Η συστηματική και αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με σημαντική επιβάρυνση της καρδιαγγειακής υγείας και με υψηλότερο κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας, σύμφωνα με νέα επιστημονική έκθεση που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα ενισχύουν διαρκώς τη σύνδεση των Ultra Processed Foods, γνωστών ως UPFs, με παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, χρόνια νεφρική νόσο και αυξημένους θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ειδικοί καλούν τους γιατρούς να εντάξουν πιο συστηματικά τη συζήτηση για τις διατροφικές συνήθειες στην κλινική πράξη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και στην ανάγκη περιορισμού τους.
Η επιστημονική θέση καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Καρδιολογικής Πρακτικής της European Society of Cardiology και την Ευρωπαϊκή Ένωση Προληπτικής Καρδιολογίας, με συμμετοχή ειδικών από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Ιταλίας.
Τι είναι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα που παράγονται κυρίως από βιομηχανικά συστατικά και πρόσθετες ουσίες. Σε αυτά περιλαμβάνονται συντηρητικά, τεχνητές γεύσεις, χρωστικές, γλυκαντικά και άλλα συστατικά που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της γεύσης, της εμφάνισης και της διάρκειας ζωής των προϊόντων.
Συνήθως περιέχουν ελάχιστα φυσικά συστατικά και καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο χώρο στη σύγχρονη διατροφή, αντικαθιστώντας παραδοσιακές και λιγότερο επεξεργασμένες επιλογές.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τα αναψυκτικά, τα συσκευασμένα σνακ, τα επεξεργασμένα δημητριακά πρωινού, τα αλλαντικά, τα έτοιμα γεύματα και πολλά προϊόντα γρήγορου φαγητού.
Αυξημένος κίνδυνος για την καρδιά
Σύμφωνα με την έκθεση, οι ενήλικες που καταναλώνουν τις μεγαλύτερες ποσότητες UPFs αντιμετωπίζουν έως και 19% υψηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας, σε σύγκριση με όσους έχουν τη χαμηλότερη κατανάλωση.
Παράλληλα, ο κίνδυνος εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής, μιας μορφής καρδιακής αρρυθμίας, αυξάνεται κατά 13%, ενώ ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα μπορεί να είναι αυξημένος έως και κατά 65%.
Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συμβάλλουν στην αύξηση της παχυσαρκίας, στην ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2, στην υπέρταση και στη συσσώρευση ανθυγιεινών λιπιδίων στο αίμα.
Τα τρόφιμα αυτά έχουν συχνά υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι, κορεσμένα και trans λιπαρά, ενώ προσφέρουν περιορισμένη διατροφική αξία. Περιέχουν λίγες φυτικές ίνες και μικρότερες ποσότητες θρεπτικών συστατικών, γεγονός που επιβαρύνει συνολικά τον οργανισμό.
Αυξάνεται η κατανάλωση στην Ευρώπη
Η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυξάνεται σταθερά στην Ευρώπη. Στην Ολλανδία, τα προϊόντα αυτά αντιστοιχούν στο 61% των ημερήσιων θερμίδων, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό φτάνει το 54%.
Αντίθετα, σε χώρες της Μεσογείου, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία, τα αντίστοιχα ποσοστά παραμένουν χαμηλότερα. Η διαφορά αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, στη μεγαλύτερη διατήρηση στοιχείων της μεσογειακής διατροφής.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι πολλές εθνικές διατροφικές οδηγίες εξακολουθούν να επικεντρώνονται κυρίως στις θερμίδες, στα λιπαρά και στα επιμέρους θρεπτικά συστατικά, αφήνοντας σε δεύτερο επίπεδο τον βαθμό βιομηχανικής επεξεργασίας των τροφίμων.
Ωστόσο, ακόμη και προϊόντα που προβάλλονται ως «υγιεινά» μπορεί να εμπίπτουν στην κατηγορία των υπερεπεξεργασμένων, λόγω της σύνθεσης και της διαδικασίας παραγωγής τους.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων και άλλων χρόνιων παθήσεων πρέπει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη διατροφική σύσταση των τροφίμων, αλλά και τον βαθμό επεξεργασίας τους.
Η επιλογή φυσικών ή ελάχιστα επεξεργασμένων τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια και δημητριακά ολικής άλεσης, θεωρείται πιο ασφαλής και ωφέλιμη για την καρδιαγγειακή υγεία και τη συνολική προστασία του οργανισμού.
