ΥΠΕΞ: Αβάσιμος ο ισχυρισμός Τουρκίας για το Χωροταξικό

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της Τουρκίας σχετικά με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΧΠ-Β), το οποίο τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026. Σε ανακοίνωσή του, το ΥΠΕΞ χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αυτούς ως «αβάσιμους» και «απαράδεκτους», τονίζοντας ότι η επανάληψή τους δεν προσδίδει κανένα νομικό έρεισμα ή υπόσταση στις τουρκικές θέσεις.

Η Αθήνα υπογράμμισε ότι η στάση της Ελλάδας αναφορικά με το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως σαφής και βασίζεται στις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες, ενώ δεν επιδέχεται περαιτέρω σχολιασμό. Η δήλωση αυτή έρχεται ως απάντηση στην ανάρτηση του εκπροσώπου του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, ο οποίος αμφισβήτησε για ακόμη μία φορά την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο, επικαλούμενος το νέο χωροταξικό πλαίσιο.

Ο Τούρκος αξιωματούχος ισχυρίστηκε ότι το εν λόγω πλαίσιο, το οποίο καλύπτει και το Αιγαίο, δεν θα έχει καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία, αναφερόμενος σε γεωγραφικούς σχηματισμούς των οποίων η κυριότητα, όπως είπε, δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών. Επιπλέον, επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας για ανάγκη υιοθέτησης μιας προσέγγισης σύμφωνης με τη Διακήρυξη των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023, εκφράζοντας την ετοιμότητα της Τουρκίας για συνεργασία.

Το νέο ΕΧΠ-Β: Ένα σύγχρονο χωρικό σχέδιο ανάπτυξης

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα αποτελεί μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση, όπως επισημαίνεται σε κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης. Η χώρα αποκτά, για πρώτη φορά, ένα συνεκτικό μοντέλο χωρικού σχεδιασμού, το οποίο καλύπτει τους τομείς του Τουρισμού, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της Βιομηχανίας, με σαφείς κανόνες για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Στόχος είναι η ενίσχυση της ελληνικής παραγωγής, η προστασία του περιβάλλοντος και η δημιουργία ενός δίκαιου και προβλέψιμου πλαισίου ανάπτυξης. Το προηγούμενο πλαίσιο για τη βιομηχανία είχε εγκριθεί το 2009, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή και οικονομική συγκυρία, γεγονός που καθιστούσε επιτακτική την ανάγκη εκσυγχρονισμού του.

Η Ελλάδα και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν σήμερα την πρόκληση της ενίσχυσης της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας των οικονομιών τους. Το νέο πλαίσιο συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια, την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, τη σταθερότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τη βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση και τον τεχνολογικό μετασχηματισμό.

Βασικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες

Το νέο ΕΧΠ-Β επικαιροποιεί και συμπληρώνει τις κατευθύνσεις του προηγούμενου πλαισίου, λαμβάνοντας υπόψη την αξιολόγηση της εφαρμογής του και τις σύγχρονες ανάγκες της παραγωγής. Κεντρική επιδίωξη είναι η μετάβαση από τη διάσπαρτη και ακανόνιστη ανάπτυξη σε πιο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης, με σαφέστερους κανόνες και σύγχρονες υποδομές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οργανωμένη χωροθέτηση, είτε μέσω Επιχειρηματικών Πάρκων είτε σε περιοχές όπου επιτρέπεται η βιομηχανία, σύμφωνα με τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Παράλληλα, αποτρέπεται η διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση και προβλέπονται αυστηρότερες προϋποθέσεις χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.

• Μπαίνει τάξη στην ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας.
• Μειώνονται οι συγκρούσεις χρήσεων και οργανώνεται η περιβαλλοντική εξυγίανση.
• Στηρίζεται η αναβάθμιση και η λελογισμένη επέκταση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων.

Το πλαίσιο δίνει προτεραιότητα σε επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, οι οποίες υπάρχουν σε σημαντικές ποσότητες στη χώρα, με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία. Υποστηρίζει επίσης στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ειδικές ρυθμίσεις για Αττική, Θεσσαλονίκη και νησιά

Στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη απαγορεύεται η διάσπαρτη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών μονάδων, ενώ προωθείται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς. Παράλληλα, ενθαρρύνεται ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων και η εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων, με έμφαση στις μονάδες υψηλής τεχνολογίας.

Για τα νησιά, το πλαίσιο αναγνωρίζει την ιδιαίτερη περιβαλλοντική και χωρική ευαισθησία τους, καθώς και τις ανάγκες εφοδιασμού και στήριξης της τοπικής οικονομίας. Προτάσσει την αξιοποίηση τοπικών πρώτων υλών, τις συνέργειες με τον αγροτικό και τουριστικό τομέα, και την αποφυγή ασύμβατων χρήσεων, πάντα με όρους χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.

Με το νέο ΕΧΠ-Β, η χώρα αποκτά ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία, ενιαίο σχεδιασμό για την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα, και σαφέστερους κανόνες για επιχειρήσεις, πολίτες και τοπικές κοινωνίες. Η βιομηχανική συμβίωση, η κυκλική οικονομία και ο πράσινος μετασχηματισμός αποτελούν πλέον θεσμικές προτεραιότητες, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.