Σε μια εκτενή ανάλυση των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων που αφορούν το δίκαιο των διαθηκών, προχώρησε ο συμβολαιογράφος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Δημήτρης Ρούσκας. Μιλώντας στην εκπομπή NEWSROOM, ο κ. Ρούσκας ανέπτυξε τις βασικές αλλαγές που έχουν επέλθει, ενώ παράλληλα επισήμανε τα σημαντικά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στο νομικό πλαίσιο, απαντώντας σε ερωτήματα πολιτών σχετικά με τη διαδικασία δημοσίευσης και τις νέες ρυθμίσεις.
Όπως διευκρίνισε, οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των ζητημάτων που απασχολούν τον κλάδο και τους πολίτες. Οι αλλαγές, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέμειναν σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο και επικεντρώνονται κυρίως στις δημοσιεύσεις διαθηκών, στις νόμιμες μοίρες και στις κληρονομικές συμβάσεις. Αντιθέτως, για τις περιπτώσεις εξ αδιαθέτου κληρονομιάς, δεν υπάρχει καμία ρύθμιση, με αποτέλεσμα να εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς, δημιουργώντας έτσι ένα αίσθημα ανασφάλειας δικαίου.
Το ζήτημα της γνησιότητας και η "βιομηχανία διαθηκών"
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κρίσιμο ζήτημα της γνησιότητας των διαθηκών. Ο κ. Ρούσκας υπογράμμισε ότι οι νέες προβλέψεις στοχεύουν στην αποτροπή φαινομένων κατάχρησης και παραποίησης. Χαρακτηριστικά, ανέφερε ότι είχε δημιουργηθεί μια ολόκληρη "βιομηχανία διαθηκών", οι οποίες κατασκευάζονταν εκ των υστέρων, με σκοπό την παραπλάνηση και την αλλοίωση της τελευταίας βούλησης του θανόντος. Πλέον, εάν μια διαθήκη έχει κατατεθεί σε συμβολαιογράφο, δημιουργεί άμεσα έννομα αποτελέσματα, παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια και διαφάνεια.
Αναφορικά με τις ιδιόγραφες διαθήκες, ο συμβολαιογράφος εξήγησε ότι εφόσον δημοσιευθούν εντός δύο ετών από τον θάνατο από συγγενείς πρώτου βαθμού, μπορούν να ισχύσουν χωρίς να απαιτείται η κήρυξή τους ως κύριες. Σε αντίθετη περίπτωση, καθίσταται αναγκαίος ο έλεγχος από συμβολαιογράφο και η εφαρμογή των νέων διαδικασιών, οι οποίες θα αποσαφηνιστούν στην πράξη μετά την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου. Για λάθη ή ελλείψεις, όπως η απουσία ακριβούς ημερομηνίας, η τελική κρίση ανήκει στα δικαστήρια, ενώ ο συμβολαιογράφος φέρει αυξημένη ευθύνη ελέγχου κατά τη διαδικασία της δημοσίευσης.
Πρωτότυπα έγγραφα και διαδικασίες ελέγχου
Στην περίπτωση απώλειας της πρωτότυπης διαθήκης, ο κ. Ρούσκας ξεκαθάρισε ότι δημοσιεύονται αποκλειστικά τα πρωτότυπα έγγραφα. Σε κάθε περίπτωση, απαιτούνται εξηγήσεις και έλεγχοι, όπως συμβαίνει και με άλλα συνοδευτικά έγγραφα. Ως βασικό έγγραφο για τη δημοσίευση μιας διαθήκης προσδιόρισε την πράξη θανάτου, τονίζοντας ότι οι συμβολαιογράφοι υποχρεούνται να την επαληθεύουν μέσω των αρμόδιων συστημάτων, καθώς έχουν καταγραφεί περιστατικά προσκόμισης ανακριβών στοιχείων. Μάλιστα, ανέφερε ότι ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος απέχει από τη δημοσίευση διαθηκών εδώ και μήνες, ακριβώς λόγω των σοβαρών ζητημάτων που έχουν ανακύψει.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στις διαθήκες που είναι συνταγμένες σε ξένη γλώσσα, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 15% των συνολικών περιπτώσεων. Όπως εξήγησε, αυτές δημοσιεύονται κανονικά και στη συνέχεια μεταφράζονται επίσημα μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, προκειμένου να αποκτήσουν πλήρη νομική ισχύ. Τέλος, επισήμανε ότι τέτοιες περιπτώσεις αφορούν τόσο αλλοδαπούς εργαζόμενους όσο και Ευρωπαίους πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αυξημένη προσοχή και αυστηρή τήρηση των διαδικασιών, ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές νομικές αμφισβητήσεις και να διασφαλίζεται η ομαλή μεταβίβαση της κληρονομιάς.
