ΑΑΔΕ: Ανοίγει η ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη στην εφορία

Μέσα στην εβδομάδα που έρχεται ή, το αργότερο, έως τις 20 Ιουλίου, αναμένεται να ανοίξει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη νέα ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία, η οποία προβλέπει έως και 72 δόσεις για χρέη στην ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, στην πλατφόρμα myAADE θα εμφανιστεί τις επόμενες ημέρες η επιλογή «Ρυθμίσεις οφειλών – Αίτηση ρύθμισης οφειλών ν.5313/2026». Μέσω αυτής, οι οφειλέτες θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στη νέα ρύθμιση, η οποία βασίζεται στον λεγόμενο «νόμο Πιερρακάκη» για το ιδιωτικό χρέος.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει παρουσιάσει τη ρύθμιση ως πολιτική «δεύτερης ευκαιρίας» και οικονομικής επανένταξης. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Η νέα παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις έχουν συσσωρευμένες οφειλές από τα προηγούμενα χρόνια, αδυνατώντας να ανταποκριθούν σε φόρους, ασφαλιστικές εισφορές και καθημερινές υποχρεώσεις.

Η ρύθμιση των 72 δόσεων για φορολογικές οφειλές θα λειτουργεί παράλληλα με αντίστοιχη διαδικασία για χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ από ασφαλιστικές εισφορές. Και οι δύο ρυθμίσεις αφορούν παλαιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Για τα νεότερα χρέη, από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Πώς θα επιλέγεται ο αριθμός των δόσεων

Μόλις ανοίξει η εφαρμογή στο myAADE, ο οφειλέτης θα μπορεί να βλέπει την εικόνα της οφειλής του και το δοσολόγιο που προκύπτει ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων που θα επιλέξει. Όσο περισσότερους μήνες αποπληρωμής επιλέγει, τόσο μικρότερη θα είναι η μηνιαία δόση. Αντίθετα, όσο λιγότερες δόσεις επιλέγει, τόσο χαμηλότερη θα είναι η συνολική επιβάρυνση από τόκους.

Η νέα ρύθμιση είναι έκτακτη και θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Απευθύνεται σε όσους έχουν παλαιές αρρύθμιστες οφειλές προς εφορία, τελωνεία και ασφαλιστικά ταμεία, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να απλώσουν το χρέος σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Κρίσιμο στοιχείο είναι η πρώτη πληρωμή. Για τις οφειλές προς την εφορία, η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβληθεί μέσα σε τρεις ημέρες από την υποβολή της αίτησης. Για χρέη σε τελωνεία ή στο ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ, η καταβολή μπορεί να γίνει έως το τέλος του επόμενου μήνα. Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης πρέπει να έχει διαθέσιμη ρευστότητα πριν προχωρήσει στην αίτηση.

Το βασικό όριο της νέας ρύθμισης είναι ο χρονικός διαχωρισμός των χρεών. Οι οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις. Τα χρέη που προέκυψαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά θα συνεχίσουν να ρυθμίζονται με το υφιστάμενο πλαίσιο των 24 δόσεων.

Ο διαχωρισμός αυτός μπήκε ώστε να μη δοθεί κίνητρο εγκατάλειψης ενεργών πάγιων ρυθμίσεων. Περιορίζει, ωστόσο, τις προσδοκίες όσων περίμεναν μια ενιαία ρύθμιση για το σύνολο των οφειλών, χωρίς ημερομηνιακούς φραγμούς και με περισσότερες δόσεις.

Ποιοι μπορούν να κερδίσουν χαμηλότερη μηνιαία δόση

Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από τη νέα ρύθμιση μπορούν να επωφεληθούν πάνω από 1,5 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία εξακολουθούν να βαρύνονται με παλαιές αρρύθμιστες οφειλές προ του 2024.

Η ρύθμιση δεν καταργεί την πάγια διαδικασία των 24 δόσεων. Λειτουργεί συμπληρωματικά, επιτρέποντας στον οφειλέτη να χωρίσει το χρέος του σε δύο κατηγορίες: το παλαιό μέρος να ενταχθεί στις 72 δόσεις και το νεότερο να παραμείνει στην πάγια ρύθμιση.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της συνολικής μηνιαίας επιβάρυνσης από 30% έως 50%, ανάλογα με το ποιο μέρος της οφειλής έχει δημιουργηθεί πριν από το 2024. Για οφειλέτες με περιορισμένη ρευστότητα, η διαφορά αυτή μπορεί να είναι καθοριστική για το αν η ρύθμιση θα μείνει ενεργή ή θα χαθεί.

