Αλγερία: Επέκταση θανατικής ποινής σε εμπρησμούς δασών

Το κοινοβούλιο της Αλγερίας προχώρησε σε μια σημαντική νομοθετική απόφαση, καθώς η κάτω Βουλή ενέκρινε την Πέμπτη την επέκταση της θανατικής ποινής σε περιπτώσεις εμπρησμών δασών, παρά το γεγονός ότι η χώρα τηρεί μορατόριουμ στις εκτελέσεις από το 1993. Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στις καταστροφικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, οι οποίες είχαν προκαλέσει σοκ στην αλγερινή κοινωνία και είχαν οδηγήσει τον πρόεδρο Αμπντελματζίντ Ταμπούν να ζητήσει άμεση νομοθετική παρέμβαση.

Το νομοσχέδιο, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου, δεν περιορίζεται μόνο στους εμπρησμούς δασών, αλλά επεκτείνει την εφαρμογή της εσχάτης των ποινών και σε υποθέσεις απαγωγών παιδιών που συνοδεύονται από βία. Οι αρχές εκφράζουν ανησυχία για την αναζωπύρωση τέτοιων εγκληματικών ενεργειών τα τελευταία χρόνια, γεγονός που δικαιολογεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τη σκλήρυνση του νομικού πλαισίου.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Λότφι Μπουτζέμα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ψήφιση του νομοσχεδίου, δηλώνοντας ότι «η υιοθέτηση της ποινής του θανάτου για τέτοιες πράξεις αποτελεί την προσήκουσα νομική αντίδραση για να εξαλειφθούν τα εγκλήματα αυτά». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική της κυβέρνησης να ενισχύσει την αποτρεπτική ισχύ του κράτους απέναντι σε εγκλήματα που πλήττουν το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή, το κείμενο εξασφάλισε την υποστήριξη των παρατάξεων της πλειοψηφίας, ενώ ένα μικρό κόμμα της αντιπολίτευσης επανέλαβε τη θέση του κατά της θανατικής ποινής. Η Φατίμα Ζαχρά Μπενσάφι, βουλεύτρια του Εθνικού Δημοκρατικού Συναγερμού (RND), δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο: «Ψηφίσαμε υπέρ αυτού του νομοσχεδίου, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του σε νομικό επίπεδο, καθώς επίσης και σε πολιτικό επίπεδο και σε κοινωνικό επίπεδο για την αλγερινή κοινωνία». Σύμφωνα με την ίδια, σκοπός είναι να «ενισχυθεί η αποτρεπτική ισχύς του αλγερινού κράτους».

Από την άλλη πλευρά, η Συνέλευση για τον Πολιτισμό και τη Δημοκρατία (RCD), ένα μικρό κόμμα της αντιπολίτευσης που τάσσεται υπέρ του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους και διαθέτει τέσσερις βουλευτές, καταψήφισε το νομοσχέδιο. Ο βουλευτής Ρασίντ Χασάνι δήλωσε: «Είμαστε αντίθετοι στην ποινή του θανάτου, αυτό δεν είναι νέα θέση του RCD. Από την ίδρυσή του, το κόμμα αγωνίζεται εναντίον (της). Διότι θεωρούμε ότι το κράτος δεν εκδικείται και δεν σκοτώνει».

Στην Αλγερία, οι δικαστικές αρχές συνεχίζουν να εκδίδουν καταδίκες σε θάνατο, ιδίως σε υποθέσεις τρομοκρατίας και ανθρωποκτονιών από πρόθεση, αλλά τηρείται μορατόριουμ στην εκτέλεσή τους από το 1993. Η αλλαγή της νομοθεσίας προβλέπει την επιβολή της θανατικής ποινής σε πρόσωπα που κρίνονται ένοχα για «εμπρησμούς δασών», καθώς και σε όσους απάγουν παιδιά, τα βασανίζουν, τα κακοποιούν σεξουαλικά ή/και τα ακρωτηριάζουν. Μέχρι σήμερα, τα αδικήματα αυτά επέσυραν ποινές 20 ετών και ισόβιας κάθειρξης αντίστοιχα, όπως εξήγησε ο υπουργός Δικαιοσύνης στους βουλευτές.

Ο ποινικός κώδικας του 1966 προέβλεπε τη δυνατότητα επιβολής της θανατικής ποινής μόνο σε υποθέσεις πυρκαγιών που προκαλούσαν θανάτους ανθρώπων και απαγωγές παιδιών που συνοδεύονταν από κτηνωδία, απαίτηση για λύτρα ή οδηγούσαν στον θάνατο του θύματος. Τον Αύγουστο, ο πρόεδρος Ταμπούν είχε απαιτήσει από την κυβέρνησή του να «τροποποιηθεί ο ποινικός κώδικας» με διαδικασία κατεπείγοντος, μετά από σειρά φονικών πυρκαγιών στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας. Σύμφωνα με επίσημους αριθμούς, οι πυρκαγιές εκείνες είχαν στοιχίσει τη ζωή σε 12 ανθρώπους, αν και αυτόπτες μάρτυρες είχαν κάνει λόγο για δεκάδες θανάτους. «Θα γίνονται εκτελέσεις» αφού εξαντλούνται τα ένδικα μέσα όσων καταδικάζονται, είχε επιμείνει ο πρόεδρος Ταμπούν τότε.

Η Διεθνής Αμνηστία κάλεσε το Αλγέρι να ακυρώσει την αναθεώρηση του ποινικού κώδικα και την επανέναρξη των εκτελέσεων, χαρακτηρίζοντας το σχέδιο νόμου «βαθιά οπισθοδρομικό». Ο υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Μπουτζέμα, διαβεβαίωσε πως προφέρονται εγγυήσεις από το δικαστικό σύστημα, ιδίως δυνατότητα προσφυγής και αμφισβήτησης των ποινών. Κατά την άποψή του, η σκλήρυνση των ποινών δικαιολογείται από το ότι οι πυρκαγιές φέτος έφτασαν σε «επίπεδο οργανωμένου εγκλήματος» και κάποιες έρευνες υπέδειξαν σχέσεις με «ξένες» δυνάμεις. Το γεγονός ότι στοχοποιούνται «το περιβάλλον και η οικονομία» και γίνονται εμπρησμοί «ενίοτε με υποκίνηση από το εξωτερικό» αποτελούν μορφή «προδοσίας» και «επίθεσης κατά της εδαφικής ακεραιότητας» της Αλγερίας, είπε ο υπουργός.

Το κείμενο μένει πλέον να εξεταστεί από το Συμβούλιο του Έθνους (την άνω Βουλή), προτού υπογραφτεί και επικυρωθεί από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και δημοσιευτεί στην επίσημη Εφημερίδα της Κυβέρνησης για να τεθεί σε ισχύ.