ΑΑΔΕ και εξωδικαστικός: Οι αλλαγές για οφειλές και μικροοφειλέτες

Μέσα στην εβδομάδα αναμένεται να ενεργοποιηθεί από την ΑΑΔΕ η ηλεκτρονική πλατφόρμα για τη νέα ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας σε φυσικά και νομικά πρόσωπα τη δυνατότητα να τακτοποιήσουν παλαιά χρέη προς τη φορολογική διοίκηση.

Η ρύθμιση αφορά οφειλές που ήταν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και προβλέπεται στο άρθρο 19 του νέου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο έχει ήδη κοινοποιηθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Μέχρι την Κυριακή 12 Ιουλίου δεν είχε ανακοινωθεί η ακριβής ημέρα ενεργοποίησης της εφαρμογής. Σύμφωνα, όμως, με τον εκπρόσωπο Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Όμηρο Τσάπαλο, η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει μέσα στην εβδομάδα που ξεκινά τη Δευτέρα 13 Ιουλίου.

Ποια χρέη εντάσσονται στις 72 δόσεις

Στη νέα ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία, οι οποίες είχαν δημιουργηθεί έως και το τέλος του 2023. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου, πρόκειται για περίπου εννέα στις δέκα ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ.

Δυνητικά, η ρύθμιση αφορά περισσότερα από 1,2 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και περίπου 350.000 επιχειρήσεις, που εξακολουθούν να έχουν ανοιχτές φορολογικές εκκρεμότητες προηγούμενων ετών.

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να επιλέξουν αποπληρωμή έως 72 μηνιαίες δόσεις, περιορίζοντας τη μηνιαία επιβάρυνση σε σχέση με τις πάγιες ρυθμίσεις μικρότερης διάρκειας. Η επιλογή πολλών δόσεων μπορεί να δώσει ανάσα ρευστότητας, όμως παρατείνει τον χρόνο αποπληρωμής και ενδέχεται να αυξήσει το τελικό κόστος λόγω τόκων.

Για τα νεότερα χρέη, όμως, υπάρχει σαφής διαχωρισμός. Οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά δεν θα μπορούν να μεταφερθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων.

Όσοι έχουν παράλληλα παλαιά και νέα χρέη θα πρέπει να τακτοποιήσουν ξεχωριστά τις νεότερες οφειλές τους μέσω της πάγιας ρύθμισης σε έως 24 δόσεις. Στην πράξη, ένας φορολογούμενος με οφειλές τόσο έως το τέλος του 2023 όσο και για τα έτη 2024, 2025 ή 2026 θα χρειαστεί να διατηρεί δύο διαφορετικές ρυθμίσεις.

Η πρώτη θα αφορά τα παλαιά χρέη και θα μπορεί να φτάνει έως τις 72 δόσεις. Η δεύτερη θα αφορά τις νεότερες οφειλές και θα παραμένει στο πλαίσιο της πάγιας ρύθμισης. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η ένταξη στη νέα ρύθμιση δεν διαγράφει ούτε μεταφέρει αυτόματα το σύνολο των υποχρεώσεων του οφειλέτη.

Τι πρέπει να κάνουν οι οφειλέτες

Πριν από την υποβολή αίτησης, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν μέσω του προσωπικού τους λογαριασμού στο myAADE το ύψος, το είδος και την ημερομηνία δημιουργίας κάθε οφειλής.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον διαχωρισμό ανάμεσα στα χρέη που ήταν ληξιπρόθεσμα στις 31 Δεκεμβρίου 2023 και σε εκείνα που προέκυψαν μεταγενέστερα. Από αυτόν τον διαχωρισμό θα εξαρτηθεί αν μια οφειλή μπορεί να ενταχθεί στις 72 δόσεις ή αν θα πρέπει να ρυθμιστεί με το πάγιο πλαίσιο.

Με την ενεργοποίηση της εφαρμογής, η αίτηση αναμένεται να υποβάλλεται ηλεκτρονικά, με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Ο οφειλέτης θα επιλέγει τον αριθμό των δόσεων, θα ενημερώνεται για το ποσό της μηνιαίας καταβολής και θα πρέπει να πληρώσει εμπρόθεσμα την πρώτη δόση, σύμφωνα με τις οδηγίες που θα εκδώσει η ΑΑΔΕ.

Οι τελικές λεπτομέρειες για το ύψος της ελάχιστης δόσης, το επιτόκιο, την προθεσμία πληρωμής της πρώτης δόσης και τους λόγους απώλειας της ρύθμισης θα αποσαφηνιστούν με την ενεργοποίηση της πλατφόρμας και τις σχετικές εφαρμοστικές αποφάσεις.

Παράλληλα με τη ρύθμιση των 72 δόσεων, μέσα στον Ιούλιο αναμένεται να ενεργοποιηθούν αλλαγές και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.

Η πρώτη αλλαγή αφορά τους μικροοφειλέτες, καθώς μειώνεται το κατώτατο όριο οφειλής, ώστε να μπορούν να υποβάλουν αίτηση και πολίτες με συνολικά χρέη από 5.000 έως 10.000 ευρώ, οι οποίοι μέχρι σήμερα έμεναν εκτός του μηχανισμού.

Η δεύτερη αλλαγή προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να δηλώνει ποια περιουσιακά στοιχεία επιθυμεί να διατηρήσει. Άλλα στοιχεία της περιουσίας του θα μπορούν να οδηγούνται σε εκποίηση, με στόχο τη γρηγορότερη μείωση του συνολικού χρέους.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υπολογίσουν προσεκτικά εάν μπορούν να εξυπηρετούν σταθερά τη νέα μηνιαία δόση μαζί με τις τρέχουσες φορολογικές τους υποχρεώσεις. Η ένταξη σε περισσότερες δόσεις μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση, όμως δεν αίρει την ανάγκη συνέπειας.

Η δημιουργία νέων απλήρωτων οφειλών ή η μη εμπρόθεσμη καταβολή των δόσεων μπορεί, ανάλογα με τους τελικούς όρους, να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης. Για τον λόγο αυτό, οι φορολογούμενοι χρειάζεται να επιλέξουν αριθμό δόσεων που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές οικονομικές τους δυνατότητες και όχι σε έναν προσωρινό υπολογισμό αισιοδοξίας.

Η νέα ρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει ως ανάσα για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, όμως δεν αποτελεί από μόνη της λύση στο πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους. Η επιτυχία της θα κριθεί από το αν οι δόσεις θα είναι βιώσιμες, αν οι όροι θα είναι καθαροί και αν οι οφειλέτες θα μπορέσουν να παραμείνουν συνεπείς σε μια περίοδο που η φορολογική πίεση και το κόστος ζωής παραμένουν υψηλά.