Στο στάδιο της επίσημης συμβασιοποίησης περνά σήμερα η ερευνητική γεώτρηση για υδρογονάνθρακες στο «Block 2» του Βορειοδυτικού Ιονίου, με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ουσιαστικό βήμα για την υλοποίηση του έργου, το οποίο έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027 και αναμένεται να αποτελέσει την πρώτη γεώτρηση στον ελληνικό χώρο έπειτα από διάστημα άνω των τεσσάρων δεκαετιών.
Η συμφωνία συνάπτεται ανάμεσα στην κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – HELLENiQ Energy, που διατηρεί τα δικαιώματα έρευνας στη συγκεκριμένη θαλάσσια παραχώρηση, και την εταιρεία Stena Drilling, η οποία αναλαμβάνει το επιχειρησιακό σκέλος της γεώτρησης. Η υπογραφή πραγματοποιείται παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, καθώς και των πρέσβεων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σουηδίας. Μετά την τελετή θα ακολουθήσει αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος γεώτρησης από την κοινοπραξία.
Το «Block 2» μπαίνει σε τροχιά γεώτρησης
Η σημερινή υπογραφή έρχεται σε συνέχεια της κατ’ αρχήν συμφωνίας που είχε επιτευχθεί τον περασμένο Νοέμβριο στην Αθήνα, όταν και οριστικοποιήθηκε η είσοδος της αμερικανικής ExxonMobil στην ερευνητική κοινοπραξία. Μετά την αναδιάρθρωση των ποσοστών, η ExxonMobil κατέχει πλέον το 60%, η Energean διατηρεί το 30% και η HELLENiQ Energy το 10%.
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα δεδομένα, το «Block 2» θεωρείται η πλέον ώριμη παραχώρηση για την πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν υπάρχει αξιοποιήσιμο κοίτασμα υδρογονανθράκων, με τις πιθανότητες επιτυχίας να τοποθετούνται στην περιοχή του 15% με 18%. Η ερευνητική γεώτρηση «Ασωπός-1» θα εστιάσει σε πιθανό ταμιευτήρα ανθρακικών πετρωμάτων σε βάθος περίπου 4.000 μέτρων και αφορά εκτιμώμενο δυνητικό κοίτασμα της τάξης των 200 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.
Το γεωτρύπανο που θα αναλάβει την αποστολή
Κεντρικό ρόλο στην επιχείρηση θα έχει το Stena DrillMAX, ένα πλοίο-γεωτρύπανο 6ης γενιάς που κατασκευάστηκε το 2007 από τη Samsung Heavy Industries και επιχειρεί υπό τη διαχείριση της Stena Drilling. Ανήκει στη γνωστή σειρά DrillMAX, η οποία έχει σχεδιαστεί για απαιτητικές υπεράκτιες γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη και σε συνθήκες υψηλής επιχειρησιακής πίεσης.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του συγκεκριμένου γεωτρύπανου είναι η δυνατότητά του να επιχειρεί σε υπερβαθέα ύδατα. Έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί σε βάθος νερού έως 3.000 μέτρων και να πραγματοποιεί γεωτρήσεις σε βάθη που ξεπερνούν τα 10 χιλιόμετρα, προσφέροντας πρόσβαση σε υποθαλάσσιους στόχους που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολα προσβάσιμοι.
Τα τεχνολογικά συστήματα και τα χαρακτηριστικά ασφαλείας
Η επιχειρησιακή του απόδοση βασίζεται σε προηγμένα τεχνολογικά συστήματα, τα οποία επιτρέπουν συνεχή και ασφαλή λειτουργία ακόμη και σε δυσμενές περιβάλλον. Το σύστημα δυναμικής τοποθέτησης DP3 επιτρέπει στο πλοίο να διατηρεί με ακρίβεια τη θέση του χωρίς ανάγκη αγκυροβόλησης, χρησιμοποιώντας προπέλες ελεγχόμενες από υπολογιστικά συστήματα.
Παράλληλα, διαθέτει σύστημα διπλής δραστηριότητας, που επιτρέπει την ταυτόχρονη εκτέλεση διαφορετικών εργασιών γεώτρησης, περιορίζοντας τον απαιτούμενο χρόνο και το λειτουργικό κόστος. Εξίσου κρίσιμο είναι το σύστημα αποτροπής εκροών, το οποίο αναλαμβάνει τον έλεγχο της πίεσης και τη σφράγιση του φρέατος σε κατάσταση ανάγκης, αποτρέποντας ανεξέλεγκτες διαρροές πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Σε μια περίοδο αυξημένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας, τα στοιχεία αυτά θεωρούνται απολύτως καθοριστικά.
Το Stena DrillMAX έχει μήκος 228 μέτρα, πλάτος 42 μέτρα, μεταφορική ικανότητα περίπου 97.000 τόνων και δυνατότητα υποστήριξης πληρώματος έως 180 ατόμων. Διαθέτει μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους για καύσιμα και εξοπλισμό, γεγονός που του επιτρέπει να παραμένει για μεγάλο διάστημα σε αποστολή χωρίς ανεφοδιασμό. Παράλληλα, φέρει συστήματα παραγωγής ενέργειας, βαρύ γερανοφόρο εξοπλισμό, εξειδικευμένα εργαλεία γεώτρησης και πρόσθετες δικλείδες περιβαλλοντικής προστασίας.
Το ενεργειακό και στρατηγικό αποτύπωμα του έργου
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο γεγονός ότι το Stena DrillMAX είναι το πρώτο γεωτρύπανο που έλαβε την πιστοποίηση DNV «Abate (P)», η οποία αφορά τη μείωση εκπομπών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Το στοιχείο αυτό προσδίδει πρόσθετη βαρύτητα στο εγχείρημα, καθώς εντάσσει την επιχείρηση όχι μόνο σε ενεργειακό αλλά και σε περιβαλλοντικό πλαίσιο αυξημένων απαιτήσεων.
Η σημερινή εξέλιξη καταγράφεται ως ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια επανενεργοποίησης του ελληνικού ερευνητικού ενδιαφέροντος για υδρογονάνθρακες. Το αν η γεώτρηση στο «Block 2» θα επιβεβαιώσει τελικά την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος, θα φανεί το 2027. Ωστόσο, από σήμερα και έπειτα, το έργο περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού στη φάση της ουσιαστικής προετοιμασίας.
