Χάνεται η «Ελπίδα»: Το κόμμα Καρυστιανού βυθίζεται στην εσωστρέφεια

«Ελπίς γαρ η βόσκουσα τους πολλούς βροτών», έλεγε ο Σόλων, αποδίδοντας με λίγες λέξεις τη δύναμη που ασκεί η προσδοκία στους ανθρώπους. Με αυτήν ακριβώς τη λέξη επέλεξε η Μαρία Καρυστιανού να περιγράψει το πολιτικό εγχείρημα που παρουσίασε τον περασμένο Μάιο, ιδρύοντας την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» ως κίνημα ανεξάρτητων πολιτών.

Δύο μήνες αργότερα, η αρχική εικόνα συσπείρωσης έχει υποχωρήσει αισθητά. Το κόμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με διαδοχικές αποχωρήσεις, εσωτερικές καταγγελίες και δημόσιες αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις. Πρόσωπα που συμμετείχαν ενεργά στην παρουσίαση και στην πρώτη οργανωτική συγκρότηση του φορέα έχουν πλέον απομακρυνθεί, αφήνοντας πίσω τους βαριές αναφορές για κλειστό κύκλο διοίκησης και παρασκηνιακές παρεμβάσεις.

Οι δημοσκοπικές επιδόσεις της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» εμφανίζονται αποδυναμωμένες, ενώ πρώην στελέχη υποστηρίζουν ότι κρίσιμες επιλογές περνούν μέσα από έναν περιορισμένο πυρήνα προσώπων. Ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός μίλησε δημόσια ακόμη και για «φυτευτούς συμβουλάτορες», περιγράφοντας μια λειτουργία που, κατά την εκτίμησή του, απείχε από την αρχική υπόσχεση ενός ανοιχτού και συλλογικού κινήματος πολιτών.

Στη λίστα των αποχωρήσεων περιλαμβάνονται πρόσωπα που είχαν βρεθεί στην πρώτη γραμμή της ιδρυτικής εκδήλωσης στη Θεσσαλονίκη, μεταξύ των οποίων ο Θανάσης Αυγερινός και η ηθοποιός Κατερίνα Μουτσάτσου. Παρά το κλίμα εσωτερικής κρίσης, η Μαρία Καρυστιανού επιμένει ότι η κοινωνική αποδοχή της προσπάθειας παραμένει ισχυρή και ότι «η αγάπη του κόσμου δεν έχει περιοριστεί».

Οι πρώτες ρήξεις και οι καταγγελίες για κλειστό πυρήνα

Οι πρώτες σοβαρές αναταράξεις εκδηλώθηκαν λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της ίδρυσης του κόμματος. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αποχώρηση του Βασίλη Κοκοτσάκη, τεχνικού συμβούλου οικογενειών θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών, ο οποίος είχε στηρίξει ενεργά τη δημιουργία του νέου πολιτικού φορέα.

Στη δημόσια δήλωσή του αναφέρθηκε σε σοβαρές οργανωτικές αδυναμίες, έλλειψη ξεκάθαρων κανόνων, απουσία λογοδοσίας και σταδιακή απομάκρυνση από το αρχικό πλαίσιο αρχών. Η τοποθέτησή του άνοιξε τον κύκλο των δημόσιων διαφοροποιήσεων και έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της εσωτερικής δημοκρατίας.

Ακολούθησε ο πτέραρχος εν αποστρατεία Αθανάσιος Παπανικολάου, ο οποίος υποστήριξε ότι η πραγματική λειτουργία του κινήματος διέφερε ουσιαστικά από την εικόνα που είχε σχηματίσει όταν συμμετείχε στην ίδρυσή του. Κατά τη δική του εκτίμηση, ο οργανωτικός έλεγχος είχε συγκεντρωθεί σε έναν στενό κύκλο προσώπων.

Στο εσωτερικό της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» είχαν ήδη διαμορφωθεί δύο διαφορετικές αντιλήψεις. Η μία πλευρά ζητούσε ένα ανοιχτό κίνημα πολιτών, με διαφανείς και συλλογικές διαδικασίες. Η άλλη φέρεται να προωθούσε ένα περισσότερο συγκεντρωτικό μοντέλο, με τις βασικές αποφάσεις να λαμβάνονται από περιορισμένο αριθμό συνεργατών.

Νωρίτερα είχε απομακρυνθεί και ο Νίκος Σκιαδάς, ένα από τα πρόσωπα που βρέθηκαν κοντά στη Μαρία Καρυστιανού κατά την πρώτη περίοδο της δημόσιας παρουσίας της. Ο ίδιος δήλωσε αργότερα ότι αισθάνθηκε προδομένος και απέδωσε την αποχώρησή του στη σύγκρουση με τον Θανάση Αυγερινό και σε ενέργειες υπονόμευσης από τη δικηγόρο Μαρία Γρατσία.

Η Μαρία Καρυστιανού απάντησε στις πρώτες αποχωρήσεις με δημόσια παρέμβασή της, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη οργανωμένη προσπάθεια διάσπασης. Ανέφερε ότι πρόσωπα που αισθάνονται πως απειλούνται από την παρουσία του κινήματος επιχειρούν να προκαλέσουν εσωτερικές συγκρούσεις και να πλήξουν την ενότητά του.

