Τρία περιστατικά λεπτοσπείρωσης καταγράφηκαν τον Απρίλιο στη Ζάκυνθο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, με έναν 74χρονο άνδρα να χάνει τη ζωή του έπειτα από νοσηλεία στο νοσοκομείο του νησιού λόγω σοβαρής λοίμωξης.
Τις τελευταίες ημέρες επιβεβαιώθηκαν ακόμη δύο κρούσματα σε άνδρες ηλικίας 21 και 34 ετών. Ο πρώτος έχει αναρρώσει, ενώ ο δεύτερος παραμένει νοσηλευόμενος εκτός κινδύνου στο νοσοκομείο Ζακύνθου.
Κατά τον ΕΟΔΥ, τα τρία περιστατικά δεν συνδέονται επιδημιολογικά, καθώς εντοπίζονται σε διαφορετικές περιοχές του νησιού, με αποστάσεις που κυμαίνονται από 1,5 έως 5 χιλιόμετρα, χωρίς συγγενική σχέση ή κοινό επαγγελματικό περιβάλλον.
Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η Ζάκυνθος παρουσιάζει διαχρονικά αυξημένη συχνότητα εμφάνισης λεπτοσπείρωσης, λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών και περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών της.
Στο τέλος Μαρτίου σημειώθηκαν τοπικά κύματα κακοκαιρίας με βροχοπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα, συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη και τη διασπορά του παθογόνου στο περιβάλλον.
Ο ΕΟΔΥ προγραμματίζει την αποστολή κλιμακίου επαγγελματιών υγείας για τη διερεύνηση των περιστατικών και την ενημέρωση των κατοίκων σχετικά με τη νόσο.
Οι υγειονομικές υπηρεσίες της Ζακύνθου βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα και συνεργάζονται με τον Οργανισμό, με στόχο την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Συστήνεται στους πολίτες η αυστηρή τήρηση των κανόνων ατομικής υγιεινής, η αποφυγή επαφής με στάσιμα νερά και η άμεση επικοινωνία με γιατρό σε περίπτωση συμπτωμάτων όπως πυρετός, μυαλγίες, πονοκέφαλος, αδυναμία ή έντονη κόπωση.
Η λεπτοσπείρωση είναι μια μικροβιακή λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Leptospira. Πρόκειται για μια νόσο που μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, κυρίως μέσω της επαφής με ούρα μολυσμένων ζώων, με πιο γνωστούς φορείς τα τρωκτικά.
Το μικρόβιο μπορεί να επιβιώσει για ημέρες σε υγρό περιβάλλον, σε στάσιμα νερά, λάσπες ή υδάτινες συλλογές, γι’ αυτό και ο κίνδυνος αυξάνεται σε συνθήκες κακής υγιεινής, πλημμυρών ή αυξημένης παρουσίας ποντικών και αρουραίων.
Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται, συνήθως, όταν μολυσμένο νερό ή χώμα έρθει σε επαφή με τραυματισμένο δέρμα, με τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για μια λοίμωξη που απαιτεί απαραίτητα άμεσο δάγκωμα ή επαφή με το ζώο.
Η λεπτοσπείρωση μπορεί να εμφανιστεί με ήπια συμπτώματα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις εξελίσσεται σε σοβαρή και απειλητική για τη ζωή νόσο. Στις πιο κοινές ενδείξεις περιλαμβάνονται:
- πυρετός
- έντονος πονοκέφαλος
- ρίγος
- μυαλγίες
- αδυναμία και καταβολή
Σε βαρύτερες μορφές μπορεί να εμφανιστούν:
- ίκτερος
- νεφρική δυσλειτουργία ή νεφρική ανεπάρκεια
- μηνιγγίτιδα
- αναπνευστικές επιπλοκές
- αιμορραγικές εκδηλώσεις
Αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν όσοι εργάζονται ή κινούνται σε περιβάλλοντα με χώμα, νερά, αγροτικές ή κτηνοτροφικές δραστηριότητες, καθώς και όσοι εκτίθενται σε περιοχές με αυξημένο πληθυσμό τρωκτικών.
Στην Ελλάδα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μεγάλο ποσοστό των περιστατικών αφορά ανθρώπους με αγροτοκτηνοτροφική ενασχόληση. Ωστόσο, η νόσος δεν αφορά μόνο αυτή την ομάδα. Όπου υπάρχουν μολυσμένα νερά, υγρασία, πλημμυρικά φαινόμενα ή κακή διαχείριση απορριμμάτων, το ρίσκο αυξάνεται.
Πώς αντιμετωπίζεται
Η λεπτοσπείρωση «καταπολεμάται» με αντιβιοτική αγωγή, ιδίως όταν η διάγνωση τεθεί έγκαιρα. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία, στενή παρακολούθηση και υποστηρικτική θεραπεία – ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επιπλοκές στα νεφρά, το ήπαρ ή το αναπνευστικό.
Γι’ αυτό και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική. Ένας ασθενής με πυρετό, μυαλγίες και ιστορικό έκθεσης σε ύποπτο περιβάλλον καλό είναι να μην αμελεί την ιατρική αξιολόγηση.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στον περιορισμό της έκθεσης και στην προστασία από μολυσμένο περιβάλλον. Βασικά μέτρα αποτελούν:
- η αποφυγή επαφής με στάσιμα ή ύποπτα νερά
- η χρήση γαντιών και προστατευτικού ρουχισμού σε αγροτικές ή υπαίθριες εργασίες
- η απομάκρυνση απορριμμάτων και η καθαριότητα σε αυλές, αποθήκες και κατοικίες
- η μυοκτονία και τα μέτρα περιορισμού των τρωκτικών
- η προστασία των τροφίμων και του πόσιμου νερού από πιθανή μόλυνση
