Υπόθεση-θρίλερ στη Φωκίδα: Έσκαβαν «επαγγελματικό» τούνελ 12 μέτρων δίπλα σε αρχαιολογικό χώρο αναζητώντας λίρες
Φωκίδα: Ένα τούνελ 12 μέτρων, προσεκτικά κατασκευασμένο με ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, σύστημα εξαερισμού, σωληνώσεις, τσίγκινη οροφή και μηχανισμούς άντλησης υδάτων, έγινε η αφορμή να ξετυλιχθεί ένα απίστευτο σενάριο παράνομης ανασκαφής με πρωταγωνιστές δύο συνταξιούχους ηλικίας 74 και 69 ετών, στην περιοχή του Ευπαλίου Φωκίδας. Η τοποθεσία: ένα απομονωμένο χωράφι, ελάχιστα μέτρα από αρχαιολογικό χώρο και το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου. Οι αποκαλύψεις σοκάρουν, τόσο για την κλίμακα του έργου, όσο και για την τόλμη με την οποία φέρεται να οργανώθηκε το παράνομο ριφιφί.
Το καλά κρυμμένο άνοιγμα στο έδαφος, που θύμιζε καταπακτή αρχαίου τάφου, αποκάλυψε ένα ολόκληρο υπόγειο σύστημα ανασκαφής που δεν θυμίζει πρόχειρη προσπάθεια, αλλά επαγγελματική υποδομή. Υποστηλώματα, καλωδιώσεις, αναβατόριο και ακόμη και… φαράσι για την καθαριότητα του χώρου, μαρτυρούν σχεδιασμό, χρηματοδότηση και τεχνογνωσία.
Οι αρχές, που εντόπισαν τους δύο άνδρες με κομπρεσέρ στο χέρι κατά την επιχείρηση σύλληψης, αναρωτιούνται εύλογα πώς δύο συνταξιούχοι κατάφεραν να πραγματοποιήσουν τόσο εκτεταμένο και τεχνικά άρτιο έργο χωρίς βοήθεια. Η αστυνομική έρευνα εξετάζει το ενδεχόμενο ύπαρξης συνεργών, αλλά και την πιθανότητα η ανασκαφή να σχετίζεται με αρχαιολογικά ευρήματα, λόγω της εγγύτητας του σημείου σε ιστορικά σημαντική περιοχή.
Σύμφωνα με τον 74χρονο, η έμπνευση για το «σκάψιμο» ήρθε από ιστορίες ηλικιωμένων του χωριού, που έκαναν λόγο για λίρες κρυμμένες από αντάρτες. Υποστήριξε πως εντόπισε «σήματα» με ειδικά μηχανήματα επιφανειακής ανίχνευσης. Στο ερώτημα γιατί δεν ζήτησε άδεια από τις αρμόδιες αρχές, απάντησε πως φοβόταν πως θα τον έστελναν απευθείας στη φυλακή. «Προσπάθησα να κάνω κάτι καλύτερο για τη ζωή μου και απέτυχα», δήλωσε.
Όμως, τα ευρήματα της αστυνομίας δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μια απλή υπόθεση «χρυσοθηρίας». Εκτός από τον υπόγειο διάδρομο και τον εξοπλισμό εντός του τούνελ, στο σπίτι των κατηγορούμενων εντοπίστηκαν:
18.380 ευρώ σε μετρητά
5.774 δολάρια ΗΠΑ
6.500 LEU Ρουμανίας
Ένας ανιχνευτής μετάλλων
Μια μεταλλική ράβδος ανίχνευσης
Μεταλλικά υποστυλώματα
Ηλεκτρικά τρυπάνια και γεωργικά εργαλεία
Ο ξάδερφος του ενός από τους δύο κατηγορούμενους, ιδιοκτήτης του οικοπέδου όπου έγινε η ανασκαφή, δήλωσε σοκαρισμένος. Όπως είπε, του είχε παραχωρήσει το χωράφι για να μαζεύει ελιές και δεν είχε ιδέα για τη δραστηριότητα που λάμβανε χώρα εκεί. «Αν μου το έλεγε, θα τον σκότωνα», είπε χαρακτηριστικά, δηλώνοντας άγνοια για τις παράνομες εργασίες που γίνονταν.
Άλλη μαρτυρία από συγγενικό πρόσωπο του 69χρονου ενισχύει την εντύπωση ότι κάτι «μεγάλο» σχεδιαζόταν εδώ και καιρό. «Τον είχα δει να σκάβει και να μεταφέρει μηχανήματα, αλλά έλεγε ότι το κάνει για σωλήνες. Δεν πήγε το μυαλό μου αλλού», ανέφερε. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι τον είχε δει να συνομιλεί και με Ρουμάνους, ενώ είχε εκφράσει ενδιαφέρον για την ιστορία του αρχαιολογικού χώρου.
Το τούνελ, σύμφωνα με τις αρχές, είχε φτάσει σε τέτοιο βάθος που εντοπίστηκε νερό. Αυτό, σε συνδυασμό με τις τεχνικές υποδομές που βρέθηκαν στο εσωτερικό του, προκαλεί απορία για το κατά πόσο στόχος ήταν απλώς λίρες ή αν υπήρχε ενδιαφέρον για πιθανό αρχαιολογικό θησαυρό. Η περιοχή, άλλωστε, έχει πλούσιο ιστορικό υπόβαθρο: το Ευπάλιο, παλαιότερα γνωστό ως Ευπόλιον, ήταν πόλη των Οζολών Λοκρών και αναφέρεται ήδη από τον Θουκυδίδη. Το όνομα αποδίδεται είτε στην παραγωγή καλών παλαιστών («ευ» + «πάλη») είτε στην έννοια της «μικρής καλής πόλης» («ευ» + «πόλιον»).
Το Υπουργείο Πολιτισμού και η Εφορεία Αρχαιοτήτων έχουν ήδη ενημερωθεί, ενώ αναμένεται έλεγχος για πιθανές φθορές ή παραβίαση αρχαιολογικού χώρου. Η υπόθεση, ωστόσο, εγείρει και ευρύτερα ερωτήματα: Ποιος παρείχε την τεχνική στήριξη για ένα τόσο σύνθετο έργο; Υπήρχε κάποιος χρηματοδότης ή καθοδηγητής; Οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Μέχρι στιγμής, οι δύο συνταξιούχοι αντιμετωπίζουν βαριές κατηγορίες για παραβίαση αρχαιολογικής νομοθεσίας, παράνομη ανασκαφή και κατοχή μη δηλωμένων χρηματικών ποσών, ενώ αναμένεται η παραπομπή τους στον ανακριτή. Το αδιανόητο αυτό περιστατικό στο Ευπάλιο, που παραπέμπει σε κινηματογραφικό σενάριο, έχει συγκλονίσει την τοπική κοινωνία και έχει προκαλέσει αίσθηση σε ολόκληρη τη χώρα.
