Ταπείνωση χωρίς όρους: Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδίδεται στις ΗΠΑ του Τραμπ

Πολλοί αναρωτιούνται σήμερα αν η Ευρωπαϊκή Ένωση διοικείται από ανεπαρκείς ή από πολιτικά υποτελείς. Ωστόσο, δεν φαίνεται να πρόκειται απλώς για ρητορικό ερώτημα. Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, αποδεδειγμένα πλέον, αποτελούνται από πρόσωπα που υπόσχονται «αλλαγή» προεκλογικά, εξαπατώντας την αγωνία των πολιτών, και μόλις καταλάβουν την εξουσία, υπηρετούν χωρίς ντροπή τα συμφέροντα των λίγων, εις βάρος της ευρύτερης κοινωνίας.

Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε., που ανακοινώθηκε το βράδυ της Κυριακής, αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα αυτής της παρακμής. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εμφανώς υποχωρητική απέναντι στις απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε συμφωνία που όχι μόνο δεν προστατεύει την ευρωπαϊκή παραγωγή, αλλά ουσιαστικά ενισχύει την αμερικανική οικονομία και στρατιωτική μηχανή με ευρωπαϊκά κεφάλαια.

Η συμφωνία προβλέπει δασμούς 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, ενώ δεν προβλέπεται αντίστοιχο βάρος για τις αμερικανικές εξαγωγές προς την Ε.Ε. Πρόκειται για μια άνιση συμφωνία που προσθέτει ακόμα περισσότερη πίεση στην ήδη ευάλωτη ευρωπαϊκή βιομηχανία, με πιθανές συνέπειες λουκέτων και μαζικών μετεγκαταστάσεων επιχειρήσεων σε τρίτες χώρες.

Επιπλέον, η Ε.Ε. δεσμεύτηκε να επενδύσει 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά έργα, κυρίως στους τομείς της ενέργειας και της τεχνολογίας, περιορίζοντας δραματικά την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και μειώνοντας την εγχώρια δημιουργία θέσεων εργασίας. Το πλέον προκλητικό σημείο της συμφωνίας αφορά τη δέσμευση για αγορά αμερικανικής ενέργειας αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ιδίως υγροποιημένου φυσικού αερίου, με σκοπό να περιοριστεί η εξάρτηση από τη ρωσική αγορά. Η επιλογή αυτή, όμως, ενισχύει ακόμη περισσότερο τον στρατηγικό έλεγχο της Ουάσινγκτον πάνω στις ενεργειακές ανάγκες της Ευρώπης.

Μέρος της συμφωνίας προβλέπει και την αγορά αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού, μεγάλο μέρος του οποίου προορίζεται για την Ουκρανία. Με άλλα λόγια, η Ε.Ε. αναλαμβάνει όχι μόνο την οικονομική στήριξη του πολέμου, αλλά και τη διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής, υπονομεύοντας οποιοδήποτε σχέδιο για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.

Η Ε.Ε. παγιδεύτηκε σε ένα σύστημα μονομερούς εξάρτησης, επιβεβαιώνοντας πως η αμερικανική πίεση αποδίδει όταν έχει απέναντί της ηγεσίες δίχως στρατηγικό σχέδιο ή πολιτική βούληση. Οι ευρωπαίοι ηγέτες, που έως χθες λοιδορούσαν τον Τραμπ ως “ακραίο”, σήμερα υπογράφουν πρόθυμα ό,τι τους παρουσιάζει. Το χειρότερο, ωστόσο, είναι πως δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως οι όροι αυτοί θα βελτιωθούν μελλοντικά. Το πιθανότερο είναι πως θα επιδεινωθούν, καθώς οι ΗΠΑ – ανεξαρτήτως προέδρου – θα συνεχίσουν να απαιτούν ανταλλάγματα από μια αδύναμη και διαιρεμένη Ευρώπη.

Η Ευρώπη, καταβάλλοντας υπέρογκα ποσά για την ενέργεια, τη βιομηχανία και τον αμυντικό εξοπλισμό των ΗΠΑ, ουσιαστικά επιδοτεί την αμερικανική οικονομική ανάκαμψη, ενώ η ίδια χάνει παραγωγική βάση και ενεργειακή ανεξαρτησία. Η συμφωνία αυτή αποτελεί μία γεωπολιτική αυτοχειρία, από την οποία οι μόνοι κερδισμένοι είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Το κέρδος υπολογίζεται στο 1% του αμερικανικού ΑΕΠ ετησίως, ήτοι 3,6 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε μία δεκαετία. Ενδεικτικά, η Μεγάλη Βρετανία, εκτός Ε.Ε., κατάφερε μεμονωμένα να πετύχει καλύτερους όρους, με δασμούς από 0% έως 10%, αποδεικνύοντας πως η εθνική διαπραγμάτευση υπερέχει της κεντρικής διαχείρισης των Βρυξελλών.

Η Γαλλία περιέγραψε τη συμφωνία ως «αποικιοκρατική», ενώ η Γερμανία, επιδιώκοντας να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία και τη βαριά της βιομηχανία, την αποδέχθηκε χωρίς σοβαρές αντιρρήσεις. Η Λάιεν επέλεξε να εξισορροπήσει την αμερικανική πίεση εις βάρος των Γάλλων, αποδεχόμενη δασμούς σε προϊόντα πολυτελείας, όπως κρασιά και καλλυντικά. Ταυτόχρονα, η Γερμανία έχει ήδη εξασφαλίσει συμφωνία προμήθειας φυσικού αερίου με το Κατάρ, αποδεικνύοντας για ακόμα μία φορά πως κάθε κράτος-μέλος της Ένωσης λειτουργεί τελικά με γνώμονα το εθνικό του συμφέρον και όχι κάποια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική.

Σε αυτό το κλίμα γενικευμένης υποτέλειας, δεν προκαλεί έκπληξη ότι η διεθνής εικόνα της Ε.Ε. υποβαθμίζεται καθημερινά. Κατά την πρόσφατη σύνοδο Κίνας – Ε.Ε., οι εκπρόσωποι της Ένωσης μετακινήθηκαν χωρίς κανένα επίσημο πρωτόκολλο, στοιβαγμένοι σε λεωφορείο, χωρίς σημαίες ή εθιμοτυπικές τιμές. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την απόλυτη υποταγή στις ΗΠΑ, αναδεικνύει την εικόνα μιας γερασμένης πολιτικής οντότητας, που αδυνατεί να σταθεί ως ισότιμος παγκόσμιος παράγοντας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να καταλήξει απλώς ο τελωνειακός υπάλληλος των ΗΠΑ και ο πρόθυμος χρηματοδότης των πολεμικών και ενεργειακών σχεδίων της Ουάσινγκτον. Αν συνεχιστεί αυτή η πολιτική γραμμή, η ήπειρος δεν θα χρειάζεται εχθρούς – θα αυτοκαταστραφεί από τις ίδιες της τις ηγεσίες.