AfD: Εχθρός της τέχνης και του Bauhaus

Στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διεκδικεί την απόλυτη πλειοψηφία στις τοπικές εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου. Το πολιτιστικό πρόγραμμα του κόμματος έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε μουσεία, θέατρα και πολιτιστικούς φορείς, οι οποίοι φοβούνται περιορισμούς στην καλλιτεχνική έκφραση.

Πιστοποιητικά συμμόρφωσης για καλλιτέχνες

Η AfD προτείνει οι καλλιτέχνες και οι πολιτιστικοί οργανισμοί να υπογράφουν δήλωση ότι δεν περιφρονούν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της, ως προϋπόθεση για τη χορήγηση κρατικής επιχορήγησης. Το κόμμα δεν προσδιορίζει με σαφήνεια τι συνιστά "ασέβεια", αλλά χαρακτηρίζει ως "αντιγερμανική τέχνη" ό,τι δεν ευθυγραμμίζεται με τις αντιλήψεις του. Ο εκπρόσωπος πολιτισμού της AfD, Χανς-Τόμας Τιλσνάιντερ, διευκρίνισε ότι "αντιγερμανική τέχνη είναι αυτή που δεν θέλει να είναι γερμανική", επικαλούμενος ως παράδειγμα μια όπερα με φεμινιστική προσέγγιση, την οποία χαρακτήρισε "αποδόμηση" και άρα μη άξια κρατικής χρηματοδότησης.

Το Bauhaus στο στόχαστρο

Το ιστορικό κίνημα του Bauhaus, σύμβολο της αρχιτεκτονικής πρωτοπορίας του 20ού αιώνα, βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής της AfD. Το κόμμα θεωρεί τη φιλοσοφία του υπερβολικά μοντέρνα και παγκοσμιοποιημένη, μακριά από την πατριωτική αισθητική. Η διευθύντρια του Ιδρύματος Bauhaus, Μπάρμπαρα Στάινερ, επισημαίνει ότι η κριτική αυτή αναπαράγει επιχειρήματα που χρησιμοποιούνταν πριν από έναν αιώνα, με γλώσσα παραπλήσια εκείνης της ναζιστικής περιόδου. Η AfD χαρακτηρίζει το Bauhaus ως "αμφιλεγόμενη Σχολή Αρχιτεκτονικής" και επικρίνει την κυβέρνηση για την προβολή του.

"Deutsch denken" και ιστορικοί συμβολισμοί

Το μότο της AfD, "Deutsch denken" (σκέφτεσαι γερμανικά), προωθεί μια συγκεκριμένη κοσμοθεωρία, επικαλούμενη ιστορικές προσωπικότητες όπως ο Όττο φον Μπίσμαρκ και ο Φρίντριχ Νίτσε. Ωστόσο, η φρασεολογία αυτή προκαλεί ανησυχίες, καθώς παραπέμπει σε ομιλία του Αδόλφου Χίτλερ το 1938. Η Μπάρμπαρα Στάινερ τονίζει ότι το σύνθημα φέρει ιστορικά φορτισμένους συνειρμούς, ενώ το κόμμα υποβαθμίζει τις ναζιστικές θηριωδίες και αμφισβητεί την κουλτούρα μνήμης.

Φόβοι και αντίσταση από τον πολιτιστικό κόσμο

Η Άνεγκρετ Λάαμπς, επικεφαλής του Μουσείου Τέχνης του Μαγδεμβούργου, εκφράζει τον φόβο των ανθρώπων του πολιτισμού για το μέλλον. Υποστηρίζει ότι η τέχνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς κρατική στήριξη και ότι η σύνδεση της χρηματοδότησης με την έννοια της "γερμανικής τέχνης" ισοδυναμεί με το τέλος του πολιτισμού. "Όπου επιβάλλονται εθνικά σύνορα, παύουν να υπάρχουν τέχνη και πολιτισμός που να αξίζουν αυτά τα ονόματα", δηλώνει χαρακτηριστικά. Η Ζαμπίνε Σραμ, διευθύντρια του Θεάτρου Μαριονέτας Μαγδεμβούργου, θεωρεί λυπηρό ότι δεν αντλούμε διδάγματα από την ιστορία και τονίζει την ανάγκη για έγκαιρη αντίσταση μέσω της τέχνης, πριν να είναι αργά.