Τραμπ: Καλές πιθανότητες για συμφωνία με Ιράν

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε τη Δευτέρα την αισιοδοξία του ότι οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ενδέχεται να οδηγήσουν σε θετική έκβαση, παρά την κατηγορηματική διάψευση από την Τεχεράνη ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν την τρίτη ημέρα της παύσης των εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών, μετά από μια περίοδο έντονων στρατιωτικών συγκρούσεων.

Κατά την αναχώρησή του από την Ουάσιγκτον με το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, ο Τραμπ ανέφερε στους δημοσιογράφους ότι η ιρανική πλευρά ζήτησε "πολύ ευγενικά" να σταματήσουν οι εχθροπραξίες και να πραγματοποιηθεί συνάντηση. Υπογράμμισε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται σε επαφή, χωρίς ωστόσο να αποκλείει το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. "Θα δούμε τι θα γίνει. Νομίζω ότι υπάρχουν καλές πιθανότητες να γίνει κάτι", δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι "αυτή τη στιγμή, μας μιλούν για το κλείσιμο συμφωνίας", χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Στον αντίποδα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, διευκρίνισε κατηγορηματικά ότι "αυτή τη στιγμή" το Ιράν δεν διεξάγει "καμιά διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ". Παράλληλα, ο Τραμπ, εναλλάσσοντας όπως συνηθίζει τη στάση του, απείλησε να διατάξει την επανέναρξη των βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, παραμερίζοντας τις ανησυχίες για πιθανή έλλειψη πυρομαχικών στα αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, όπως είχε αναφερθεί σε δημοσίευμα των New York Times.

Παύση πυρός και νέες προκλήσεις

Μετά από 15 ημέρες ανταλλαγής πληγμάτων, που είχαν διαλύσει την αρχική συμφωνία του "μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ", το οποίο είχε υπογραφεί στα μέσα Ιουνίου και προέβλεπε τον τερματισμό του πολέμου, οι εχθροπραξίες ανεστάλησαν το Σάββατο. Παρά την κατάπαυση του πυρός στο κύριο μέτωπο του πολέμου, που ξέσπασε πριν από έξι μήνες, στις 28 Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η Σαουδική Αραβία, βασικός σύμμαχος της Ουάσιγκτον στην περιοχή, ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε επίθεση με drones που εξαπολύθηκε από το έδαφος του Ιράκ. Το Ριάντ απέδωσε την επίθεση σε "τρομοκρατικές παραστρατιωτικές οργανώσεις υποστηριζόμενες από το Ιράν", χωρίς ωστόσο να υπάρξει ανάληψη ευθύνης.

Κλιμάκωση στο βόρειο Ιράκ

Η ένταση επεκτάθηκε και στο βόρειο Ιράκ, όπου, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές που επικαλείται το Al Jazeera, τουλάχιστον τέσσερα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη φέρεται να έπληξαν περιοχές κοντά στο Ερμπίλ. Οι επιθέσεις στις περιοχές Χαλίφαν και Σοράν προκάλεσαν πυρκαγιές, ενώ δύο drones συνετρίβησαν κοντά στους στόχους. Παράλληλα, αναφορές κάνουν λόγο για παρουσία περισσότερων από δέκα αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων συστημάτων πάνω από το Ερμπίλ, σε μια πιθανή απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις αμερικανικές ή ιρακινές αρχές. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος καταρρίφθηκε στην επαρχία Άνμπαρ του δυτικού Ιράκ, με το κρατικό δίκτυο IRIB να δημοσιεύει εικόνες που υποστηρίζει ότι δείχνουν το drone να έχει συντριβεί και να φλέγεται.

Επίθεση σε ενεργειακή υποδομή

Νέα ένδειξη της διεύρυνσης της κρίσης αποτέλεσαν οι αναφορές για επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου Khor Mor, το μεγαλύτερο στο βόρειο Ιράκ. Σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό δίκτυο IRIB, η εγκατάσταση στη Σουλεϊμανίγια, στην αυτόνομη κουρδική περιοχή του Ιράκ, δέχθηκε επίθεση τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης. Το κοίτασμα αποτελεί βασική πηγή τροφοδοσίας για την ηλεκτροπαραγωγή της περιοχής, ενώ η επίθεση φέρεται να σημειώθηκε περίπου την ίδια ώρα με τις εκρήξεις που αναφέρθηκαν στο Ερμπίλ.

Αντιδράσεις και απειλές

Αφού η Σαουδική Αραβία απαίτησε από τη Βαγδάτη να "λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εμποδίζει να χρησιμοποιείται η επικράτειά της ως ορμητήριο επιθέσεων", η κυβέρνηση του Ιράκ ανακοίνωσε ότι διενεργείται έρευνα. Το ουαχαμπιτικό βασίλειο και άλλες μοναρχίες του Κόλπου είχαν επικαλέσει την ευθύνη για επιθέσεις σε ιρακινές σιιτικές ένοπλες οργανώσεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, ωστόσο οι παρατάξεις αυτές δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη για κανένα πλήγμα από την επανέναρξη των εχθροπραξιών.

Στην Υεμένη, η Ανσαραλά, το κίνημα των ανταρτών Χούθι, ανακοίνωσε ότι "έπληξε" με drones "ευαίσθητους στόχους" και "εγκαταστάσεις εμπλεκόμενες στις παραδόσεις και στις μεταφορές αργού" της Σαουδικής Αραβίας κοντά στη Γιάνμπου, λιμάνι στην Ερυθρά θάλασσα όπου καταλήγει πετρελαιαγωγός του βασιλείου. Το Ριάντ και οι Χούθι ξανάρχισαν τις εχθροπραξίες τους στις 13 Ιουλίου, μετά από τέσσερα χρόνια ανακωχής, ενώ το κίνημα ανακοίνωσε ότι θα σταματά στο εξής την κίνηση στην Ερυθρά θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν οποιουδήποτε πλοίου της Σαουδικής Αραβίας.

Οικονομικές επιπτώσεις και γεωπολιτικές ισορροπίες

Στην Τεχεράνη, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Μπαγαεΐ είπε ότι η Ουάσιγκτον δεν είχε καμιά εμπλοκή στις πρόσφατες συνομιλίες με το σουλτανάτο του Ομάν για τη διαχείριση του στενού του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν περί το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται παγκοσμίως. Οι αμερικανοϊρανικές εχθροπραξίες ξανάρχισαν στις 7 Ιουλίου, με έναυσμα τις εντάσεις για τη θαλάσσια οδό αυτή. Η Τεχεράνη επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού και να προχωρήσει στην επιβολή τέλους διέλευσης, παρά την αντίθεση της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης εμπόδισε έξι εμπορικά πλοία να διασχίσουν το στενό, ενώ σε αντίποινα, ο αμερικανικός στρατός επιβάλλει εκ νέου αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Παρά τις απειλές και τα κλεισίματα των στενών, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ υποχώρησε περί τα 90 δολάρια, εξέλιξη που ερμηνεύεται ως ένδειξη αισιοδοξίας από παράγοντες των αγορών. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αναμένεται στον Λευκό Οίκο για συνάντηση με τον Τραμπ, διαβεβαίωσε ότι "υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες" για τον τερματισμό των φιλοδοξιών της Τεχεράνης για πυρηνικό οπλοστάσιο, σημειώνοντας ότι "αν μπορούσαμε να καταλήξουμε σε αυτό χωρίς μάχες υψηλής έντασης, θα ήταν καλό".