Την ιδιαίτερα οδυνηρή τροπική ασθένεια τσικουνγκούνια είναι πλέον ικανά να μεταδώσουν τα μολυσμένα κουνούπια σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έρευνα. Οι αυξημένες θερμοκρασίες εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής σημαίνουν ότι η μόλυνση από τον συγκεκριμένο ιό είναι πιθανή για περισσότερο από έξι μήνες τον χρόνο σε Ισπανία, Ελλάδα και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, αλλά και για δύο μήνες τον χρόνο στη νοτιοανατολική Αγγλία, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας The Guardian. Η επιστημονική ομάδα πίσω από τη μελέτη υποστηρίζει ότι η όξυνση της κλιματικής κρίσης σημαίνει ότι η εξάπλωση της νόσου προς τον Βορρά είναι απλώς θέμα χρόνου.
Η έρευνα είναι η πρώτη που υπολογίζει τις επιπτώσεις της θερμοκρασίας στον χρόνο επιβίωσης του ιού στο ασιατικό κουνούπι-τίγρη, το οποίο έχει εδραιώσει την παρουσία του στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Η επιστημονική ομάδα διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη θερμοκρασία, στην οποία η μόλυνση μπορούσε να συμβεί, ήταν κατά 2,5 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη από ό,τι σε προηγούμενες μικρότερης κλίμακας πειραματικές μελέτες. Τη διαφορά αυτή χαρακτήρισε «σοκαριστική» η επιστημονική ομάδα.
Ο ιός τσικουνγκούνια εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία της νοτιοανατολικής Αφρικής, ενώ περιορίζεται γεωγραφικά στις τροπικές περιοχές, με εκατομμύρια μολύνσεις τον χρόνο. Η ασθένεια προκαλεί οξύ και παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις και μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο μικρών παιδιών και ηλικιωμένων.
Σε Γαλλία και Ιταλία
Τα τελευταία χρόνια, σχετικά μικρός αριθμός κρουσμάτων είχε αναφερθεί σε περισσότερες από δέκα ευρωπαϊκές χώρες πριν από τις μεγάλες εξάρσεις με εκατοντάδες κρούσματα σε Γαλλία και Ιταλία το 2025.
Ο Σαντίτ Τεκράρ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του βρετανικού Κέντρου Οικολογίας και Υδρολογίας (UKCEH), αναφέρει: «Ο ρυθμός της υπερθέρμανσης στην Ευρώπη είναι σχεδόν διπλάσιος από τον παγκόσμιο ρυθμό του φαινομένου, ενώ το χαμηλότερο όριο θερμοκρασίας για τη μετάδοση του ιού είναι πολύ σημαντικό. Οι διαπιστώσεις μας είναι σοκαριστικές».
Ο δρ Ολιβιέ Οντιέ, επίσης μέλος του UKCEH, εξηγεί: «Πριν από είκοσι χρόνια, ανέμενε κανείς ότι θα είχαμε τσικουνγκούνια και δάγκειο πυρετό στην Ευρώπη, όλοι θα σας αποκαλούσαν τρελό, αφού αυτά είναι τροπικές ασθένειες. Σήμερα, όλα έχουν αλλάξει και αυτό οφείλεται στο κουνούπι-φορέα και στην κλιματική αλλαγή. Τόσο απλά».
Η εξάπλωση
Το ασιατικό κουνούπι-τίγρης (Aedes albopictus), το οποίο τσιμπά κατά τη διάρκεια της ημέρας, μετακινείται προς Βορρά στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ακολουθώντας την άνοδο των θερμοκρασιών. Η παρουσία του έχει καταγραφεί στη Βρετανία, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει επιβεβαιωθεί. Ο ιός τσικουνγκούνια αντιμετωπίζεται με αναλγητικά και καλύτερη μέθοδος είναι η αποφυγή του τσιμπήματος.
Η δρ Ντέμπορα Ρόχας Άλβαρες, επικεφαλής της ομάδας λοιμωδών νόσων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, σημειώνει: «Η έρευνα αυτή είναι σημαντική γιατί εξηγεί πως η μετάδοση του ιού στην Ευρώπη είναι πιθανότερη και συχνότερη την επόμενη δεκαετία».
Όταν το κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένο άνθρωπο, ο ιός τσικουνγκούνια εισέρχεται στο πεπτικό σύστημα του εντόμου. Εκεί, αφού ολοκληρώσει περίοδο επώασης, ο ιός μεταφέρεται στο σάλιο του κουνουπιού και είναι έτοιμος να μολύνει τον επόμενο άνθρωπο που θα δεχθεί τσίμπημα. Αν η περίοδος επώασης είναι μεγαλύτερη από τον χρόνο ζωής του κουνουπιού, ο ιός δεν μπορεί να μεταδοθεί.
Οι εξάρσεις του ιού τσικουνγκούνια στην Ευρώπη προκλήθηκαν από μολυσμένους ταξιδιώτες που επέστρεφαν από τροπικούς προορισμούς και δέχθηκαν τσίμπημα από γηγενή κουνούπια-τίγρης, μεταδίδοντας έτσι τον ιό. Μέχρι τώρα, οι ψυχροί ευρωπαϊκοί χειμώνες δεν επέτρεπαν στο κουνούπι-τίγρη να επιβιώσει, ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, τα τελευταία χρόνια οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και η διάρκεια της εποχής των κρουσμάτων αυξάνεται καθώς η ευρωπαϊκή ήπειρος θερμαίνεται.
