Ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να τερματιστεί σύντομα, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε τα ξημερώματα ότι η σύγκρουση «θα τελειώσει γρήγορα». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αναφέρει νωρίτερα ότι οι συνομιλίες των τελευταίων 24 ωρών ήταν ιδιαίτερα θετικές και ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό της πολεμικής κρίσης.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, ο Τραμπ διατήρησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, σε περίπτωση που η Τεχεράνη απορρίψει την αμερικανική πρόταση. Με τον τρόπο αυτό, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να συνδυάσει τη διπλωματική πίεση με τη στρατιωτική απειλή, σε μια κρίσιμη φάση των επαφών με το Ιράν.
Αναμένεται η απάντηση της Τεχεράνης
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το CNN, το οποίο επικαλείται πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων, η Τεχεράνη αναμένεται να παραδώσει σήμερα Πέμπτη την απάντησή της στους μεσολαβητές για την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, σε συνομιλία του με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι έχουν μετατρέψει τη διπλωματική διαδικασία σε πεδίο απειλών, πίεσης και κυρώσεων. Σύμφωνα με ανακοίνωση της ιρανικής προεδρίας, ο Πεζεσκιάν υπογράμμισε ότι η Τεχεράνη αδυνατεί να εμπιστευθεί την Ουάσινγκτον υπό αυτές τις συνθήκες.
Ο Ιρανός πρόεδρος ανέφερε ότι η χώρα του μπήκε δύο φορές σε διάλογο με τις ΗΠΑ και, όπως υποστήριξε, και στις δύο περιπτώσεις υπήρξε παράλληλη στρατιωτική επιθετικότητα κατά του Ιράν ενώ οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη. Χαρακτήρισε αυτή τη στάση ως ενέργεια που ισοδυναμεί με «πισώπλατη μαχαιριά».
Ο Πεζεσκιάν σημείωσε επίσης ότι ουσιαστικές συνομιλίες μπορούν να υπάρξουν μόνο εφόσον τερματιστεί ο πόλεμος και δοθούν σαφείς εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν εχθρικές ενέργειες εις βάρος του Ιράν. Η τοποθέτησή του δείχνει ότι η Τεχεράνη συνδέει την επιστροφή στη διαπραγμάτευση με συγκεκριμένες δεσμεύσεις ασφαλείας από την αμερικανική πλευρά.
Διαψεύσεις για τα ΗΑΕ και αναφορά στα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, ο Ιρανός πρόεδρος διέψευσε ότι η χώρα του πραγματοποίησε στρατιωτική ενέργεια κατά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Όπως ανέφερε, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις διατυπώνουν με σαφήνεια τις θέσεις τους όταν προχωρούν σε οποιαδήποτε στρατιωτική δράση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια. Ο Πεζεσκιάν υποστήριξε ότι το Ιράν λειτουργεί επί χρόνια ως εγγυητής της ασφάλειας της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι με τις ενέργειές τους, μεταξύ των οποίων και ο ναυτικός αποκλεισμός, έχουν αποσταθεροποιήσει την περιοχή.
Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο ζήτημα για τις διεθνείς αγορές, καθώς από την περιοχή διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής ροής. Η ένταση γύρω από το Ιράν αυξάνει τον κίνδυνο νέων αναταράξεων στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ οι κινήσεις των μεγάλων δυνάμεων παρακολουθούνται στενά από τις χώρες του Κόλπου.
Σαουδαραβικό μπλόκο στο «Σχέδιο Ελευθερία»
Στο μεταξύ, δημοσίευμα του NBC αναφέρει ότι η αιφνίδια αναδίπλωση του Ντόναλντ Τραμπ ως προς το σχέδιό του για τη διευκόλυνση της διέλευσης πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ συνδέεται με τη στάση της Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, το Ριάντ ανέστειλε τη δυνατότητα του αμερικανικού στρατού να χρησιμοποιεί σαουδαραβικές βάσεις και τον εναέριο χώρο του βασιλείου για την υλοποίηση της επιχείρησης.
Ο Τραμπ φέρεται να αιφνιδίασε τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο όταν ανακοίνωσε το λεγόμενο «Σχέδιο Ελευθερία» μέσω κοινωνικών δικτύων το απόγευμα της Κυριακής. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στη σαουδαραβική ηγεσία.
Ως απάντηση, η Σαουδική Αραβία φέρεται να ενημέρωσε την Ουάσινγκτον ότι δεν θα επέτρεπε στον αμερικανικό στρατό να απογειώνει αεροσκάφη από την αεροπορική βάση Prince Sultan, νοτιοανατολικά του Ριάντ, ούτε να χρησιμοποιεί τον σαουδαραβικό εναέριο χώρο για την υποστήριξη της επιχείρησης.
Η τηλεφωνική επικοινωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν φαίνεται να έλυσε τη διαφωνία, σύμφωνα με τους δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το NBC. Έτσι, ο Αμερικανός πρόεδρος οδηγήθηκε σε πάγωμα του «Σχεδίου Ελευθερία», προκειμένου να αποκατασταθεί η πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων σε έναν εναέριο χώρο κρίσιμο για τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες στην περιοχή.
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η κρίση γύρω από το Ιράν δεν κρίνεται μόνο στο επίπεδο των απευθείας συνομιλιών Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Η στάση των χωρών του Κόλπου, οι όροι πρόσβασης των ΗΠΑ σε βάσεις και εναέριους διαδρόμους, καθώς και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών συνθέτουν ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό πεδίο, στο οποίο κάθε κίνηση μπορεί να επηρεάσει την πορεία της σύγκρουσης και τις πιθανότητες αποκλιμάκωσης.
