Τραμπ: Αναστολή επιθέσεων στο Ιράν με όρο συμφωνίας

Σε μια αιφνιδιαστική στροφή της αμερικανικής πολιτικής σκηνής, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια σημαντική ανακοίνωση το περασμένο Σάββατο, αναφορικά με τα σχέδια για στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ αποφάσισαν να αναστείλουν τους προγραμματισμένους βομβαρδισμούς, οι οποίοι ήταν έτοιμοι να εκτελεστούν, έπειτα από σχετικό αίτημα που υποβλήθηκε από την Τεχεράνη και άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής. Η απόφαση αυτή, όπως τονίστηκε, ελήφθη υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει άμεση σύναψη μιας νέας συμφωνίας.

Μόλις δύο 24ωρα νωρίτερα, την Παρασκευή, ο Αμερικανός ηγέτης είχε εκφράσει την πρόθεσή του να δώσει εντολή για ένα ισχυρότατο πλήγμα, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού του συμβουλίου, προειδοποιώντας για σφοδρή στρα военная απάντηση. Ωστόσο, η νέα του ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social σηματοδότησε μια διαφορετική κατεύθυνση. Ο κ. Τραμπ περιέγραψε ότι ο αμερικανικός στρατός βρισκόταν σε πλήρη ετοιμότητα, ικανός να προκαλέσει στο Ιράν ένα επίπεδο καταστροφής που παραπέμπει σε εποχές πολέμου, με χαρακτηριστική αναφορά του σε μια ισχύ που ο κόσμος δεν έχει δει από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παρ' όλη την επιθετική ρητορική, ο πρόεδρος δικαιολόγησε την ακύρωση της επίθεσης επικαλούμενος το αίτημα που έφτασε από το Ιράν και άλλες μεσανατολικές χώρες. Η απόφαση, όπως ανέφερε, ελήφθη για το καλό του κόσμου, με τη δέσμευση ότι το Ισραήλ συμμερίζεται αυτή την επιλογή. Η ανακοίνωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση είχε ήδη προειδοποιήσει τους πολίτες της να αποχωρήσουν από τη Μέση Ανατολή, επικαλούμενη τον κίνδυνο κλιμάκωσης της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, το επιτελείο του Λευκού Οίκου εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο νέων μαζικών βομβαρδισμών, με πιθανό στόχο τις ιρανικές ενεργειακές υποδομές, όπως διυλιστήρια και σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Εντούτοις, το δίκτυο CBS News, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές του, ανέφερε ότι ο πρόεδρος δεν είχε δώσει ακόμη την τελική έγκριση για μια τέτοια επιχείρηση. Στο μήνυμά του, ο κ. Τραμπ έθεσε τους όρους για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία, δίνοντας έμφαση σε δύο κρίσιμα σημεία: το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και τον οριστικό τερματισμό της ιρανικής πυρηνικής απειλής.

Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας και οι αντιδράσεις

Στο παρασκήνιο αυτών των εξελίξεων, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας τις έντονες ανησυχίες του για τις πιθανές συνέπειες των σχεδιαζόμενων επιθέσεων. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας μετέφερε την αγωνία του για τα αντίποινα που θα μπορούσε να εξαπολύσει το Ιράν, πιέζοντας ουσιαστικά για αποκλιμάκωση της έντασης. Πηγές του ίδιου μέσου ανέφεραν ότι ο διάδοχος παρότρυνε τον Αμερικανό πρόεδρο να αποφύγει τους βομβαρδισμούς, μια έκκληση που φαίνεται να εισακούστηκε.

Η διπλωματική κινητικότητα δεν περιορίστηκε μόνο στη Σαουδική Αραβία. Το Πακιστάν, το οποίο διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο στην περιοχή, είχε ήδη διαβεβαιώσει από την Πέμπτη ότι οι δύο αντίπαλες πλευρές βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις για την αποκλιμάκωση, με επίκεντρο το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Από την άλλη πλευρά, ο ιρανικός στρατός εξαπέλυσε δριμεία κριτική κατά της Ουάσιγκτον, κατηγορώντας την για ενίσχυση των εντάσεων και προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε χώρα στηρίξει την Αμερική θα βρεθεί στο επίκεντρο του πολέμου.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς, έχει προκαλέσει ένα κύμα αστάθειας, με το Ιράν να απαντά με πυραύλους και drones. Η επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου είχε εκτροχιάσει την προηγούμενη συμφωνία, γνωστή ως "πρωτόκολλο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ", που είχε υπογραφεί στα μέσα Ιουνίου. Το πρωτόκολλο αυτό προέβλεπε την έναρξη διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την οριστική λήξη του πολέμου, ένα σενάριο που πλέον φαντάζει περισσότερο επίκαιρο από ποτέ, μετά τη νέα ανακοίνωση Τραμπ για αναστολή των επιθέσεων.