίζεται στην ιστορική διάσταση της υπόθεσης. Αντανακλά και τη βαθιά πολιτική σύγκρουση Τουρκίας – Ισραήλ, η οποία έχει κλιμακωθεί λόγω της Γάζας, των περιφερειακών ισορροπιών και της προσπάθειας κάθε πλευράς να διαμορφώσει διεθνές αφήγημα υπέρ των θέσεών της.

Η απόφαση του Ισραήλ και το μήνυμα προς την Τουρκία

Η κυβέρνηση του Ισραήλ αναγνώρισε ομόφωνα τη Γενοκτονία των Αρμενίων κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε μια απόφαση με έντονο πολιτικό και συμβολικό βάρος. Η κίνηση εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα προς την Τουρκία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται σε διαρκή επιδείνωση.

Η απόφαση ελήφθη κατόπιν πρότασης του υπουργού Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ και αναμένεται να τεθεί προς επικύρωση στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο. Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών έκανε λόγο για «ιστορική απόφαση», ενώ ο Σάαρ υποστήριξε ότι έχει έρθει η ώρα το Ισραήλ, ως εβραϊκό κράτος, να υιοθετήσει επισήμως αυτή τη θέση.

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε την αναγνώριση «ηθικό και ιστορικό καθήκον», τονίζοντας ότι η Γενοκτονία των Αρμενίων παραμένει αντικείμενο θεσμοθετημένης άρνησης και υποβάθμισης. Παράλληλα, κατηγόρησε την τουρκική κυβέρνηση για παραποιητική αναθεώρηση της Ιστορίας.

Ο Σάαρ έσπευσε να διευκρινίσει ότι η ισραηλινή απόφαση δεν αποτελεί πράξη αντιποίνων απέναντι στην Τουρκία. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η προώθηση ψευδών αφηγημάτων από την Άγκυρα κατά του Ισραήλ δεν μπορεί να λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι σε ιστορικές αλήθειες.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει νέο μέτωπο ανάμεσα σε δύο χώρες που τα τελευταία χρόνια κινούνται σε τροχιά έντονης αντιπαράθεσης. Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ αποκτά πλέον διπλή διάσταση: αφενός ιστορική, καθώς αγγίζει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της τουρκικής κρατικής αφήγησης, αφετέρου γεωπολιτική, καθώς χρησιμοποιείται σε μια περίοδο σκληρής σύγκρουσης για τη Γάζα και την περιφερειακή ισχύ.