Σοβαρότατο ζήτημα ασφάλειας έχει προκαλέσει στην Κύπρο η εξαφάνιση ποσότητας περίπου 13 κιλών (30 λιβρών) εκρηκτικού υλικού ΤΝΤ, κατά τη διάρκεια άσκησης της Εθνική Φρουρά στο πεδίο βολής Καλού Χωριού. Το περιστατικό έχει σημάνει συναγερμό στις στρατιωτικές και αστυνομικές αρχές, καθώς πρόκειται για στρατιωτικού τύπου εκρηκτικό, η τύχη του οποίου παραμένει άγνωστη. Η υπόθεση θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή, τόσο λόγω της φύσης του υλικού όσο και λόγω των πιθανών συνεπειών σε περίπτωση κακόβουλης χρήσης.
Αμέσως μετά τη διαπίστωση του κενού στην καταγραφή, ξεκίνησε εσωτερική διερεύνηση, ενώ στο σημείο μετέβη και ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, προκειμένου να παρακολουθήσει από κοντά τις έρευνες. Παράλληλα, ενήμερη είναι και η Αστυνομία Κύπρου, η οποία συνεργάζεται με τις στρατιωτικές αρχές για τη συλλογή στοιχείων και την αξιολόγηση των κινδύνων. Μέχρι να αποσαφηνιστεί πλήρως τι έχει συμβεί, η προγραμματισμένη άσκηση για σήμερα ανεστάλη, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα της κατάστασης.
Δύο σενάρια, ένα μείζον πρόβλημα
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το philenews.com, οι ανακριτικές αρχές εξετάζουν δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο και πιο ανησυχητικό είναι ότι το εκρηκτικό υλικό έχει πράγματι εξαφανιστεί, είτε λόγω κλοπής είτε λόγω σοβαρής παραβίασης των διαδικασιών φύλαξης. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο εγείρει άμεσα ζητήματα εθνικής ασφάλειας, καθώς η ανεξέλεγκτη κυκλοφορία ΤΝΤ συνιστά δυνητική απειλή για τον άμαχο πληθυσμό και τις υποδομές.
Το δεύτερο σενάριο είναι ότι το υλικό χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της άσκησης, χωρίς όμως να καταγραφεί σωστά στα προβλεπόμενα πρωτόκολλα. Αν επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο, τότε το πρόβλημα μετατοπίζεται από την πιθανότητα εγκληματικής ενέργειας στην αποκάλυψη σοβαρών επιχειρησιακών και διοικητικών ελλειμμάτων. Η απώλεια ελέγχου στην καταγραφή εκρηκτικών υλών, ακόμη και εντός στρατιωτικού πλαισίου, συνιστά θεσμική αποτυχία με δυνητικά επικίνδυνες προεκτάσεις.
Και στις δύο περιπτώσεις, το κοινό συμπέρασμα είναι ένα: τα πρωτόκολλα ασφαλείας είτε δεν τηρήθηκαν είτε αποδείχθηκαν ανεπαρκή. Το γεγονός ότι απαιτήθηκε η αναβολή της άσκησης δείχνει ότι οι ίδιες οι στρατιωτικές αρχές αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα του περιστατικού και την ανάγκη πλήρους διαλεύκανσης πριν από οποιαδήποτε συνέχιση δραστηριοτήτων.
Θεσμική αξιοπιστία υπό δοκιμασία
Η εξαφάνιση ή η μη καταγεγραμμένη χρήση 13 κιλών ΤΝΤ δεν είναι ένα «τεχνικό λάθος» χαμηλής σημασίας. Αγγίζει τον πυρήνα της αξιοπιστίας της στρατιωτικής διοίκησης και της ικανότητάς της να διαχειρίζεται επικίνδυνα υλικά με απόλυτη ακρίβεια. Σε μια περιοχή με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία όπως η Κύπρος, κάθε τέτοιο περιστατικό αποκτά πολλαπλάσιο βάρος.
Οι έρευνες συνεχίζονται, με εντατικούς ελέγχους στο πεδίο βολής και στα αρχεία της άσκησης, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξουν πειθαρχικές ή και ποινικές ευθύνες, εφόσον διαπιστωθούν παραλείψεις. Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο να εντοπιστεί τι απέγινε το εκρηκτικό υλικό, αλλά να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη ότι τέτοιου είδους «κενά» δεν μπορούν να επαναληφθούν.
Διότι όταν χάνονται 13 κιλά ΤΝΤ, δεν χάνεται απλώς ένα υλικό. Χάνεται, έστω προσωρινά, η αίσθηση ελέγχου – και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης.
