Τσίπρας: Πλαφόν στα διυλιστήρια και ΦΠΑ 13% στα καύσιμα

Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τις τιμές των καυσίμων κλιμακώνεται εκ νέου, με τον Αλέξη Τσίπρα να επανέρχεται στην επικαιρότητα μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, θέτοντας στο επίκεντρο τη φορολογία των διυλιστηρίων και τα περιθώρια κέρδους τους. Η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού συνιστά μια νέα μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση, καθώς προτείνει τέσσερα συγκεκριμένα μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών στην αντλία, μεταξύ των οποίων η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων και η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών τους, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, ξεπέρασαν το 1,5 δισ. ευρώ το προηγούμενο εξάμηνο.

Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας ζητά τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο ελάχιστο επιτρεπόμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση επίπεδο, καθώς και τη μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, παραπέμποντας στο παράδειγμα της Ισπανίας. Η πρόταση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης προς την κυβέρνηση, με στόχο την άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών από την ακρίβεια.

Η πολιτική αντιπαράθεση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην τιμή του πετρελαίου. Ο κ. Τσίπρας έβαλε ευθέως στο κάδρο τα «καρτέλ», καλώντας την κυβέρνηση να συγκρουστεί μαζί τους, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει ποιους εννοεί. «Τι λείπει; Μια κυβέρνηση που θα έχει το θάρρος να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τη βούληση να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της κοινωνίας», ήταν το χαρακτηριστικό κλείσιμο της παρέμβασής του, αφήνοντας αιχμές για την πρόθεση της κυβέρνησης να προστατεύσει μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα.

«Εμείς τα φορολογήσαμε πρώτοι»

Η απάντηση της κυβέρνησης ήρθε μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος επιτέθηκε προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα, χαρακτηρίζοντας τις σημερινές προτάσεις του ως εύκολες εξαγγελίες. Το βασικό κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων δεν αποτελεί καινούργια πρόταση, καθώς, όπως υποστήριξε ο Μαρινάκης, η κυβέρνηση ήταν η πρώτη που προχώρησε σε σχετική φορολόγηση. «Είμαστε οι πρώτοι που φορολογήσαμε τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Ο Μαρινάκης επέλεξε, παράλληλα, να μεταφέρει την αντιπαράθεση στο παρελθόν της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, επικαλούμενος τις αυξήσεις στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα επί κυβέρνησης Τσίπρα. Σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, μάλιστα, επιτέθηκε στον πρώην πρωθυπουργό λέγοντας ότι «κάνει καλύτερα βίντεο απ’ ό,τι κυβερνά τον τόπο», ενώ χαρακτήρισε «παλιό κόλπο» το να υπόσχεται κάποιος από θέση αντιπολίτευσης όσα θέλει να ακούσει ο κόσμος.

Η αριθμητική της σύγκρουσης

Πίσω από τη σκληρή πολιτική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα κρίσιμο οικονομικό ερώτημα: Πόσο μπορεί να επιβαρυνθεί ο κλάδος της διύλισης και πόσο από το κόστος μπορεί να μεταφερθεί τελικά στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής; Ο Τσίπρας υποστηρίζει ότι υπάρχει δημοσιονομικός και οικονομικός χώρος για να μειωθούν οι τιμές χωρίς να επιβαρυνθούν οι πολίτες. Η πρότασή του συνδέει την έκτακτη φορολογία των υπερκερδών με την προσπάθεια να μειωθεί η τιμή των καυσίμων.

Η κυβέρνηση, από την άλλη, ζητά συγκεκριμένη «αριθμητική» και υποστηρίζει ότι οι εξαγγελίες δεν αρκούν χωρίς να εξηγείται με ακρίβεια το δημοσιονομικό αποτέλεσμα κάθε μέτρου. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών χαρακτήρισε τις προτάσεις του Τσίπρα «εύκολες λύσεις», θέτοντας ακριβώς αυτό το ζήτημα.

Από τα καύσιμα στην πολιτική σύγκρουση

Η χθεσινή αντιπαράθεση έχει, επομένως, ξεφύγει από το στενό ζήτημα της τιμής του πετρελαίου. Ο Τσίπρας επιχειρεί να μετατρέψει την ακρίβεια στα καύσιμα σε ζήτημα σύγκρουσης με τα μεγάλα περιθώρια κέρδους και τα καρτέλ, ζητώντας από την κυβέρνηση να παρέμβει αποφασιστικά στην αγορά. Το ανάγει δηλαδή στη σφαίρα της πολιτικής σύγκρουσης και όχι της οικονομίας. Εμμέσως πλην σαφώς αφήνει να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση αρνείται να έρθει σε ρήξη με μεγάλες επιχειρηματικές οικογένειες ενώ ο ίδιος βρίσκεται απέναντι όπως είπε στο βίντεό του.

Η κυβέρνηση απαντά ότι ήδη έχει παρέμβει στη φορολόγηση των διυλιστηρίων και ότι η αντιπολίτευση παρουσιάζει ως καινούργιες λύσεις μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί ή προσκρούουν σε δημοσιονομικούς περιορισμούς. Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της νέας πολιτικής κόντρας: Ο Τσίπρας ζητά περισσότερη φορολόγηση των υπερκερδών και αυστηρότερη παρέμβαση στα περιθώρια κέρδους, ενώ η κυβέρνηση αντιτείνει ότι έχει ήδη φορολογήσει τα υπερκέρδη και καλεί τον πρώην πρωθυπουργό να εξηγήσει από πού θα προκύψει το κόστος των υπόλοιπων παρεμβάσεων.

Η αντιπαράθεση αναμένεται να συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες, καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζει τις δικές της ανακοινώσεις για τα καύσιμα. Και το μεγάλο πολιτικό στοίχημα είναι πλέον ποιος θα καταφέρει να πείσει ότι διαθέτει ένα εφαρμόσιμο σχέδιο για να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών, χωρίς να δημιουργηθεί νέο δημοσιονομικό βάρος.