Τραμπ καλεί σε ναυτική συμμαχία για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να δημιουργηθεί μια ναυτική συμμαχία για την ανάπτυξη πολεμικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ. Σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η διασφάλιση της ασφάλειας της θαλάσσιας διόδου από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας πετρελαϊκής μεταφοράς. Η κίνηση έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για τις αγορές πετρελαίου, που δέχονται πιέσεις από τις διαταραχές στην προσφορά λόγω της στρατιωτικής σύγκρουσης ΗΠΑ – Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Η απειλή αποκλεισμού του Στενού από το Ιράν έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ο νέος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, διαβεβαίωσε ότι η κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία θα παραμείνει κλειστή, ενώ άλλος υψηλόβαθμος αξιωματούχος προειδοποίησε για πιθανή εκτίναξη των τιμών πάνω από τα 200 δολάρια το βαρέλι.

Ο Τραμπ επεσήμανε ότι μια διεθνής ναυτική συμμαχία θα μπορούσε να διασφαλίσει τη λειτουργία του Στενού, που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Από την έναρξη των εχθροπραξιών πριν από δύο εβδομάδες, περισσότερα από δώδεκα πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα ενώ επιχειρούσαν να διαπλεύσουν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κάλεσε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο να στείλουν πλοία για την προστασία της ναυσιπλοΐας, προσφέροντας στρατιωτική υποστήριξη σε όσες χώρες συμμετάσχουν.

Οι δηλώσεις του Τραμπ περιέγραψαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που οι ΗΠΑ προτίθενται να πραγματοποιήσουν, με στόχο την εξουδετέρωση του ιρανικού ναυτικού και την ασφάλεια της θαλάσσιας διόδου. Παράλληλα, ζήτησε από τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν, προειδοποιώντας για «πολύ κακό μέλλον» εάν αρνηθούν να συμβάλουν.

Από την πλευρά του, το Ιράν διαψεύδει ότι το ναυτικό του έχει υποστεί πλήρη καταστροφή. Ο Αλιρεζά Τανγκσίρι, διοικητής του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, τόνισε ότι το Στενό δεν έχει αποκλειστεί στρατιωτικά αλλά παραμένει υπό έλεγχο. Ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επιβεβαίωσε ότι η διέλευση παραμένει ελεύθερη για όλα τα πλοία εκτός από αυτά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, ενώ ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ άφησε να εννοηθεί ότι το Στενό θα παραμείνει κλειστό ως διαπραγματευτικός μοχλός για το Ιράν.

Η γεωγραφική φύση του Στενού του Ορμούζ, με πλάτος μόλις 21 ναυτικά μίλια στο στενότερο σημείο, καθιστά κάθε στρατιωτική επιχείρηση ιδιαίτερα σύνθετη. Οι στενές θαλάσσιες οδοί, οι εγγύς ακτές και οι απειλές από πυραύλους και νάρκες δημιουργούν συνθήκες υψηλού κινδύνου. Ο Alexandru Hudisteanu, ειδικός σε θέματα ναυτικής ασφάλειας, επισήμανε ότι η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ναυτικών δυνάμεων θα είναι δύσκολη, ενώ η συνοδεία εμπορικών πλοίων ενέχει σημαντικό κόστος και ρίσκο για τις χώρες που συμμετέχουν.

Μέχρι στιγμής, καμία χώρα δεν έχει δεσμευθεί δημόσια να στείλει πολεμικά πλοία. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει τις δυνατότητες συνδρομής, η Κίνα ζητά σταθερότητα και ασφάλεια στον ενεργειακό εφοδιασμό, η Ιαπωνία δεν αποφάσισε για αποστολή συνοδευτικών πλοίων, ενώ η Γαλλία και η Νότια Κορέα διατηρούν επιφυλακτική στάση. Η Αυστραλία αρνήθηκε να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε αποστολή.

Κάποιες χώρες έχουν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ιράν για να διασφαλίσουν τη διέλευση των πλοίων τους. Η Ινδία και η Τουρκία έχουν λάβει μεμονωμένη άδεια, ενώ πλοία από Γαλλία και Ιταλία διαπραγματεύονται την πρόσβαση. Ο Hudisteanu επισημαίνει ότι η κρίση στο Στενό επηρεάζει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και τις διεθνείς τιμές ενέργειας, καθιστώντας την περιοχή κεντρικό σημείο στρατηγικής και οικονομικής πίεσης.