Πέντε μέρες για συμφωνία — το νέο τελεσίγραφο Τραμπ
Έντονο διπλωματικό παρασκήνιο αναπτύσσεται γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς οι συνεχείς στρατιωτικές επιχειρήσεις και η διατάραξη της ροής πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ πιέζουν τις αγορές και χτυπούν την πραγματική οικονομία. Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε στην Τεχεράνη νέα προθεσμία πέντε ημερών για να καταλήξει σε συμφωνία, διαβεβαιώνοντας ότι το Ιράν έχει «μία ακόμα ευκαιρία» να σταματήσει τις απειλές κατά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την αναβολή των σχεδιαζόμενων πληγμάτων σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, επικαλούμενος «πολύ καλές» συνομιλίες που ξεκίνησαν το Σαββατοκύριακο. Δήλωσε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα και εξέφρασε ελπίδα για μια συμφωνία «επωφελή για όλους». Παράλληλα, άφησε ανοιχτή την επιλογή της συνέχισης των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε περίπτωση αποτυχίας.
Τριγωνικές επαφές με πολλαπλούς μεσολαβητές
Στο παρασκήνιο, τρίτες χώρες διατηρούν ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και με τις δύο πλευρές. Το Al Jazeera ανέφερε συναντήσεις μεταξύ του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, του Ιρανού ομολόγου του και του αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ. Στις διαβουλεύσεις εμπλέκονται επίσης Ομάν, Πακιστάν, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Κατάρ. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επικοινώνησε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου, με τη συζήτηση να επεκτείνεται στο περιεχόμενο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ συνομίλησαν με ιρανική πλευρά το Σαββατοκύριακο, χαρακτηρίζοντας τον Ιρανό αξιωματούχο που συμμετείχε ως «σεβαστό ηγέτη» — ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται για τον νέο ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Αμερικανικές και ισραηλινές διαρροές υποδεικνύουν τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλίμπαφ ως τον βασικό συνομιλητή, κάτι που ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά.
Τεχεράνη: Διάψευση και παρασκηνιακή ευελιξία
Η επίσημη ιρανική στάση παραμένει αρνητική. Ο Γκαλίμπαφ χαρακτήρισε τις αναφορές για διαπραγματεύσεις «ψευδείς ειδήσεις» που στοχεύουν στη χειραγώγηση των αγορών πετρελαίου. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν αρνήθηκε ότι διεξήχθησαν συνομιλίες, αναφέροντας μόνο ότι η χώρα έλαβε μηνύματα μέσω τρίτων χωρών τα οποία δεν έχει ακόμα απαντήσει. Το Reuters, επικαλούμενο υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν το Σάββατο απευθείας συνάντηση με τον Γκαλίμπαφ, χωρίς να λάβουν απάντηση.
Στο παρασκήνιο ωστόσο, σύμφωνα με το ισραηλινό Channel 12, διαφαίνεται κάποια περιορισμένη ευελιξία. Το Ιράν θα μπορούσε να δεχθεί παύση του βαλλιστικού προγράμματος για πέντε χρόνια, περιορισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, επιθεωρήσεις από τον ΔΟΑΕ και διακοπή χρηματοδότησης σε συμμαχικές ένοπλες οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς. Οι επίσημοι όροι της Τεχεράνης περιλαμβάνουν ισχυρές εγγυήσεις μη επανάληψης εχθροπραξιών, ιρανικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ, κλείσιμο αμερικανικών βάσεων στην περιοχή και οικονομική αποζημίωση για τις πολεμικές καταστροφές.
