Χριστοδουλίδης στον ΟΗΕ: Καλεί Ερντογάν σε διάλογο για το Κυπριακό

Στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης απηύθυνε έκκληση προς τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επιτρέψει την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, εντός του πλαισίου που έχει καθοριστεί από τον ΟΗΕ. Παράλληλα, διαμήνυσε με κατηγορηματικό τρόπο ότι οποιαδήποτε λύση βασίζεται στη διχοτόμηση του νησιού δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Κατά την ομιλία του, ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε την πλήρη προσήλωσή του στην επίτευξη μιας συνολικής και βιώσιμης λύσης του κυπριακού προβλήματος, εκφράζοντας την ετοιμότητά του να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου αυτές διακόπηκαν το 2017. Τόνισε ότι υπάρχει σημαντικό έργο που έχει ήδη επιτελεστεί και μπορεί να αξιοποιηθεί, στο πλαίσιο των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του διεθνούς δικαίου.

Απάντηση στις τουρκικές θέσεις

Αναφερόμενος στην ομιλία του Τούρκου Προέδρου την προηγούμενη ημέρα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης άσκησε δριμεία κριτική, κάνοντας λόγο για «μέγιστη υποκρισία». Όπως σημείωσε, ενώ ο κ. Ερντογάν επικαλέστηκε το διεθνές δίκαιο, τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών, στην περίπτωση της Κύπρου η Τουρκία πράττει το ακριβώς αντίθετο. «Οι πολιτικοί κρίνονται όχι από τα λόγια αλλά από τις πράξεις τους», τόνισε χαρακτηριστικά, καλώντας τον Τούρκο Πρόεδρο να εφαρμόσει τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών εάν επιθυμεί να τον επικαλείται.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επανέλαβε ότι το πλαίσιο για την επίλυση του Κυπριακού έχει καθοριστεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και παραμένει η μοναδική βάση για μια συνολική λύση. Πρόκειται για μια Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως προβλέπεται από τα σχετικά ψηφίσματα και το κοινοτικό κεκτημένο. «Η κοινή βάση υπάρχει», ανέφερε, επισημαίνοντας τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, το διεθνές δίκαιο, καθώς και το δίκαιο, τις αξίες και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό που απαιτείται τώρα, σύμφωνα με τον κ. Χριστοδουλίδη, είναι πολιτική βούληση από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. «Μια ειλικρινής προθυμία να επιστρέψουμε σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, να εμπλακούμε σοβαρά, να οικοδομήσουμε πάνω στο έργο που έχει ήδη επιτευχθεί και να καταλήξουμε σε μια λύση που θα επανενώσει τη χώρα μας και τον λαό μας», δήλωσε χαρακτηριστικά. Μια λύση, όπως είπε, που θα επιτρέπει σε Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες, Αρμένιους και Λατίνους να ζουν μαζί με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία.

«Η διχοτόμηση δεν θα γίνει αποδεκτή»

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επανέλαβε με έμφαση τη δέσμευσή του για επανένωση του νησιού, ξεκαθαρίζοντας ότι η διχοτόμηση δεν αποτελεί αποδεκτή λύση. «Δεν μπορεί και δεν θα είναι αυτό το μέλλον της πατρίδας και του λαού μου. Ποτέ. Η αποφασιστικότητά μας να επανενώσουμε το νησί μας είναι ακλόνητη», υπογράμμισε. Απηύθυνε μάλιστα κάλεσμα προς τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες του να αντιληφθούν το κοινό μέλλον ως μια μοναδική ευκαιρία για ευημερία, ενώ κάλεσε εκ νέου τον Τούρκο Πρόεδρο να επιτρέψει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις εντός του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ.

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος αναφέρθηκε στην ανάγκη διαφύλαξης της αξιοπιστίας του ΟΗΕ, τονίζοντας ότι αυτή απαιτεί συνέπεια στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Για την Κύπρο, όπως είπε, αυτό δεν είναι μια αφηρημένη αρχή αλλά μια οδυνηρή, υπαρξιακή πραγματικότητα. Υπενθύμισε ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την παράνομη τουρκική εισβολή του 1974, μια πράξη επιθετικότητας που παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Πρόεδρος περιέγραψε τις συνεχιζόμενες συνέπειες της κατοχής, σημειώνοντας ότι περισσότερο από το ένα τρίτο του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει υπό τουρκικό έλεγχο. Εδώ και 52 χρόνια, δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι και οι απόγονοί τους εμποδίζονται να επιστρέψουν στα σπίτια τους, ενώ η κλειστή πόλη των Βαρωσίων παραμένει περίκλειστη, με την Τουρκία να αψηφά τις σαφείς υποχρεώσεις που ορίζονται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Παράλληλα, κατήγγειλε παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την καταστροφή της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και την οργανωμένη μεταφορά εποίκων που συνιστά δημογραφική αλλοίωση.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον πόνο και την οδύνη των συγγενών των αγνοουμένων, οι οποίοι μέχρι σήμερα απαιτούν απαντήσεις για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων. Υπογράμμισε ότι οι αρχές του σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας δεν είναι ρητορικά σχήματα ούτε πρέπει να εφαρμόζονται επιλεκτικά ανάλογα με τον δράστη. «Τα Ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν μπορούν να εφαρμόζονται σε μια περίπτωση και να αγνοούνται πλήρως σε μια άλλη», τόνισε, προσθέτοντας ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους δεν μπορούν να εξαρτώνται από το μέγεθός του, τη δύναμή του ή το πέρασμα του χρόνου. «Αυτό δεν είναι μόνο ένα ζήτημα που αφορά την Κύπρο. Αφορά την αξιοπιστία του ίδιου του διεθνούς συστήματος», επισήμανε.

