Χρέη 3,7 δισ. ευρώ: Το Δημόσιο αφήνει απλήρωτους ιδιώτες και φορολογουμένους

Σε επίπεδα που παραπέμπουν στην περίοδο του τρίτου μνημονίου επέστρεψαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες, αποκαλύπτοντας τη συνεχιζόμενη αδυναμία της κυβέρνησης να επιβάλει στοιχειώδη συνέπεια στις πληρωμές των φορέων της γενικής κυβέρνησης.

Τα νεότερα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών καταγράφουν νέα επιδείνωση, με τις απλήρωτες υποχρεώσεις του κράτους προς επιχειρήσεις, προμηθευτές και δικαιούχους να υπερβαίνουν τα 3 δισ. ευρώ. Μαζί με τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων, το συνολικό ποσό προσεγγίζει πλέον τα 3,7 δισ. ευρώ.

Η αύξηση σημειώνεται παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές οδηγίες για ταχύτερη εκκαθάριση των οφειλών, τις δεσμεύσεις για περιορισμό των καθυστερήσεων και τις πιέσεις προς νοσοκομεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς και φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η πραγματική εικόνα δείχνει ότι οι συστάσεις του οικονομικού επιτελείου δεν έχουν αποδώσει. Οι φορείς συνεχίζουν να συσσωρεύουν νέες οφειλές, στερώντας πολύτιμη ρευστότητα από ιδιώτες και επιχειρήσεις που έχουν ήδη παραδώσει προϊόντα ή υπηρεσίες στο Δημόσιο.

Βασική πηγή του προβλήματος παραμένουν τα δημόσια νοσοκομεία, τα οποία συγκεντρώνουν περίπου το ήμισυ των συνολικών ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Την ίδια στιγμή, έντονη ανησυχία προκαλεί η εκτόξευση των χρεών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα οποία σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε πέντε μήνες.

Το Υπουργείο Οικονομικών έχει προειδοποιήσει ότι θα δημοσιοποιεί τα στοιχεία των φορέων που εμφανίζουν συστηματικές καθυστερήσεις στις πληρωμές τους προς ιδιώτες προμηθευτές. Η εξαγγελία της δημόσιας έκθεσης των οφειλετών επιβεβαιώνει ότι οι προηγούμενοι μηχανισμοί εποπτείας και συμμόρφωσης δεν λειτούργησαν αποτελεσματικά.

Στα νοσοκομεία το μεγαλύτερο μέρος των χρεών

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των δημόσιων νοσοκομείων προς προμηθευτές ανήλθαν στο τέλος Μαΐου σε 1,519 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι αυξημένο κατά 122 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2022.

Ο τομέας της Υγείας εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό παραγωγής νέων κρατικών οφειλών. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές επιβαρύνουν εταιρείες ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, προμηθευτές φαρμάκων και επιχειρήσεις που καλύπτουν καθημερινές λειτουργικές ανάγκες των νοσοκομείων.

Η συσσώρευση χρεών αποτυπώνει τις σοβαρές δυσλειτουργίες στη χρηματοδότηση και στη διοίκηση του δημόσιου συστήματος Υγείας. Παράλληλα, μεταφέρει το κόστος της κρατικής αναποτελεσματικότητας σε επιχειρήσεις που αναγκάζονται να περιμένουν επί μήνες για την εξόφληση τιμολογίων.

Στους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές αυξήθηκαν στα 715 εκατ. ευρώ, από 666 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2022. Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται στην απονομή επικουρικών συντάξεων και στην καταβολή άλλων ασφαλιστικών παροχών.

Η εικόνα σημαίνει ότι χιλιάδες ασφαλισμένοι και συνταξιούχοι εξακολουθούν να περιμένουν χρήματα που δικαιούνται, παρά τις συνεχείς κυβερνητικές ανακοινώσεις περί επιτάχυνσης των διαδικασιών και ψηφιοποίησης του ασφαλιστικού συστήματος.

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση καταγράφεται στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι οφειλές των Δήμων και των Περιφερειών εκτινάχθηκαν από τα 180 εκατ. ευρώ στα 346 εκατ. ευρώ μέσα σε πέντε μήνες, σημειώνοντας άνοδο περίπου 92%.

Ο σχεδόν διπλασιασμός των χρεών των ΟΤΑ αποτελεί σαφή ένδειξη δημοσιονομικής και διοικητικής αποσταθεροποίησης. Οι τοπικοί φορείς αδυνατούν να ανταποκριθούν εγκαίρως στις υποχρεώσεις τους, με τις συνέπειες να μεταφέρονται σε εργολάβους, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επαγγελματίες.

Στα λοιπά νομικά πρόσωπα της γενικής κυβέρνησης, οι απλήρωτες υποχρεώσεις διαμορφώθηκαν στα 235 εκατ. ευρώ, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία που έχει καταγραφεί τους τελευταίους μήνες.

Τα υπουργεία εμφανίζουν συνολικές οφειλές ύψους 159 εκατ. ευρώ. Από αυτές, τα 68 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και τα 50 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

Στα 719 εκατ. ευρώ οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων

Σημαντικό παραμένει και το απόθεμα των επιστροφών φόρων που δεν έχουν καταβληθεί. Στο τέλος Μαΐου, οι σχετικές εκκρεμότητες έφταναν τα 719 εκατ. ευρώ, στερώντας πρόσθετη ρευστότητα από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Από το συνολικό ποσό, περίπου 176 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές που χαρακτηρίζονται προσωρινά μη καταβλητέες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ΑΑΔΕ δηλώνει ότι δεν έχει καταφέρει να εντοπίσει τους δικαιούχους ή ότι δεν έχουν υποβληθεί όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Χιλιάδες φορολογούμενοι παραμένουν έτσι εγκλωβισμένοι σε μια διαδικασία χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης, παρότι το Δημόσιο έχει ήδη αναγνωρίσει ότι τους οφείλει χρήματα.

Η αντίφαση είναι εμφανής: το κράτος απαιτεί την άμεση και εμπρόθεσμη πληρωμή φόρων, εισφορών και άλλων υποχρεώσεων από πολίτες και επιχειρήσεις, ενώ το ίδιο καθυστερεί συστηματικά να εξοφλήσει τις δικές του οφειλές.

Η νέα άνοδος των ληξιπρόθεσμων χρεών υπονομεύει τη ρευστότητα της αγοράς, επιβαρύνει τους προμηθευτές του Δημοσίου και διαψεύδει τις κυβερνητικές δεσμεύσεις για αποτελεσματικότερη δημοσιονομική διαχείριση. Τα στοιχεία αποτυπώνουν ένα κράτος που εξακολουθεί να μεταφέρει τις αδυναμίες του σε ιδιώτες, εργαζομένους, συνταξιούχους και φορολογουμένους.