Η δραματική κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο το Ιράν, επαναφέρει με οξύ τρόπο τον φόβο μιας γενικευμένης σύρραξης, την ώρα που οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτητα και η Ελλάδα καλείται να διαβάσει σωστά το νέο τοπίο. Στη συζήτηση του βουλευτή Β2’ Δυτικού Τομέα Αθηνών Ανδρέα Βορύλλα με τον επίκουρο καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής Γεώργιο Φίλη, αναδείχθηκε η αίσθηση ότι η περιοχή εισέρχεται σε μια εποχή πολέμου υψηλής έντασης, όπου οι παλαιοί κανόνες μοιάζουν να έχουν καταρρεύσει και η επόμενη ημέρα προμηνύεται ακόμη πιο επικίνδυνη.
Ο Γεώργιος Φίλης σημείωσε ότι η σημερινή έκρηξη δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά μέρος μιας ιστορικής μετάβασης που ξεκίνησε μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και επιταχύνθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατά την εκτίμησή του, η νέα παγκόσμια ισορροπία διαμορφώνεται μέσα από πολεμικές συγκρούσεις, ενεργειακές ανακατατάξεις και γεωοικονομικές συγκρούσεις, ενώ η κρίση γύρω από το Ιράν αποκτά ήδη χαρακτηριστικά ολοκληρωτικού πολέμου, με πιθανή επέκταση προς τα δυτικά, πιο κοντά στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Στην ίδια συζήτηση υπογραμμίστηκε ότι η Ελλάδα εμφανίζεται επιχειρησιακά έτοιμη και στρατηγικά παρούσα, με πρωτοβουλίες που, σύμφωνα με τους συνομιλητές, αποδεικνύουν ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει ως δύναμη σταθερότητας από τα Βαλκάνια έως την Ανατολική Μεσόγειο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος με την Κύπρο, στον έλεγχο εναέριων χώρων στην ευρύτερη περιοχή και στον ρόλο που καλούνται να παίξουν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις σε ένα περιβάλλον όπου οι εξελίξεις τρέχουν ταχύτερα από τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις.
Ο Ανδρέας Βορύλλας στάθηκε ιδιαίτερα στην άμεση στήριξη της Κύπρου και στη στάση της ΝΙΚΗΣ, επισημαίνοντας ότι ο πατριωτικός λόγος οφείλει να είναι καθαρός, ρεαλιστικός και απαλλαγμένος από ιδεολογικά συμπλέγματα του παρελθόντος. Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα διαθέτει τις δυνατότητες να πρωταγωνιστήσει και οφείλει να το πράξει, υπερασπιζόμενη όχι μόνο τους συμμάχους της, αλλά και τα δικά της εθνικά συμφέροντα. Η κρίση, τόνισε, δημιουργεί μια ιστορική ευκαιρία για στρατηγική αναβάθμιση της χώρας, αρκεί να υπάρξει πολιτική βούληση και εθνικός σχεδιασμός.
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε και η πιθανότητα αμερικανικής εισβολής ή περιορισμένης χερσαίας επιχείρησης στο Ιράν, με στόχο είτε την κατάληψη κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων είτε τον έλεγχο στρατηγικών σημείων στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Ο κ. Φίλης προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα άνοιγε τον δρόμο για ακόμη βαθύτερη κλιμάκωση, εμπλέκοντας πολιτοφυλακές, Κούρδους, τζιχαντιστικές οργανώσεις της Συρίας και, σε δεύτερο χρόνο, την ίδια την Τουρκία, με ό,τι αυτό θα σήμαινε για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδόθηκε και στην ενεργειακή διάσταση της κρίσης. Η αστάθεια στον Κόλπο, η απειλή κατά πετρελαϊκών υποδομών και η αβεβαιότητα γύρω από τις ροές ενέργειας προμηνύουν νέο κύμα ακρίβειας, με σοβαρές συνέπειες για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και ιδίως για την Ελλάδα. Ο Ανδρέας Βορύλλας προειδοποίησε ότι η ελληνική κοινωνία, ήδη εξαντλημένη από πολυετή οικονομική πίεση, δεν αντέχει μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική θύελλα. Όπως ανέφερε, η απάντηση δεν μπορεί να είναι επιδοματική διαχείριση και προσωρινά βοηθήματα, αλλά μια ολοκληρωμένη πολιτική ενεργειακής ασφάλειας, στήριξης της μεσαίας τάξης και επαναφοράς παραγωγικών εργαλείων, με αξιοποίηση και του λιγνίτη όπου αυτό απαιτείται.
Οι δύο συνομιλητές συνέδεσαν άμεσα το γεωπολιτικό μέτωπο με την εσωτερική αντοχή της χώρας. Η Ελλάδα, υποστήριξαν, οφείλει να διεκδικήσει ρόλο και στην ευρωπαϊκή άμυνα και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αξιοποιώντας τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα, από τη Σούδα έως τη ναυτιλία της. Παράλληλα, επισήμαναν ότι η χώρα πρέπει να επανεκκινήσει την αμυντική της βιομηχανία, να προστατεύσει τον εθνικό της πλούτο και να ανακτήσει την αναπτυξιακή της αυτοπεποίθηση.
Η Μέση Ανατολή οδεύει προς μια εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, η οποία δεν θα μείνει μακριά από την ελληνική πραγματικότητα. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια ούτε της αδράνειας ούτε των ψευδαισθήσεων. Χρειάζεται στρατηγική διαύγεια, εθνική ετοιμότητα και πολιτική που να συνδέει την άμυνα, την ενέργεια, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή. Σε μια εποχή όπου ο κόσμος αλλάζει βίαια, η επιβίωση και η ισχύς μιας χώρας κρίνονται από την ικανότητά της να κατανοεί εγκαίρως τις απειλές και να μετατρέπει τις κρίσεις σε ευκαιρίες εθνικής ανασυγκρότησης.