Ο ρόλος της Κύπρου στη διεθνή σκηνή

Αναφερόμενος στις σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι αυτές απαιτούν συνεργασία και εταιρικές σχέσεις που βασίζονται στη γνώση των περιφερειών και των πραγματικοτήτων τους. Η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως είπε, επιδιώκει με συνέπεια να ανταποκριθεί σε αυτή την ανάγκη και έχει αναπτύξει τις απαραίτητες δυνατότητες. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε εκτενώς στις ενέργειες της Κύπρου μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, υπογραμμίζοντας την ενεργοποίηση του Θαλάσσιου Ανθρωπιστικού Διαδρόμου «Αμάλθεια».

«Η Κύπρος μπορούσε να προσφέρει κάτι συγκεκριμένο: τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές της, τις άριστες σχέσεις της με όλες τις χώρες της περιοχής και τη βούληση να συνεργαστεί με διεθνείς εταίρους», ανέφερε χαρακτηριστικά. Μέσω της συνεργασίας, μεταξύ άλλων, με τον Μηχανισμό 2720 του ΟΗΕ, η ιδέα αυτή μετεξελίχθηκε σε μια λειτουργική ανθρωπιστική διαδρομή που συνεχίζει να αποφέρει αποτελέσματα. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο της Κύπρου στην απομάκρυνση πολιτών, σημειώνοντας ότι μόνο τα τελευταία τρία χρόνια βοηθήθηκαν χιλιάδες πολίτες από 70 διαφορετικές χώρες να εκκενωθούν.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε επίσης στην Περιφερειακή Πρωτοβουλία της Κύπρου για την Κλιματική Αλλαγή, η οποία στοχεύει στη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των χωρών της περιοχής, ενισχύοντας τη συλλογική δυνατότητα προσαρμογής, μετριασμού και ανθεκτικότητας. Παράλληλα, μίλησε για τον Περιφερειακό Σταθμό Αεροπυρόσβεσης Κύπρου, ο οποίος ενισχύει την ικανότητα αντιμετώπισης πυρκαγιών στην ευρύτερη περιοχή. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στο Κέντρο CYCLOPS, το οποίο συστάθηκε από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες και, στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του, έχει προσφέρει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε χιλιάδες κυβερνητικούς αξιωματούχους από περισσότερες από 50 χώρες της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και της Ευρώπης.

Αναφερόμενος στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ο Πρόεδρος τόνισε ότι η ικανότητα γεφύρωσης διαφορετικών συμφερόντων βρέθηκε στο επίκεντρο των προσπαθειών. «Η Κύπρος απέδειξε ότι είναι ένας ενεργός και υπεύθυνος παράγοντας στη διεθνή κοινότητα. Έχει συνεισφέρει στη διαχείριση κρίσεων, στην ανθρωπιστική βοήθεια, στις περιφερειακές συνέργειες, στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πολυμέρειας», δήλωσε.

Κλείνοντας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση μιας δεκαετίας στο τιμόνι του ΟΗΕ από τον Αντόνιο Γκουτέρες, εξαίροντας την ηγεσία του κατά τη διάρκεια μιας περιόδου πρωτοφανών παγκόσμιων εξελίξεων, την ακλόνητη δέσμευσή του στην πολυμέρεια και τις προσπάθειές του για την ενίσχυση και μεταρρύθμιση του Οργανισμού. Επανέλαβε την πίστη της Κύπρου σε έναν ΟΗΕ που προστατεύει τις αρχές του Χάρτη του και έχει τη δυνατότητα να ενεργεί σύμφωνα με αυτές, υπογραμμίζοντας ότι τα μικρά κράτη έχουν να διαδραματίσουν έναν ιδιαίτερο ρόλο: όχι στο περιθώριο των διεθνών υποθέσεων, αλλά ως ενεργοί συμμετέχοντες στη διαμόρφωση του κοινού μέλλοντος. «Για την Κυπριακή Δημοκρατία, αυτό σημαίνει να υπερασπιζόμαστε τις αρχές στις οποίες στηριζόμαστε, να συνεισφέρουμε στους θεσμούς στους οποίους πιστεύουμε, να οικοδομούμε εταιρικές σχέσεις για το κοινό καλό, να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για τη δημιουργία χρήσιμων συνεργειών και να ενεργούμε υπεύθυνα όπου μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά», κατέληξε, τονίζοντας ότι παρά τις προκλήσεις λόγω της τουρκικής κατοχής, η Κύπρος παραμένει ανθεκτική και ακλόνητη στην πίστη της στο πολυμερές σύστημα.