Αυτοδιοικητικές εκλογές: Η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει στην καθημερινότητα των πολιτών και σε στοχευμένες παρεμβάσεις σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, ωστόσο ο σχεδιασμός της «βλέπει» και πέρα από τις εθνικές εκλογές του 2027. Η απώλεια των δύο μεγάλων δήμων της χώρας, Αθήνας και Θεσσαλονίκης, λειτούργησε ως «καμπανάκι» για την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να ενταθούν οι σκέψεις ότι με διαφορετικό εκλογικό νόμο ο Δήμος Αθηναίων δεν θα είχε αλλάξει χέρια, δεδομένου του ισχυρού ποσοστού του Κώστα Μπακογιάννη.
Η συζήτηση για την αλλαγή του εκλογικού συστήματος δεν είναι καινούργια. Πάντοτε υπήρχαν αντιρρήσεις, κυρίως όταν υποψήφιοι που στον πρώτο γύρο συγκέντρωναν ποσοστά κάτω από το 20% καταφέρνουν στον δεύτερο γύρο να εκλεγούν, συχνά υπερβαίνοντας υποψηφίους με διπλάσιο ποσοστό. Για την κυβερνητική πλευρά, αυτό αποτελεί αλλοίωση της βούλησης των πολιτών, καθώς στον δεύτερο γύρο συμμαχίες σχηματίζονται για να αποδυναμώσουν τον νικητή του πρώτου γύρου.
Το νέο κυβερνητικό σχέδιο φιλοδοξεί να συμπυκνώσει τις δύο Κυριακές σε μία. Ο ψηφοφόρος θα επιλέγει τον υποψήφιο της προτίμησής του, αλλά θα πρέπει επίσης να κάνει και μια δεύτερη επιλογή, η οποία ουσιαστικά θα αντικαθιστά τον επαναληπτικό γύρο.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, ανέφερε ότι «οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα πραγματοποιηθούν το 2028, και βρίσκεται στην τελική φάση η διαδικασία σύνταξης του Νέου Ενιαίου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, που θα περιλαμβάνει συνολική μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου, με έναν από τους βασικούς στόχους την κατάργηση του δεύτερου γύρου».
Τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών του 2023, όπως στον Δήμο Αθηναίων, αποδεικνύουν τη χρησιμότητα του νέου συστήματος. Στον πρώτο γύρο ο Κώστας Μπακογιάννης είχε συγκεντρώσει 41,35%, ενώ ο Χάρης Δούκας μόλις 14,19%. Παρ’ όλα αυτά, στον δεύτερο γύρο, ο Χάρης Δούκας εκλέχθηκε με 56% των ψήφων, πραγματοποιώντας μια ανατροπή.
Για παράδειγμα, αν ο ψηφοφόρος επιλέξει ως πρώτη επιλογή τον Κώστα Μπακογιάννη και δεύτερη τον Χάρη Δούκα, η ψήφος του θα καταμετρηθεί στον Μπακογιάννη, καθώς ο υποψήφιος του πρώτου γύρου περνά στον δεύτερο. Αν η πρώτη επιλογή ήταν ο Χάρης Δούκας και η δεύτερη ο Μπακογιάννης, η ψήφος θα καταμετρηθεί στον Χάρη Δούκα.
Επίσης, αν ο ψηφοφόρος επιλέξει ως πρώτη επιλογή τον Κώστα Ζαχαριάδη και δεύτερη τον Χάρη Δούκα, η ψήφος του θα καταμετρηθεί στον Χάρη Δούκα, καθώς ο Ζαχαριάδης δεν προχωρά στον δεύτερο γύρο.
Το κατώφλι για την εκλογή δημάρχου από την πρώτη κατανομή παραμένει το 43%.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή του εκλογικού συστήματος οφείλεται στα υψηλά ποσοστά αποχής στον δεύτερο γύρο και στην ανούσια ταλαιπωρία των πολιτών. Ο υπουργός Εσωτερικών επεσήμανε ότι υπάρχει αρκετός χρόνος μέχρι το 2028 για να κατανοήσουν οι ψηφοφόροι το νέο σύστημα εκλογής.