Η νέα ρύθμιση μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για τρεις βασικές κατηγορίες. Πρώτον, για όσους έχουν μεγάλα χρέη άνω των 150.000 ευρώ και αναζητούν τρόπο να τακτοποιήσουν μέρος των υποχρεώσεών τους, αποφεύγοντας επιπλέον συνέπειες, όπως η δημόσια έκθεση στη λίστα μεγαλοοφειλετών.

Δεύτερον, για μικρούς και μεσαίους οφειλέτες με χρέη περίπου από 2.000 έως 50.000 ευρώ, που αποτελούν τη μεγάλη μάζα πολιτών και επαγγελματιών που προσπαθούν να παραμείνουν συνεπείς. Σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις, σημαντικό μέρος της οφειλής έχει δημιουργηθεί πριν από το 2024 και μπορεί να μεταφερθεί στις 72 δόσεις.

Τρίτον, για οφειλέτες με παλαιά χρέη που έχουν ήδη οδηγήσει σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Ιδίως για μικρές οφειλές της τάξης των 3.000 έως 5.000 ευρώ, η καταβολή μέρους του χρέους και η ένταξη του υπολοίπου σε 72 δόσεις μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για αποδέσμευση από κατασχέσεις και άλλα μέτρα.

Ενδεικτικά, φυσικό πρόσωπο με συνολικό χρέος 7.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 5.000 ευρώ είναι παλαιές οφειλές, δεν θα χρειαστεί να ρυθμίσει όλο το ποσό σε 24 δόσεις. Θα μπορεί να εντάξει τα 5.000 ευρώ στις 72 δόσεις και τα υπόλοιπα 2.000 ευρώ στην πάγια ρύθμιση, μειώνοντας τη συνολική μηνιαία δόση περίπου στα 171 ευρώ, αντί για 310 ευρώ.

Αντίστοιχα, για χρέος 4.000 ευρώ, από το οποίο τα 3.000 ευρώ αφορούν οφειλές προ του 2024, η μηνιαία επιβάρυνση μπορεί να υποχωρήσει περίπου στα 95 ευρώ, αντί για 177 ευρώ με αποκλειστική χρήση της πάγιας ρύθμισης.

Σε μεγαλύτερες οφειλές, όπως σε μια επιχείρηση με συνολικό χρέος 300.000 ευρώ, από τα οποία τα μισά είναι παλαιά, η διαφορά γίνεται ακόμη πιο εμφανής. Αντί για μηνιαία επιβάρυνση άνω των 13.000 ευρώ, ο συνδυασμός των 72 και 24 δόσεων μπορεί να μειώσει τη δόση σχεδόν στις 9.000 ευρώ.

Η νέα ρύθμιση, επομένως, δεν αποτελεί συνολική λύση για το ιδιωτικό χρέος. Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να κάνει πιο διαχειρίσιμη την αποπληρωμή για αρκετούς οφειλέτες, υπό την προϋπόθεση ότι η νέα δόση θα είναι πραγματικά βιώσιμη σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο σημείο είναι ο σωστός διαχωρισμός των οφειλών και ο ρεαλιστικός υπολογισμός της δυνατότητας πληρωμής. Γιατί η «δεύτερη ευκαιρία» χάνει το νόημά της όταν ο οφειλέτης μπαίνει σε μια ρύθμιση που δεν μπορεί να εξυπηρετήσει και επιστρέφει λίγους μήνες αργότερα στο ίδιο αδιέξοδο.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι πολλοί πολίτες, επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις κουβαλούν ακόμη εκκρεμότητες του παρελθόντος, οι οποίες βαραίνουν το παρόν και περιορίζουν το μέλλον τους. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση απευθύνεται σε όσους δεν αρνούνται τις υποχρεώσεις τους, αλλά χρειάζονται ένα ρεαλιστικό πλαίσιο για να επιστρέψουν στην κανονική οικονομική ζωή.

Η πραγματική δοκιμασία, όμως, θα φανεί στην πράξη. Αν η πλατφόρμα λειτουργήσει χωρίς καθυστερήσεις, αν οι όροι είναι καθαροί και αν οι δόσεις είναι πράγματι προσαρμοσμένες στις οικονομικές δυνατότητες των οφειλετών, η ρύθμιση μπορεί να προσφέρει ανάσα. Αν περιοριστεί σε μια ακόμη τεχνική διευθέτηση χωρίς ουσιαστική μείωση της πίεσης, θα προστεθεί στη μακρά λίστα ρυθμίσεων που ανακυκλώνουν το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους.