Τουρκία στα Βαλκάνια: Η Diyanet επεκτείνει την επιρροή της μέσω θρησκείας και θεσμών

Με αφορμή τον ιερό μήνα του Ραμαζανιού, η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της στα Βαλκάνια, χρησιμοποιώντας θεσμούς, θρησκευτικές πρωτοβουλίες και ιστορικούς συμβολισμούς που παραπέμπουν στην οθωμανική κληρονομιά. Ο Πρόεδρος της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων της Τουρκίας (Diyanet), Σαφί Αρπαγκούς, επισκέφθηκε επίσημα τα Σκόπια μετά από περιοδεία στο Κοσσυφοπέδιο, στέλνοντας ξεκάθαρα πολιτικά μηνύματα για τον ρόλο που φιλοδοξεί να έχει η Άγκυρα στην περιοχή.

Στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Ισλαμικής Θρησκευτικής Ένωσης των Σκοπίων, Σακίρ Φετάχου, ο Τούρκος αξιωματούχος αναφέρθηκε στο «καθήκον» της Τουρκίας απέναντι σε περιοχές που οι πρόγονοί τους είχαν αφήσει ως «εμανέτ». Η αναφορά σε εδάφη υπό οθωμανική κυριαρχία στέλνει πολιτικό μήνυμα, υπενθυμίζοντας ιστορική επιρροή και ενδιαφέρον για τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Μεγάλο Τζαμί των Σκοπίων, το οποίο παρουσιάστηκε ως σύμβολο συνεργασίας Άγκυρας–Σκοπίων, με αναγνώριση της προσωπικής υποστήριξης του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Diyanet αναλαμβάνει χρηματοδότηση αναστηλώσεων οθωμανικών τεμενών, οργανώνει εκπαιδευτικά δίκτυα και θεολογικά προγράμματα, ενισχύει ιδρύματα και δημιουργεί πλέγμα επιρροής που συμπληρώνει την επίσημη διπλωματία. Αυτή η «ήπια ισχύς» ενισχύει τη μακροπρόθεσμη παρουσία της Άγκυρας στην περιοχή.

Κατά την παραμονή του στα Σκόπια, ο Σαφί Αρπαγκούς επισκέφθηκε τον Πρέσβη της Τουρκίας Φατίχ Ουλουσόι, προέστη προσευχών στο ιστορικό Τζαμί Μουσταφά Πασά, συμμετείχε σε ιφτάρ που διοργάνωσε η Diyanet και το Ίδρυμα TDV και ανακοίνωσε τη διοργάνωση Συνόδου Βαλκανίων Θρησκευτικών Λογίων. Η σύνοδος αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της Άγκυρας ως πνευματικού συντονιστή των μουσουλμανικών κοινοτήτων στα Βαλκάνια.

Η Τουρκία επενδύει συστηματικά στα Βαλκάνια σε οικονομικό, πολιτιστικό και θρησκευτικό επίπεδο. Η Diyanet λειτουργεί ως βασικός βραχίονας αυτής της πολιτικής, προσδίδοντας θεσμικό και ιδεολογικό βάθος στη στρατηγική που πολλοί χαρακτηρίζουν νεοοθωμανική. Η παρουσία της Άγκυρας στα Βαλκάνια είναι οργανωμένη και μεθοδική, με σαφή ιδεολογικό υπόβαθρο, και αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, ειδικά για χώρες που παρακολουθούν προσεκτικά κάθε μορφή επεκτατικής ρητορικής, ακόμη και όταν αυτή ντύνεται με τον μανδύα πνευματικής αποστολής.