Τριάντα τέσσερις χώρες-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Αυστραλία και η Κόστα Ρίκα, εξέφρασαν την Παρασκευή την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στο μελλοντικό ειδικό δικαστήριο για την Ουκρανία, το οποίο θα αναλάβει να εκδικάσει τη ρωσική εισβολή στη χώρα. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την απόδοση δικαιοσύνης για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι "η στιγμή που η Ρωσία θα πρέπει να λογοδοτήσει για την επίθεσή της πλησιάζει", υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου. Η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που απαρτίζεται από τους υπουργούς Εξωτερικών των κρατών-μελών, συνήλθε σήμερα στο Κισινάου της Μολδαβίας και ενέκρινε ψήφισμα που θέτει τα θεμέλια της "διευθυντικής επιτροπής" του μελλοντικού δικαστηρίου.
Η πρωτοβουλία Ζελένσκι και η διεθνής στήριξη
Η δημιουργία του δικαστηρίου προωθήθηκε πέρυσι επί της αρχής από τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος υπέγραψε σχετική συμφωνία με το Συμβούλιο της Ευρώπης, θεματοφύλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ευρωπαϊκή ήπειρο, που αριθμεί 46 μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ουκρανία. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην κάλυψη ενός σημαντικού κενού στη διεθνή δικαιοσύνη, καθώς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία για το έγκλημα της ρωσικής επίθεσης, λόγω μη αναγνώρισης από τη Μόσχα.
Η Ρωσία, η οποία αποπέμφθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2022, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, έχει ήδη δηλώσει ότι θα θεωρήσει "άκυρες και χωρίς ισχύ" τις αποφάσεις του δικαστηρίου αυτού. Παρά τις αντιδράσεις, η διεθνής κοινότητα προχωρά αποφασιστικά στην υλοποίηση του σχεδίου.
Ο Αλέν Μπερσέ τόνισε ότι το δικαστήριο αυτό αντιπροσωπεύει τη δικαιοσύνη και την ελπίδα, και κάλεσε για συνέχιση της πολιτικής δέσμευσης, με διασφάλιση της λειτουργίας και της χρηματοδότησής του. Σε χωριστή ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε να συνεισφέρει 10 εκατομμύρια ευρώ για τη δημιουργία της νέας δικαστικής αρχής, ενισχύοντας έτσι την οικονομική βάση του εγχειρήματος.
Οι χώρες που δεν συμμετέχουν ακόμα
Δώδεκα χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν έχουν προς το παρόν προσχωρήσει στην πρωτοβουλία. Ανάμεσά τους βρίσκονται τέσσερα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ουγγαρία, Σλοβακία, Βουλγαρία, Μάλτα), τέσσερις χώρες των Βαλκανίων (Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία), τρεις χώρες του Καυκάσου (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία), καθώς και η Τουρκία. Η απουσία αυτών των χωρών υπογραμμίζει τις πολιτικές προκλήσεις που παραμένουν, ωστόσο η δυναμική της πρωτοβουλίας παραμένει ισχυρή.
