Ζοχάρ ζητά έρευνα για το ντοκιμαντέρ NAZA

Ο Ισραηλινός υπουργός Πολιτισμού, Μίκι Ζοχάρ, προχώρησε σε μια σημαντική κίνηση ζητώντας τη διενέργεια ενδελεχούς έρευνας για να ταυτοποιηθούν οι πηγές που, υπό καθεστώς ανωνυμίας, κατηγόρησαν τον στρατό της χώρας ότι προκαλεί τον θάνατο πολλών αμάχων στη Λωρίδα της Γάζας, στο πλαίσιο του ντοκιμαντέρ με τίτλο "NAZA". Η ενέργεια αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονων αντιπαραθέσεων γύρω από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και την ηθική τους διάσταση.

Την προηγούμενη ημέρα, Κυριακή το βράδυ, ο Ζοχάρ είχε ζητήσει τη λήψη μέτρων για την αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητας από τους δημιουργούς του ντοκιμαντέρ, Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, οι οποίοι τιμήθηκαν με το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το περασμένο Σάββατο. Ο υπουργός κατηγόρησε τους δύο σκηνοθέτες για "προδοσία κατά του κράτους", μια κατηγορία με βαρύτατες συνέπειες.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Ζοχάρ δήλωσε ότι επικοινώνησε με το υπουργείο Εσωτερικών για να εξεταστεί το αίτημα αφαίρεσης της υπηκοότητας, υποστηρίζοντας ότι οι δύο δημιουργοί "δεν επέδειξαν πίστη προς το κράτος και συνεργάστηκαν με τον εχθρό". Η δήλωση αυτή εντείνει τις ανησυχίες για την ελευθερία της έκφρασης και την ανεξαρτησία των καλλιτεχνών στο Ισραήλ.

Ο υπουργός πρόσθεσε ότι ζήτησε να ερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο συγκεντρώθηκαν τα στοιχεία του ντοκιμαντέρ, ποιος βρίσκεται πίσω από αυτά, και να ελεγχθεί αν οι δραστηριότητες που οδήγησαν στη συγκέντρωση και δημοσίευσή τους ενδέχεται να βοήθησαν τον εχθρό σε καιρό πολέμου. Αυτές οι κατηγορίες αναδεικνύουν την έντονη αντίθεση των ισραηλινών αρχών σε οποιαδήποτε κριτική του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου εναντίον της Χαμάς στη Γάζα, μετά την άνευ προηγουμένου επίθεση της παλαιστινιακής οργάνωσης κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Η αφαίρεση της υπηκοότητας, αν και νομικά εφικτή στο Ισραήλ, εφαρμόζεται σπάνια. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε το 2022 τη δυνατότητα του κράτους να αφαιρεί την ιθαγένεια από άτομα που επιδεικνύουν έλλειψη "νομιμοφροσύνης", όπως σε περιπτώσεις κατασκοπείας ή προδοσίας. Επιπλέον, το 2023 ο νόμος διευρύνθηκε για να καλύπτει και άτομα καταδικασμένα για "τρομοκρατία", απαιτώντας την υποβολή αιτήματος από τον υπουργό Εσωτερικών, την έγκριση του υπουργού Δικαιοσύνης και την επικύρωση από τα δικαστήρια.

Το ντοκιμαντέρ "NAZA" βασίζεται σε ανώνυμες μαρτυρίες 24 μελών του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο οι ισραηλινές δυνάμεις προκαλούν τον θάνατο αμάχων στον πόλεμο κατά της Χαμάς στη Γάζα. Στην 80λεπτη ταινία, οι μάρτυρες περιγράφουν πώς διάφορα τεχνολογικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης, επέτρεψαν στον στρατό να εντοπίζει μέσω κινητών τηλεφώνων ύποπτα μέλη της Χαμάς και τις οικογένειές τους, και στη συνέχεια να τα πλήττει αδιακρίτως στα σπίτια τους.

Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, ο όρος "NAZA" είναι ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται εντός του ισραηλινού στρατού για να δηλώσει τον εκτιμώμενο αριθμό "παράπλευρων απωλειών" κάθε πλήγματος. Ένας μάρτυρας ανέφερε ότι ένας βομβαρδισμός με έναν μόνο στόχο προκάλεσε τον θάνατο 500 ανθρώπων που βρίσκονταν κοντά. Ο ισραηλινός στρατός, σε απάντηση, δήλωσε ότι "δεν έχει ποτέ σχεδιάσει, εγκρίνει ή πραγματοποιήσει πλήγμα στη Γάζα από το οποίο αναμενόταν να χάσουν τη ζωή τους 500 άνθρωποι—ή οποιοσδήποτε άλλος αριθμός τέτοιας κλίμακας", προσθέτοντας ότι "δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να το επιβεβαιώνει αυτό".