Τουρκικό «παζάρι» με την Αίγυπτο: Υποσχέσεις θαλάσσιων κερδών χωρίς χάρτες

Με δέλεαρ μια υποτιθέμενη πρόσθετη θαλάσσια έκταση άνω των 15.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η Άγκυρα επιχειρεί να προσεγγίσει την Αίγυπτο για συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Η παρέμβαση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας στρέφεται ευθέως κατά των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και επιχειρεί να δημιουργήσει ανταγωνιστικό πλαίσιο απέναντι στην ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση ΑΟΖ.

Η τουρκική πλευρά παρουσιάζει το προτεινόμενο σχήμα ως οικονομικά και γεωπολιτικά επωφελέστερο για το Κάιρο, χωρίς να παραθέτει στην ανακοίνωση τα τεχνικά δεδομένα που στηρίζουν τον υπολογισμό της. Η επίκληση ενός αριθμητικού «κέρδους» λειτουργεί ως μέσο πολιτικής πίεσης και προσέλκυσης της αιγυπτιακής πλευράς.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως εργαλείο νέων διεκδικήσεων

Αφετηρία της ανακοίνωσης αποτελεί η αναφερόμενη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων στις 20 Οκτωβρίου 2026. Η Άγκυρα αξιοποιεί την εξέλιξη για να ενισχύσει πολιτικά τις θέσεις της και να επαναφέρει την πρόταση θαλάσσιας οριοθέτησης με την Αίγυπτο.

Το τουρκικό υπουργείο χαρακτηρίζει την επικύρωση σημαντική εξέλιξη που ενδυναμώνει την προσέγγισή του. Υποστηρίζει ότι αυτή βασίζεται στο διεθνές δίκαιο και στη «δίκαιη κατανομή», καθώς και ότι λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των παράκτιων κρατών. Πρόκειται για τη θέση που προβάλλει η τουρκική κυβέρνηση προκειμένου να υποστηρίξει τις διεκδικήσεις της στην περιοχή.

Στη συνέχεια, δηλώνει εκ νέου έτοιμο να προχωρήσει σε συμφωνία οριοθέτησης με το Κάιρο, επικαλούμενο τα αμοιβαία συμφέροντα των δύο χωρών. Η πρόταση συνοδεύεται από τον ισχυρισμό ότι η Αίγυπτος θα αποκτούσε περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον θαλάσσιας ζώνης, σε σύγκριση με όσα θα μπορούσε να εξασφαλίσει μέσω συμφωνίας με την Ελλάδα.

Αριθμητικό δέλεαρ χωρίς χαρτογραφική τεκμηρίωση

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ανακοίνωση μιλά για μια πιθανή ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, παρακάμπτοντας στην επιχειρηματολογία της την υφιστάμενη συμφωνία μερικής οριοθέτησης Ελλάδας–Αιγύπτου. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση σε μια σύγκριση υποθετικών ωφελημάτων που η ίδια καθορίζει.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι η απουσία δημοσιοποιημένης τεκμηρίωσης για την πρόσθετη έκταση που υπόσχεται. Στο κείμενο δεν παρουσιάζονται χάρτες, συντεταγμένες ή μεθοδολογία υπολογισμού, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί η βάση του ισχυρισμού. Ο αριθμός προβάλλεται ως κίνητρο προς την αιγυπτιακή πλευρά, χωρίς αντίστοιχη αναλυτική εξήγηση.

Η ανακοίνωση ολοκληρώνεται με τη διαβεβαίωση ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει όσα χαρακτηρίζει νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, αποδίδει στην πολιτική της συμβολή στην περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα.

Η ουσία της παρέμβασης παραμένει η προσπάθεια αναδιάταξης των θαλάσσιων οριοθετήσεων εις βάρος των ελληνικών θέσεων. Η Άγκυρα χρησιμοποιεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως πολιτικό έρεισμα και το υποσχόμενο θαλάσσιο «κέρδος» ως διαπραγματευτικό δέλεαρ, επιδιώκοντας να επηρεάσει τις επιλογές του Καΐρου και τη συνεργασία του με την Αθήνα.