Υπεγράφη συμφωνία για αμερικανική παρουσία στη Γροιλανδία

Σε μια εξέλιξη που αναδιαμορφώνει τη γεωπολιτική ισορροπία στην Αρκτική, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, μαζί με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, υπέγραψαν σήμερα στη Νέα Υόρκη μια ιστορική συμφωνία. Αυτή η συμφωνία επιτρέπει μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο αρκτικό νησί, ανοίγοντας τον δρόμο για την επίλυση της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Κοπεγχάγης. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή συνεργασίας στην περιοχή.

Η συμφωνία, αν και δεν εκπληρώνει την επιθυμία του Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία ως έδαφος των ΗΠΑ ή να την αγοράσει – στόχος που είχε ως απώτερο σκοπό τον περιορισμό της ρωσικής και κινεζικής επιρροής στην Αρκτική – επιτρέπει στις ΗΠΑ να αναπτύξουν ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις. Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση πριν από την τελετή, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι μέσω αυτής της συμφωνίας οι ΗΠΑ αποκτούν "μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια και σε όλες τις άλλες ανάγκες αυτού του εδάφους".

Ο Τραμπ πρόσθεσε με έμφαση: "Κανείς αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα επιτραπεί ποτέ να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία στο εξής ή να κάνει ευαίσθητες επενδύσεις χωρίς τη ρητή, γραπτή έγκριση μας". Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην περιοχή, ιδιαίτερα εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με τη Ρωσία και την Κίνα.

Παρόντες στην τελετή ήταν επίσης η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν. Η Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια που μπορεί "να ισχύει για πάντα", επισημαίνοντας ότι ενισχύει τη σημασία της συμμαχίας του ΝΑΤΟ και σέβεται το δικαίωμα της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση. Από την πλευρά του, ο Νίλσεν δήλωσε: "Είναι ζωτικής σημασίας να διατηρήσουμε ισχυρό το ΝΑΤΟ στην Αρκτική, όπου έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει".

Δύο νέες βάσεις προβλέπει η "συμφωνία χωρίς τέλος"

Η συμφωνία, την οποία ο πρόεδρος Τραμπ είχε προαναγγείλει ως χωρίς ημερομηνία λήξης, προβλέπει την ίδρυση δύο νέων αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στο Ναρσάρσουακ και το Μέστερσβιγκ της Γροιλανδίας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα μπορούν να εκσυγχρονίσουν και να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στη Διαστημική Βάση του Πιτουφίκ, ενισχύοντας την ικανότητά τους για επιτήρηση και άμυνα στην Αρκτική.

Σε περίπτωση που η Γροιλανδία αποκτήσει την ανεξαρτησία της, η συμφωνία ορίζει ότι θα πρέπει να παραμείνει μέλος του ΝΑΤΟ και να συνεχίσει να τηρεί την αμυντική συμφωνία. Επιπλέον, καμία χώρα εκτός ΝΑΤΟ δεν θα επιτρέπεται να εγκαταστήσει δική της στρατιωτική εγκατάσταση, επανδρωμένη ή μη, στο νησί. Απαγορεύονται επίσης επενδύσεις σε "ευαίσθητους τομείς" από χώρες που δεν ανήκουν στο ΝΑΤΟ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση, για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Οι ΗΠΑ θα έχουν τη δυνατότητα να συμπεριλάβουν τη Γροιλανδία στον αμυντικό "Χρυσό Θόλο", αλλά τα δικαιώματα πρόσβασής τους στο νησί θα ασκούνται με σεβασμό στην κοινωνία και τον τρόπο ζωής των κατοίκων. Η Δανία, από την πλευρά της, θα συνεχίσει να ενισχύει την αμυντική θωράκιση της Αρκτικής, ενώ όλες οι πλευρές θα συνεργάζονται για την απόκρουση απόπειρων κατασκοπείας στη Γροιλανδία.

Την υπογραφή της συμφωνίας χαιρέτισε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος σημείωσε ότι ενισχύεται η συλλογική άμυνα και ότι η μεγαλύτερη ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό είναι ουσιαστικής σημασίας τόσο για την Ευρώπη όσο και για τη Βόρεια Αμερική. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη στρατηγική ισορροπία της περιοχής.