Κατά τη δική της τοποθέτηση, οι επιθέσεις και οι παρεμβάσεις εναντίον της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» αποδεικνύουν ότι το εγχείρημα ενοχλεί το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα. Διαμήνυσε επίσης ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί, παρά τις αποχωρήσεις και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις.

Το «παράλληλο Γραφείο Τύπου» και το νέο κύμα αποχωρήσεων

Η βαθύτερη εσωτερική κρίση ξέσπασε στα τέλη Ιουλίου, όταν ο Θανάσης Αυγερινός ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τη θέση του επικεφαλής Επικοινωνίας και εκπροσώπου Τύπου. Στην ανακοίνωσή του αποκάλυψε ότι πληροφορήθηκε εκ των υστέρων τη λειτουργία ενός «παράλληλου Γραφείου Τύπου», χωρίς να γνωρίζει ποιοι συμμετείχαν σε αυτό και ποιος είχε δώσει τη σχετική εντολή.

Ο δημοσιογράφος κατήγγειλε την παρουσία «ύποπτων και φυτευτών συμβουλατόρων των διαδρόμων», επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές είναι ασύμβατες με τις αρχές ενός ανεξάρτητου κινήματος πολιτών. Οι αναφορές του προκάλεσαν ισχυρούς κραδασμούς και έφεραν σε δημόσια θέα τις εσωτερικές συγκρούσεις για τον έλεγχο της επικοινωνίας.

Λίγες ημέρες αργότερα, η Μαρία Καρυστιανού ανακοίνωσε ότι ο Θανάσης Αυγερινός τίθεται εκτός του κόμματος. Στη σχετική ανακοίνωση, η ηγεσία της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» χαρακτήρισε τις δημόσιες παρεμβάσεις του διχαστικές και υποστήριξε ότι υπονόμευσαν την ενότητα του φορέα.

Παράλληλα, του αποδόθηκε παραβίαση της βασικής αρχής περί μη συνεργασίας με κόμματα του υφιστάμενου πολιτικού συστήματος. Ο ίδιος απάντησε με ανάρτηση στην οποία χρησιμοποίησε τη φράση «Μωραίνει Κύριος ὃν βούλεται ἀπολέσαι», χωρίς να αναφέρει ονομαστικά τη Μαρία Καρυστιανού.

Μετά τη ρήξη με τον Αυγερινό ακολούθησαν νέες διαφοροποιήσεις. Ο επικοινωνιολόγος Ηλίας Μιχάλας, ο οποίος είχε συνυπογράψει την ιδρυτική διακήρυξη, έκανε λόγο για «σκοτεινά πρόσωπα», «παρασκηνιακές εντολές» και αποφάσεις που, κατά την άποψή του, απομάκρυναν τους πολίτες από την προσπάθεια.

Δημόσια κριτική άσκησε και ο Δημήτρης Σαββίδης, θέτοντας ζητήματα δημοκρατικής λειτουργίας, πολιτικού προγράμματος και τρόπου λήψης των αποφάσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές ενίσχυσαν την εικόνα ενός κόμματος που δυσκολεύεται να διαμορφώσει σταθερούς κανόνες και ενιαία οργανωτική γραμμή.

Το κύμα αποχωρήσεων συνεχίστηκε με την Κατερίνα Μουτσάτσου, η οποία αποχώρησε από την Ομάδα Πολιτισμού. Στο αποχαιρετιστήριο μήνυμά της ευχαρίστησε όσους συνεργάστηκαν μαζί της, χαρακτήρισε τιμητική τη συμμετοχή της και ευχήθηκε καλή συνέχεια στο πολιτικό εγχείρημα.

Την αποχώρησή της ανακοίνωσε και η Μαρία Ιωαννίδου, η οποία επέλεξε χαμηλούς τόνους, ευχόμενη στα μέλη του κινήματος να πετύχουν τους στόχους τους. Εκτός της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» βρέθηκε επίσης ο Τάκης Κοτσόργιος, πρόεδρος του Πανελληνίου Δικτύου Παράκτιων Αλιευτικών Συλλόγων και μέλος του αγροτικού τομέα.

Μετά την απομάκρυνση του Θανάση Αυγερινού, άλλαξε και ο τρόπος εσωτερικής και δημοσιογραφικής επικοινωνίας. Η χρήση κρυπτογραφημένων μηνυμάτων μέσω της εφαρμογής Signal εγκαταλείφθηκε, ενώ η ενημέρωση των στελεχών πραγματοποιείται πλέον μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Οι επαφές με τους δημοσιογράφους περνούν πλέον από τη Μαρία Γρατσία, γεγονός που επιβεβαιώνει την αναδιάταξη του επικοινωνιακού μηχανισμού. Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού βρίσκεται έτσι αντιμέτωπο με μια κρίσιμη δοκιμασία συνοχής, καθώς οι συνεχείς αποχωρήσεις, οι καταγγελίες για παρασκηνιακές αποφάσεις και η αμφισβήτηση των εσωτερικών διαδικασιών έχουν αλλοιώσει σοβαρά την εικόνα της αρχικής πολιτικής εκκίνησης.