Τσίπρας κατά Μητσοτάκη για ΗΠΑ: «Πολιτική λευκών επιταγών»

Σαφές μήνυμα αναθεώρησης της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής έναντι των ΗΠΑ έστειλε ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στο Politico, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να χαλαρώσει τη στενή σύνδεσή της με το κίνημα MAGA και την πολιτική γραμμή του Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. – Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης έβαλε στο επίκεντρο της κριτικής του τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι ακολουθεί πολιτική υπερβολικών παραχωρήσεων προς την Ουάσινγκτον.

Η παρέμβαση Τσίπρα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επαναξιολογεί τη στάση της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα μετά την επιστροφή του Τραμπ στην αμερικανική προεδρία και τις νέες γεωπολιτικές πιέσεις που διαμορφώθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να παρουσιάσει την Ελλάδα ως χώρα που έχει δεθεί υπερβολικά με την αμερικανική στρατηγική, χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχα οφέλη για τα εθνικά της συμφέροντα.

Ο Τσίπρας αντιπαρέβαλε τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη με εκείνη του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος εμφανίζεται να έχει μπλοκάρει τη χρήση αμερικανικών βάσεων στη χώρα του. Κατά την ανάγνωσή του, ενώ σημαντικό μέρος της Ευρώπης απομακρύνεται από τη λογική του MAGA, η ελληνική κυβέρνηση βαθαίνει τη σχέση της με τον Ντόναλντ Τραμπ, προσφέροντας στις ΗΠΑ εκτεταμένη πρόσβαση σε κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

Κριτική για «λευκές επιταγές» προς τις ΗΠΑ

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πρόσβαση των Ηνωμένων Πολιτειών σε στρατιωτικές βάσεις στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και η μεγάλη ναυτική βάση στην Κρήτη. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι αντί για τακτική ανανέωση συμφωνιών με επαναδιαπραγμάτευση όρων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιλέξει μια πολιτική σχεδόν απεριόριστης παραχώρησης.

«Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις είναι στρατηγικές και πρέπει να καθορίζονται από αμοιβαίο όφελος», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., προσθέτοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση ακολουθεί πολιτική «λευκών επιταγών», η οποία δεν υπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Η φράση αυτή συμπυκνώνει τη βασική γραμμή της κριτικής του: ότι η Αθήνα δίνει πολλά, χωρίς να απαιτεί συγκεκριμένα και μετρήσιμα ανταλλάγματα.

Ο πόλεμος στο Ιράν, κατά τον Τσίπρα, ανέδειξε ακόμη πιο έντονα το πρόβλημα. Όπως σημείωσε, η σύγκριση της στάσης του Έλληνα πρωθυπουργού με εκείνη του Ισπανού ομολόγου του δείχνει δύο διαφορετικές αντιλήψεις για τη θέση μιας ευρωπαϊκής χώρας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μία στηρίζεται στην αυτόματη ευθυγράμμιση, η άλλη στην άσκηση εθνικής διαπραγμάτευσης.

Η πολιτική αιχμή είναι προφανής. Ο Τσίπρας επιχειρεί να εμφανίσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως πρωθυπουργό που έχει μετατρέψει την Ελλάδα σε πρόθυμο στρατηγικό βραχίονα της Ουάσινγκτον, χωρίς επαρκή εγγύηση για το τι κερδίζει η χώρα σε κρίσιμα πεδία, όπως η ασφάλεια στο Αιγαίο, η ανατολική Μεσόγειος, η Τουρκία και η ενεργειακή στρατηγική.

Διαφθορά, κοινωνική συνοχή και νέα αντιπολιτευτική στρατηγική

Στη συνέντευξή του, ο Αλέξης Τσίπρας δεν περιορίστηκε στην εξωτερική πολιτική. Έθεσε και το ζήτημα της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι οι ίδιοι ευρωπαϊκοί πόροι πρέπει να αυξηθούν. Αυτό, όπως είπε, προϋποθέτει πολιτική βούληση για φορολόγηση των πολυεθνικών και των εκπομπών άνθρακα, ώστε να υπάρξουν πρόσθετα έσοδα για κοινωνικές πολιτικές.

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερες επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία λόγω των νέων συνθηκών ασφαλείας. Έθεσε όμως ένα σαφές όριο: η αμυντική ενίσχυση δεν μπορεί να γίνει εις βάρος των κοινωνικών δαπανών. Προειδοποίησε ότι μια Ευρωπαϊκή Ένωση ισχυρότερη στρατιωτικά αλλά κοινωνικά αποδυναμωμένη θα μπορούσε, μέσα σε λίγα χρόνια, να καταλήξει με περισσότερες ακροδεξιές κυβερνήσεις.

Το Politico σημειώνει ότι, παρά τα σκάνδαλα που έχουν πλήξει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, μεταξύ των οποίων τα Τέμπη και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί προβάδισμα, κυρίως λόγω της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. Ο Τσίπρας αξιοποιεί αυτό το επιχείρημα για να εξηγήσει τη δημιουργία του νέου πολιτικού του φορέα, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η ισχύς της κυβέρνησης, αλλά η αδυναμία της αντιπολίτευσης να εκφράσει ενιαία τη δυσαρέσκεια.

Ο πρώην πρωθυπουργός επικαλέστηκε δημοσκοπικά ευρήματα που, όπως είπε, δείχνουν ότι περίπου το 70% των Ελλήνων θέλει πολιτική αλλαγή, το 90% θεωρεί ότι η διαφθορά είναι εκτεταμένη και το 55% πιστεύει ότι η κατάσταση ήταν καλύτερη το 2019. Με αυτά τα στοιχεία επιχειρεί να χτίσει το αφήγημα ότι η κοινωνία έχει ήδη απορρίψει την κυβερνητική πορεία, ακόμη κι αν αυτό δεν έχει μετατραπεί πλήρως σε εκλογική ανατροπή.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στον λεγόμενο «αόρατο φόρο της διαφθοράς». Ο Τσίπρας υποστήριξε ότι η διαφθορά δεν είναι αφηρημένο πολιτικό πρόβλημα, αλλά πραγματικό οικονομικό κόστος που αφαιρεί πόρους από σχολεία, νοσοκομεία και κοινωνικές υπηρεσίες. Με αυτή τη διατύπωση επιχειρεί να συνδέσει τα σκάνδαλα με την καθημερινότητα των πολιτών, μετατρέποντας τη θεσμική κριτική σε κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα.

Η συνέντευξη στο Politico λειτουργεί ως πολιτικό περίγραμμα της στρατηγικής Τσίπρα ενόψει των επόμενων εκλογών. Στο εξωτερικό πεδίο, αμφισβητεί την άνευ όρων ευθυγράμμιση της κυβέρνησης με τις ΗΠΑ και το MAGA. Στο εσωτερικό, χτυπά τη Νέα Δημοκρατία στα πεδία της διαφθοράς, της κοινωνικής ανισότητας και της κόπωσης των πολιτών. Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει είναι ότι η χώρα χρειάζεται αλλαγή πορείας, όχι μόνο στην οικονομία, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη θέση της στον κόσμο.