Υπό επιτροπεία ο Ζελένσκι: ΕΕ και ΔΝΤ βάζουν επίτροπο για να φυλάνε τα λεφτά της Ουκρανίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, υπό την πίεση εσωτερικών και διεθνών παραγόντων σχετικά με ζητήματα διαφάνειας στην Ουκρανία, προχώρησαν σε παρεμβάσεις για την ενίσχυση του ελέγχου επί της διαχείρισης της διεθνούς οικονομικής βοήθειας και των δημόσιων οικονομικών της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται ο διορισμός του Oleksandr Tsyvinsky ως επικεφαλής του Economic Security Bureau (ESB).

Ο Tsyvinsky, ο οποίος επελέγη από ανεξάρτητη επιτροπή στις 27 Ιουνίου, δήλωσε ότι αναμένει τον επίσημο διορισμό του την εβδομάδα μεταξύ 6 και 7 Αυγούστου. Η διαδικασία επιταχύνθηκε έπειτα από πιέσεις ευρωπαϊκών θεσμών και εσωτερικών φορέων, μετά από διαφωνίες σχετικά με την αποδοχή της υποψηφιότητάς του από την ουκρανική κυβέρνηση.

Αρχικά, η κυβέρνηση είχε απορρίψει την υποψηφιότητα επικαλούμενη επιστολή της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), σύμφωνα με την οποία ο αποξενωμένος πατέρας του διαθέτει ρωσική υπηκοότητα. Ο ίδιος ο Tsyvinsky δήλωσε ότι δεν διατηρεί επαφές με τον πατέρα του και ότι έχει ήδη περάσει όλους τους απαιτούμενους ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων τεστ αξιοπιστίας και δύο δεκαετιών προϋπηρεσίας στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου, καθώς και θητείας στο Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης Διαφθοράς (NABU).

Η Πρωθυπουργός Yuliia Svyrydenko επιβεβαίωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Tsyvinsky την 1η Αυγούστου, κατά την οποία συμφωνήθηκε η διεξαγωγή τεστ ανίχνευσης ψεύδους για την άρση κάθε αμφιβολίας σχετικά με πιθανές ρωσικές διασυνδέσεις. Σε ανάρτησή της στο Telegram, ανέφερε ότι η διαδικασία αυτή θα συμβάλει στην αποσαφήνιση της υπόθεσης και την επιτάχυνση της τελικής απόφασης για τον διορισμό.

Η καθυστέρηση της τοποθέτησης του νέου επικεφαλής του ESB είχε προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από αντιπολιτευόμενα κόμματα όσο και από οργανώσεις κατά της διαφθοράς, οι οποίες υποστήριξαν ότι η απόρριψη της υποψηφιότητας ήταν πολιτικά υποκινούμενη και παραβίαζε τη νομική πρόβλεψη για διορισμό εντός 10 ημερών από την επιλογή. Παράλληλα, επισημάνθηκε η σύνδεση του ζητήματος με τις μαζικές αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν στις 22 Ιουλίου, μετά από κυβερνητικές προσπάθειες περιορισμού της ανεξαρτησίας οργανισμών όπως το NABU και η Ειδική Αντιδιαφθορά Εισαγγελία (SAPO).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε επιστολή της προς την ουκρανική κυβέρνηση στις 31 Ιουλίου, κάλεσε για άμεσο διορισμό του Tsyvinsky, αναφέροντας ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις που να τον συνδέουν με κινδύνους για την εθνική ασφάλεια. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η υπόθεση σχετίζεται άμεσα με τις δεσμεύσεις της Ουκρανίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πορείας της και των μεταρρυθμιστικών υποχρεώσεων προς το ΔΝΤ.

Το Economic Security Bureau, που ιδρύθηκε το 2021, έχει δεχθεί κριτική για έλλειψη αποτελεσματικότητας και πολιτικές παρεμβάσεις. Η μεταρρύθμισή του αποτελεί προαπαιτούμενο για τη συνέχιση του προγράμματος δανεισμού με το ΔΝΤ και για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ.

Στο μεταξύ, έχει τεθεί σε ισχύ νομοθεσία που επαναφέρει την ανεξαρτησία των οργανισμών κατά της διαφθοράς, η οποία είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση. Ο νέος νόμος προβλέπει την υποχρεωτική διεξαγωγή τεστ ανίχνευσης ψεύδους κάθε δύο έτη για όσους έχουν πρόσβαση σε απόρρητες πληροφορίες, στο πλαίσιο προσπαθειών περιορισμού εξωτερικής επιρροής.