Σε νέα φάση πίεσης απέναντι στο Ιράν φέρεται να οδηγεί ο Ντόναλντ Τραμπ την αμερικανική στρατηγική, δίνοντας εντολή στο επιτελείο του να προετοιμάσει την επέκταση του αποκλεισμού κατά της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει ζητήσει από τους στενούς συνεργάτες του να κινηθούν προς την κατεύθυνση αυστηρότερου ελέγχου των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών και της ναυσιπλοΐας από και προς τα λιμάνια του Ιράν.
Η επιλογή αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της παρατεταμένης οικονομικής πίεσης, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να διατηρήσει υψηλό κόστος για την Τεχεράνη, χωρίς να οδηγηθεί άμεσα σε νέα μεγάλη στρατιωτική αναμέτρηση.
Αποκλεισμός αντί νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Στις πρόσφατες συσκέψεις με συμβούλους εθνικής ασφάλειας και ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, ο Τραμπ φέρεται να επέλεξε τη συνέχιση και διεύρυνση της πολιτικής πίεσης μέσω αποκλεισμού, θεωρώντας ότι αυτή η γραμμή περιορίζει το ρίσκο μιας άμεσης πολεμικής εμπλοκής.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση λειτουργεί ως ενδιάμεση επιλογή ανάμεσα στην επανέναρξη εκτεταμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων και στην αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη σύγκρουση. Ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να διατηρήσει τη δυνατότητα πίεσης, κρατώντας παράλληλα ανοιχτό το διπλωματικό πεδίο.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο Αμερικανός πρόεδρος εκτιμά ότι ο ενισχυμένος αποκλεισμός μπορεί να οδηγήσει την ιρανική ηγεσία σε παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, χωρίς να απαιτηθεί άμεση επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η πίεση στα ιρανικά λιμάνια και στις εξαγωγές πετρελαίου πλήττει βασικές πηγές εσόδων της Τεχεράνης και ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι αμερικανικοί όροι για το πυρηνικό πρόγραμμα
Η Wall Street Journal αναφέρει ότι ο Τραμπ δεν εμφανίζεται πρόθυμος να χαλαρώσει τις βασικές απαιτήσεις της Ουάσιγκτον στις συνομιλίες με το Ιράν.
Στον πυρήνα των αμερικανικών όρων βρίσκεται η αναστολή του πυρηνικού εμπλουτισμού από την Τεχεράνη για τουλάχιστον 20 χρόνια. Παράλληλα, η αμερικανική πλευρά ζητά περιορισμούς που θα εξακολουθήσουν να ισχύουν και μετά το τέλος αυτής της περιόδου.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι μόνο ένα μακροχρόνιο και αυστηρό καθεστώς ελέγχου μπορεί να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικής στρατιωτικής δυνατότητας από το Ιράν.
Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετώπισε με δυσπιστία την πρόσφατη πρόταση της Τεχεράνης, η οποία φέρεται να περιλάμβανε τρία βασικά σημεία: άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και μεταφορά των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα σε επόμενο στάδιο.
Η πρόταση αυτή δεν αξιολογήθηκε από τον Τραμπ ως ένδειξη ουσιαστικής διάθεσης για συμφωνία. Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκτιμά ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να κερδίσει χρόνο και να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις.
Ενεργειακές πιέσεις και πολιτικό κόστος
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πετύχει τους βασικούς στρατιωτικούς τους στόχους απέναντι στο Ιράν. Όπως υποστήριξε, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της Ουάσιγκτον στις συνομιλίες για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
Η αμερικανική κυβέρνηση παρουσιάζει τη γραμμή αυτή ως πολιτική «μέγιστης πίεσης», με στόχο να εξαναγκάσει το Ιράν σε ουσιαστικές παραχωρήσεις. Η συνέχιση της κρίσης, ωστόσο, παράγει ήδη σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Η παρατεταμένη ένταση στην περιοχή έχει επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το ενεργειακό κόστος μεταφέρεται σταδιακά στην καθημερινότητα των πολιτών και δημιουργεί νέα πολιτική πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο.
Η άνοδος των τιμών προκαλεί ανησυχία και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, καθώς η οικονομία και το κόστος ζωής αποτελούν κρίσιμα ζητήματα ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων.
Την ίδια ώρα, η διεθνής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει μειωθεί αισθητά, φτάνοντας σε επίπεδα που θεωρούνται από τα χαμηλότερα από την έναρξη των μεγάλων αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Η αβεβαιότητα για την επόμενη φάση της κρίσης παραμένει έντονη. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αντιπαράθεση μπορεί να παραταθεί για μήνες, χωρίς άμεση κατάληξη είτε σε συνολική πυρηνική συμφωνία είτε σε νέα στρατιωτική κορύφωση.
Η εκτίμηση αυτή, που είχε αναδειχθεί και από το Axios, αποτυπώνει το βασικό δίλημμα της Ουάσιγκτον: πώς θα διατηρήσει την πίεση στο Ιράν, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση με βαριές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και στην εσωτερική πολιτική σκηνή των Ηνωμένων Πολιτειών.
