Ακρίβεια χωρίς τέλος: Οι Κρητικοί κυνηγούν προσφορές για να βγάλουν τον μήνα

Σε έναν καθημερινό αγώνα αναζήτησης χαμηλότερων τιμών έχουν επιδοθεί τα νοικοκυριά στην Κρήτη, καθώς η παρατεταμένη ακρίβεια στα τρόφιμα, στα είδη πρώτης ανάγκης και στη στέγαση εξακολουθεί να περιορίζει την αγοραστική τους δύναμη. Οι καταναλωτές υπολογίζουν πλέον ακόμη και το τελευταίο ευρώ, αναπροσαρμόζοντας τις αγορές τους και περιορίζοντας δαπάνες που άλλοτε θεωρούνταν αυτονόητες.

Οι επισκέψεις στα σούπερ μάρκετ συνοδεύονται από συστηματική σύγκριση τιμών, αναζήτηση εκπτώσεων και επιλογή οικονομικότερων προϊόντων. Η τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο αποκτά καθοριστική σημασία, ενώ ολοένα περισσότερες οικογένειες στρέφονται στις ιδιωτικές ετικέτες, προσπαθώντας να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους με τα διαθέσιμα εισοδήματα.

Τα στοιχεία ερευνών των Circana και Brands Mirror αποτυπώνουν την ένταση της οικονομικής πίεσης. Το 74% των καταναλωτών δηλώνει ότι δυσκολεύεται οικονομικά ή υποχρεώνεται να διαχειρίζεται με εξαιρετική προσοχή τα χρήματά του, ενώ ο δείκτης οικονομικής ασφάλειας περιορίζεται μόλις στο 3,89 με άριστα το 10.

Παράλληλα, το 57% εκφράζει έντονο προβληματισμό για τη δυσαναλογία ανάμεσα στους μισθούς και στο κόστος ζωής. Τα έξοδα κατοικίας επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, οδηγώντας σε περικοπές στην ένδυση, στη διασκέδαση και σε άλλες καταναλωτικές δραστηριότητες.

Στροφή στα φθηνότερα προϊόντα – Στα 347 ευρώ οι μηνιαίες αγορές

Η αναζήτηση οικονομικότερων επιλογών αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο για την επιλογή καταστήματος. Οι καταναλωτές παρακολουθούν τις προσφορές, συγκρίνουν τις συσκευασίες και οργανώνουν τις αγορές τους με στόχο να αποφύγουν κάθε περιττή επιβάρυνση.

Χαρακτηριστικό της αλλαγής είναι ότι το 63% επιλέγει συχνά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αναζητώντας χαμηλότερο κόστος χωρίς να αποκλείει πλήρως τις γνωστές εμπορικές μάρκες. Η συγκεκριμένη τάση συνδέεται άμεσα με τη συνεχιζόμενη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.

Η μέση μηνιαία δαπάνη στο σούπερ μάρκετ διαμορφώνεται στα 347 ευρώ, ποσό που καταλαμβάνει σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, ιδιαίτερα για χαμηλόμισθους και συνταξιούχους.

Ακόμη και η τεχνολογία αξιοποιείται ως μέσο εξοικονόμησης χρημάτων. Η χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης κερδίζει έδαφος, κυρίως στις νεότερες ηλικίες, για την αναζήτηση πληροφοριών, τη σύγκριση προσφορών και τη λήψη οικονομικότερων αγοραστικών αποφάσεων. Ο σχετικός δείκτης εξοικείωσης φτάνει στο 3,63 με άριστα το 5.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Απόστολος Ραυτόπουλος, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς», επισημαίνει ότι η συνεχιζόμενη άνοδος των τιμών αποδυναμώνει σταθερά τα εισοδήματα. Όπως υπογραμμίζει, μεγάλο μέρος των πολιτών έχει εγκαταλείψει την προτίμηση στις ακριβότερες επώνυμες μάρκες, αναζητώντας συστηματικά προϊόντα σε προσφορά.

Ο ίδιος ασκεί κριτική στην αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών παρεμβάσεων για την ακρίβεια, επισημαίνοντας ότι, παρά τις πρωτοβουλίες που ανακοινώνονται, οι καταναλωτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές στα βασικά αγαθά.

Eurostat: Στο 27,5% ο κίνδυνος φτώχειας – Ασφυκτική πίεση από το κόστος στέγασης

Η οικονομική δυσχέρεια αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Στην Ελλάδα, το 27,5% του πληθυσμού, περίπου 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι, βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 20,9%.

Η χώρα εμφανίζεται στη δεύτερη δυσμενέστερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον συγκεκριμένο δείκτη, πίσω από τη Βουλγαρία, όπου το ποσοστό φτάνει το 29%. Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνουν την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας από ένα επαρκές επίπεδο οικονομικής ασφάλειας.

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για την κάλυψη των μηνιαίων υποχρεώσεων. Το 87,1% των πολιτών στην Ελλάδα δηλώνει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 42,5%.

Ταυτόχρονα, το πραγματικό διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα υπολείπεται κατά 22,3% του επιπέδου του 2010, ενώ στο ίδιο χρονικό διάστημα η υπόλοιπη Ευρώπη καταγράφει αύξηση 25,4%.

Στην Κρήτη, το 18,5% του πληθυσμού αντιμετωπίζει υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι η στεγαστική κρίση αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικονομικής πίεσης για τα νοικοκυριά του νησιού.

Ακόμη υψηλότερο είναι το αντίστοιχο ποσοστό στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, όπου φτάνει στο 33,9%, ενώ στην Πελοπόννησο καταγράφονται ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.

Σοβαρές δυσκολίες εντοπίζονται επίσης στη Δυτική Ελλάδα και στα Ιόνια Νησιά, όπου η σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση φτάνει το 23,3%. Στα Ιόνια Νησιά το 66,3% των νοικοκυριών και στη Δυτική Ελλάδα το 50,7% εμφανίζει καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση στεγαστικών υποχρεώσεων, ενοικίων, λογαριασμών ή δόσεων αγορών.

Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η αδυναμία επαρκούς θέρμανσης της κατοικίας, η οποία επηρεάζει περίπου έναν στους τρεις κατοίκους των συγκεκριμένων περιοχών.

Η εικόνα των καταναλωτών στην Κρήτη αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης κρίσης αγοραστικής δύναμης. Η διαρκής αναζήτηση προσφορών, ο περιορισμός των αγορών και η στροφή στα οικονομικότερα προϊόντα αποτυπώνουν την προσπάθεια των οικογενειών να ανταποκριθούν στις αυξημένες υποχρεώσεις τους.

Τα διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν ταυτόχρονα τη σοβαρότητα της πρόκλησης για την οικονομική πολιτική. Η αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών παρεμβάσεων στην ακρίβεια κρίνεται πλέον από την πραγματική δυνατότητα των πολιτών να καλύπτουν τις ανάγκες τους, σε μια περίοδο κατά την οποία οι μισθοί, οι συντάξεις και το διαθέσιμο εισόδημα εξακολουθούν να δοκιμάζονται από το υψηλό κόστος ζωής.