WSJ: Η Ελλάδα παράδειγμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας

Η αμερικανική εφημερίδα Wall Street Journal, σε εκτενές δημοσίευμά της, προβάλλει την Ελλάδα ως υπόδειγμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας για την υπόλοιπη Ευρώπη, εξετάζοντας την πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά τη δεκαετή κρίση χρέους. Το άρθρο αναδεικνύει τη ριζική μεταστροφή στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, σε μια συγκυρία όπου πολλές ευρωπαϊκές χώρες έρχονται αντιμέτωπες με διογκούμενο χρέος, τη δημογραφική γήρανση και τις αυξανόμενες πιέσεις στις κρατικές δαπάνες.

Με τίτλο «What Greece Learned From Going Broke - and Others in Europe Still Haven’t» («Τι έμαθε η Ελλάδα από τη χρεοκοπία της και τι δεν έχει μάθει ακόμη η υπόλοιπη Ευρώπη»), το δημοσίευμα περιγράφει πώς μια χώρα που πριν από περίπου δεκαέξι χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους κατάφερε να συγκρατήσει τα ελλείμματά της, να εμφανίζει δημοσιονομικά πλεονάσματα και να προχωρά σε πρόωρη αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων.

Από την κρίση χρέους στη δημοσιονομική προσαρμογή

Η ανάλυση της WSJ εκκινεί από τις πρόσφατες διαδηλώσεις σε ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Παρίσι και το Μιλάνο, όπου οι πολίτες εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για την ακρίβεια και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών. Οι εικόνες αυτές, σύμφωνα με την εφημερίδα, παραπέμπουν στην Αθήνα του 2010, όταν χιλιάδες πολίτες αντιδρούσαν στα μέτρα λιτότητας, στις περικοπές και στην αυξημένη φορολογία.

Η ελληνική οικονομία υπέστη τότε μία από τις βαθύτερες υφέσεις που έχει βιώσει ανεπτυγμένη χώρα σε περίοδο ειρήνης, απωλώντας περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της. Οι μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, η εκτόξευση της ανεργίας και η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης διαμόρφωσαν μια νέα κοινωνική πραγματικότητα.

Πριν από την κρίση, η χώρα βασιζόταν στον συνεχή δανεισμό, εμφάνιζε μεγάλα ελλείμματα και αντιμετώπιζε χρόνια προβλήματα φοροδιαφυγής και αυξανόμενου συνταξιοδοτικού κόστους. Η οικονομική κατάρρευση, ωστόσο, άλλαξε άρδην τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζονται πλέον οι κρατικές δαπάνες και οι δημοσιονομικές υποχρεώσεις.

Όπως επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα, η Ελλάδα έχει επιτύχει σταθερά δημοσιονομικά πλεονάσματα, με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας, έχει βελτιώσει την εισπραξιμότητα των φόρων και έχει περιορίσει τις δαπάνες. Παράλληλα, το κόστος δανεισμού έχει υποχωρήσει σημαντικά και η χώρα έχει πλέον τη δυνατότητα να εξοφλεί νωρίτερα μέρος των δανείων της.

Η αλλαγή πολιτικής νοοτροπίας

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στη μεταβολή του πολιτικού κλίματος στην Ελλάδα. Η δημοσιονομική πειθαρχία, σύμφωνα με τη WSJ, απολαμβάνει πλέον ευρύτερης αποδοχής στο πολιτικό σύστημα και δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο συγκεκριμένου πολιτικού χώρου.

Η εμπειρία των μνημονίων και το κοινωνικό κόστος της κρίσης φαίνεται να έχουν επηρεάσει και τη στάση των ψηφοφόρων, οι οποίοι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε υποσχέσεις για παροχές χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Η εφημερίδα εκτιμά ότι αυτή η αλλαγή συνιστά ένα από τα σημαντικότερα διδάγματα της ελληνικής περιπέτειας, ειδικά για ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που δυσκολεύονται να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα, τη φορολογία και τις δημόσιες υπηρεσίες.

Η ανάκαμψη δεν έχει αποκαταστήσει τις απώλειες

Παρά τη θετική αξιολόγηση της δημοσιονομικής πορείας, το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να επωμίζεται το τίμημα της κρίσης. Το ΑΕΠ παραμένει περίπου 20% χαμηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ οι μισθοί κινούνται ακόμη σε χαμηλά επίπεδα και η χώρα συγκαταλέγεται μεταξύ των φτωχότερων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η δημοσιονομική σταθερότητα, επομένως, δεν έχει οδηγήσει αυτομάτως στην αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου που χάθηκε κατά τη διάρκεια της ύφεσης. Η ενίσχυση της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας παραμένει κρίσιμη προϋπόθεση για τη βελτίωση των εισοδημάτων και την ουσιαστική σύγκλιση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες.