Άγκυρα: Δύο κράτη ή καμία διαπραγμάτευση για το Κυπριακό

Η Άγκυρα επιβεβαιώνει ότι παραμένει αμετακίνητη στη γραμμή των δύο κρατών στο Κυπριακό, λίγες μόλις ώρες μετά την τριμερή συνάντηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με επίσημη ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε ότι, κατά την εκτίμηση της Άγκυρας, εξακολουθεί να μην υπάρχει κοινή βάση για την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Η θέση αυτή περιορίζει εξαρχής τις προσδοκίες που δημιούργησε η πρόθεση του Αντόνιο Γκουτέρες να συγκαλέσει νέα άτυπη διάσκεψη σε μορφή 5+1.

Η Τουρκία επιμένει στην αναγνώριση της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας» και του «ίσου διεθνούς καθεστώτος» των Τουρκοκυπρίων, όρους που οδηγούν ευθέως στην αναβάθμιση του κατοχικού μορφώματος και στην εγκατάλειψη της συμφωνημένης βάσης λύσης του Κυπριακού.

Με αυτόν τον τρόπο, η Άγκυρα απορρίπτει στην πράξη το πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, το οποίο στηρίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και επιχειρεί να επιβάλει ως αφετηρία των συνομιλιών τη μόνιμη διχοτόμηση του νησιού.

Η Άγκυρα κλείνει τον δρόμο επιστροφής στο Κραν Μοντανά

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, δήλωσε ότι η Τουρκία εκτιμά τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, υποστήριξε όμως ότι δεν έχουν δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις για την επανέναρξη συνολικών διαπραγματεύσεων.

Η τουρκική πλευρά προτείνει, αντί ουσιαστικής πολιτικής διαδικασίας, την προώθηση περιορισμένων μέτρων συνεργασίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που ξεκίνησε ο Αντόνιο Γκουτέρες το 2025.

Κατά την Άγκυρα, τέτοιες ενέργειες μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και να διευκολύνουν την καθημερινότητα στο νησί. Η τουρκική κυβέρνηση αποφεύγει, ωστόσο, οποιαδήποτε δέσμευση για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις από το σημείο όπου διακόπηκαν το 2017 στο Κραν Μοντανά.

Η επιλογή αυτή διατηρεί τη διαδικασία εγκλωβισμένη σε τεχνικές και επιμέρους διευθετήσεις, την ώρα που η Τουρκία απαιτεί προηγουμένως την αποδοχή των αξιώσεών της για κυριαρχική ισότητα. Ουσιαστικά ζητά να αναγνωριστούν δύο χωριστές κυριαρχίες πριν αρχίσει οποιαδήποτε συζήτηση για λύση.

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επιτέθηκε στην ελληνοκυπριακή πλευρά, αποδίδοντάς της αδιάλλακτη στάση και ευθύνη για το αδιέξοδο. Η Άγκυρα παρουσίασε τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας ως εμπόδιο, παρακάμπτοντας το γεγονός ότι η Λευκωσία ζητά επιστροφή στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Η τουρκική ανακοίνωση υποστήριξε ότι οι προηγούμενες προσπάθειες για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία έχουν εξαντλήσει τη δυναμική τους και ότι απαιτείται πλέον μια διαφορετική προσέγγιση, βασισμένη στις λεγόμενες «πραγματικότητες στο νησί».

Επιμένει στην αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος

Η τουρκική κυβέρνηση επανέλαβε ότι μια «δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση» μπορεί, κατά τη θέση της, να επιτευχθεί μόνο μέσω της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.

«Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, επαναλαμβάνουμε ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να επιτευχθεί στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού», ανέφερε η ανακοίνωση.

Η διατύπωση επιβεβαιώνει ότι η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει την επόμενη διάσκεψη ως ευκαιρία επιστροφής σε ουσιαστικές συνομιλίες. Τη χρησιμοποιεί ως πεδίο προώθησης της αξίωσης για διεθνή αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος και για οριστική νομιμοποίηση της διχοτόμησης.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κατέστησε επίσης σαφές ότι θα συνεχίσει την πολιτική στήριξη προς την τουρκοκυπριακή ηγεσία και τις δομές του ψευδοκράτους, ενισχύοντας την απόσταση από τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Η στάση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με όσα δήλωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες μετά την τριμερή συνάντηση. Ο Γενικός Γραμματέας επανέλαβε τη δέσμευση του Οργανισμού στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να συγκαλέσει νέα άτυπη συνάντηση με τις δύο πλευρές και τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι στόχος της Λευκωσίας είναι να διαμορφωθούν οι συνθήκες ώστε στην επόμενη πολυμερή συνάντηση να ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου σταμάτησαν στο Κραν Μοντανά.

Η δημόσια απάντηση της Τουρκίας δείχνει ότι το χάσμα παραμένει βαθύ. Η ελληνοκυπριακή πλευρά και ο ΟΗΕ αναφέρονται σε συνέχεια της συμφωνημένης διαδικασίας, ενώ η Άγκυρα απαιτεί αλλαγή της ίδιας της βάσης της λύσης.

Η νέα άτυπη διάσκεψη κινδυνεύει έτσι να ξεκινήσει με την Τουρκία να έχει ήδη τοποθετήσει στο τραπέζι έναν όρο που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός χωρίς κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και νομιμοποίηση των τετελεσμένων της εισβολής και της κατοχής.