Τουρκικά συμφέροντα σε ενεργειακές υποδομές της Κρήτης – Ζητούνται έλεγχοι

Κατεπείγον υπόμνημα προς τις αρμόδιες αρχές θέτει ζητήματα ελέγχου κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στην Κρήτη από τουρκικά επιχειρηματικά συμφέροντα. Η υπόθεση αφορά έξι άδειες σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με συσσωρευτές, γνωστών ως BESS, συνολικής ισχύος 205 MW.

Στο υπόμνημα περιγράφεται εταιρική αλυσίδα μέσω της οποίας το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο αδειών φέρεται να βρίσκεται υπό τουρκικό επιχειρηματικό έλεγχο. Η ισχύς των σχεδιαζόμενων έργων και η σύνδεση της αποθήκευσης ενέργειας με την ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος προσδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση.

Έξι άδειες και απαιτήσεις ασφάλειας του ηλεκτρικού δικτύου

Τα στοιχεία του υπομνήματος κατανέμουν τις έξι άδειες σε τρία εταιρικά οχήματα ειδικού σκοπού. Παράλληλα, διατυπώνονται ανησυχίες για τη σχεδιαζόμενη εγκατάσταση των σταθμών κοντά σε κρίσιμους υποσταθμούς Υψηλής Τάσης, στην Κεντρική και την Ανατολική Κρήτη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη λειτουργική σύνδεση των μονάδων αποθήκευσης με δεδομένα και συστήματα του ηλεκτρικού δικτύου, μέσω της συμμετοχής τους στις υπηρεσίες εξισορρόπησης. Οι συντάκτες του υπομνήματος υποστηρίζουν ότι η πρόσβαση σε τηλεμετρικά δεδομένα και συστήματα ελέγχου επιβάλλει αυξημένες εγγυήσεις κυβερνοασφάλειας.

Οι αρμόδιες κρατικές αρχές καλούνται να αποσαφηνίσουν εάν έχουν πραγματοποιηθεί όλοι οι απαιτούμενοι έλεγχοι για τη συγκέντρωση ισχύος αποθήκευσης 205 MW υπό επενδυτικό έλεγχο από τρίτη χώρα. Πρόκειται για ζήτημα που αφορά την εφαρμογή του ελληνικού και ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου σε ενεργειακές υποδομές κρίσιμης σημασίας.

Το υπόμνημα επικαλείται τον Ν. 5160/2024 για την κυβερνοασφάλεια, αποδίδοντας στις δραστηριότητες αποθήκευσης ενέργειας υποχρεώσεις αυξημένης εποπτείας και διαχείρισης κυβερνοκινδύνων, λόγω της ένταξής τους σε τομείς υψηλής κρισιμότητας.

Επιπλέον, ζητεί να εξεταστεί η εφαρμογή του Ν. 4001/2011, με έμφαση στην πρόβλεψη που επικαλείται για τη διατήρηση άδειας αποθήκευσης και τη μη συνδρομή ζητημάτων εθνικής ασφάλειας.

Έλεγχος της συναλλαγής και αίτημα αναστολής

Ξεχωριστό σκέλος αφορά τον μηχανισμό ελέγχου Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, γνωστό ως FDI Screening. Το υπόμνημα ζητεί να διερευνηθεί εάν η αλλαγή ιδιοκτησιακού ελέγχου στις εταιρείες και στις ενεργειακές άδειες υπαγόταν σε υποχρεωτικό προληπτικό έλεγχο για επενδύσεις τρίτων χωρών στον ενεργειακό τομέα.

Οι συντάκτες προβάλλουν επίσης τον ισχυρισμό ότι η ολοκλήρωση της συναλλαγής προϋπέθετε σχετική έγκριση. Η διαπίστωση της εφαρμογής αυτής της υποχρέωσης και της τήρησής της αποτελεί αντικείμενο του ελέγχου που ζητείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Μέχρι να διευκρινιστούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς και η συμμόρφωση της επένδυσης με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ζητείται αναστολή της διαδικασίας αξιολόγησης. Το αίτημα θέτει την κρατική εποπτεία στο επίκεντρο, απαιτώντας συγκεκριμένες απαντήσεις για τους ελέγχους που έχουν διενεργηθεί.

Τέλος, ζητείται η παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ, του ΑΔΜΗΕ, της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας και άλλων συναρμόδιων κρατικών υπηρεσιών. Στόχος είναι να εξεταστούν η νομιμότητα της επένδυσης και οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών της Κρήτης.