Τραμπ: Διακριτική στάση και οικονομική πίεση στο Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ, γνωστός για την επιθετική του ρητορική και την απρόβλεπτη συμπεριφορά του, φαίνεται να υιοθετεί πλέον μια διαφορετική προσέγγιση απέναντι στο Ιράν. Η στρατηγική της «διακριτικής στάσης» και του «χαμηλού προφίλ», που ο ίδιος περιγράφει, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το παρελθόν του, καθώς επιλέγει να επικεντρωθεί στην οικονομική πίεση, αφήνοντας προς το παρόν στην άκρη τόσο τη διπλωματία όσο και τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

Σε συνέντευξή του στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, την περασμένη Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είμαστε διακριτικοί», προσθέτοντας ότι «μισο-διαπραγματευόμαστε μαζί τους». Η νέα αυτή τακτική, όπως την περιέγραψε, βασίζεται στην παρατήρηση του Ιράν, το οποίο, όπως ισχυρίστηκε, πλήττεται από καλπάζοντα πληθωρισμό και έλλειψη χρημάτων. Ο κ. Τραμπ, μιλώντας τηλεφωνικά, υπογράμμισε ότι η επιλογή των βομβαρδισμών παραμένει στο τραπέζι, αλλά προτιμά να εντείνει τις οικονομικές πιέσεις.

Η ρητορική του Αμερικανού προέδρου συνεχίστηκε και τη Δευτέρα, όταν, απευθυνόμενος στον Τύπο στον Λευκό Οίκο, υποστήριξε ότι οι Ιρανοί «μπορούν να προκαλέσουν ενοχλήσεις, αλλά είναι χρεοκοπημένοι και δεν έχουν λεφτά». Επιπλέον, επανέλαβε τους ισχυρισμούς του περί πληθωρισμού που ξεπερνά το 300%, ενώ μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, ισχυρίστηκε ότι οι Ιρανοί στρατιώτες παραμένουν απλήρωτοι. Στο ίδιο μήνυμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποβάθμισε την επείγουσα ανάγκη για δράση, διατείνοντας ότι η Ουάσιγκτον έχει τον «απόλυτο έλεγχο» του στρατηγικής σημασίας στενού του Ορμούζ, το οποίο έχει αναδειχθεί σε κεντρικό σημείο τριβής στη σύγκρουση.

Η οικονομική κατάσταση του Ιράν και οι επιπτώσεις

Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ρεπουμπλικάνου προέδρου, η πραγματικότητα στο πεδίο παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να ελέγχει το στενό, που αποτελεί ζωτικής σημασίας δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, ενώ ο αμερικανικός στόλος συνεχίζει τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο. Ο Μάικλ Ο’ Χάνλον, αναλυτής του Brookings Institution, περιέγραψε στο Γαλλικό Πρακτορείο την κατάσταση ως ιδιαίτερα δύσκολη για το Ιράν, το οποίο αδυνατεί να εξάγει πετρέλαιο σε μεγάλες ποσότητες, λειτουργεί υπό καθεστώς κυρώσεων και στερείται πρόσβασης στους πόρους του στο εξωτερικό. Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: «Ανησυχεί αυτό στ’ αλήθεια τους ηγέτες του; Λιγάκι, κατά την άποψή μου, όχι πολύ».

Η στρατηγική της υπομονής και της οικονομικής πίεσης, στην οποία φαίνεται να ποντάρει ο Ντόναλντ Τραμπ, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προηγούμενες απειλές του για βομβαρδισμούς που θα έφερναν την «Αποκάλυψη» στο Ιράν. Το εκκρεμές μεταξύ στρατιωτικής δράσης και διπλωματικής λύσης, στο οποίο κινείται ουσιαστικά από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, πριν από πέντε και πλέον μήνες, φαίνεται να έχει σταματήσει προσωρινά στην επιλογή των κυρώσεων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Wall Street Journal, σύμβουλοι του προέδρου παρουσίασαν στον ίδιο γραφήματα με τον αντίκτυπο των κυρώσεων, πείθοντάς τον να προκρίνει την ενίσχυση των υπαρχουσών και την επιβολή νέων μέτρων.

Νέες κυρώσεις και ελλείψεις σε οπλικά συστήματα

Στα τέλη Ιουλίου, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε νέα δέσμη μέτρων εναντίον ιρανικών οντοτήτων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η απόφαση αυτή ελήφθη εν μέσω δημοσιευμάτων που κάνουν λόγο για ανησυχητική μείωση των αμερικανικών αποθεμάτων σε συγκεκριμένους τύπους όπλων και πυραύλων, γεγονός που περιορίζει τις στ военные επιλογές των ΗΠΑ. Αξιοσημείωτο είναι ότι τις τελευταίες ημέρες ο πρόεδρος Τραμπ αποφεύγει να αναφερθεί στη διπλωματική οδό, ενώ οι υποτιθέμενες συνομιλίες για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ φαίνεται να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, καταδίκασε τη Δευτέρα τον «εθισμό» της Ουάσιγκτον στις κυρώσεις, προειδοποιώντας ότι αυτή η πολιτική ενέχει τον κίνδυνο να στραγγαλίσει τις τελευταίες πιθανότητες για μια λιγότερο ταπεινωτική έξοδο από την κρίση. Η επιμονή στην οικονομική πίεση αποτελεί ένα στοίχημα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είναι γνωστός για την ανυπομονησία του και την αγάπη του για τα μεγάλα «deals». Ο ίδιος, στη συνέντευξή του στον Axios, παρομοίασε τη σύγκρουση με το Ιράν με παρτίδα σκακιού, με τον Ιρανό εκπρόσωπο να απαντά ότι οι συμπατριώτες του έχουν αποδείξει πως είναι επαγγελματίες σε αυτό το παιχνίδι.